|
Paradan 6 sıfır atılmasında söz vatandaşın
Türk Lirası'ndan 6 sıfır atılmasıyla ilgili olarak Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti'nin önceki günkü açıklamalarının ardından, asistanım Özgecan'la birlikte dün, vatandaşın bu konuda nabzını tutmaya çalıştık. İlginç bir tablo ortaya çıktı. Bu kısacık soruşturma, yıl sonunda operasyonu gerçekleştirecek olan Merkez Bankası yetkililerinin bile işine yarayabilir:
Esat Bey, 93 yaşında, emekli: Ne aldım, kaç para harcadım, evde günlük - haftalık - aylık yekun yaparım. Bu sıfırlar o kadar fazla oluyor ki insan, içinde rakamlara karşı bir nefret duyuyor. 6 sıfır atılması bu nefreti ortadan kaldıracak. Özlemle bekliyorum. Böylelikle bizden sonraki nesiller de yeniden aile bütçesi tutmaya başlar belki.Doğa, 24 yaşında, takı tasarımcısı: Kuruş görmemiş biri olarak kuruşun hesabını yapacağım artık. Kuruşun bile hesabını yapmak diye bir deyim vardı, onun ne demek olduğunu öğreneceğim.Hıdır Bey, 52 yaşında, emekli eğitimci: Eğer Türkiye Avrupa Birliği'ne girecekse neden 2 kere para basma masrafı yapılıyor? Bu kadar beklenmişken bir süre daha beklensin ve bir kerede euroya geçilsin. Hülya Hanım, 55 yaşında, Koç'tan emekli: Olması gerekiyor herhalde. Alışıncaya kadar zorluk çekeriz. Paranın değerli olduğu günlerdeki gibi cüzdan koyacağız artık çantalarımıza. Son dönemde yaşlılar gibi milyonları - milyarları karıştırır oldum. 3 yıl önceki parayı söyleyemiyorum. Milyon muydu, milyar mıydı işin içinden çıkamıyorum bazen. Anneme benzedim. Paramızdaki bol sıfırlar yüzünden, alay ettiğim şeyler başıma geliyor.Sirel, 32 yaşında, yönetici asistanı: Başlangıçta bocalayacağız. Bir süre sonra alışırız herhalde. Nelere alıştık sonuçta. Hiçbir şey değişmeyecek aslında. İtalyan Lireti gibi olacak. Beni fazla etkilemiyor. Ne negatif, ne pozitif. Çok şey ifade etmiyor.Özlem, 23 yaşında, sosyolog: Paradan sıfır atılmasının manevi hazırlık aşaması bence çok önemli. Korkunç bir uyum problemi yaşayacağımızı düşünüyorum. Ama annem için işin nostaljik bir tarafı da var tabii. 'Çocukluğumuzdaki paralara, kuruşa geri dönülüyor' diye memnun.İsmail Bey, 50 yaşında, bekçi: Çok iyi bir şey. Enflasyon düşerse çok iyi olacak. Ama düşmezse iyi mi olur, kötü mü bilemem. Ömer, 26 yaşında, üniversite öğretim görevlisi: Ekonominin nesi değişecek? Daha fazla iş mi olacak? Paradan sıfır atılmasının normal vatandaşa bir etkisi olacağını sanmıyorum. Çünkü sorunların sebebi liradaki sıfırlar değil. IMF ile yürütülen program sona yaklaştığında, her seferinde paradan sıfır atma meselesi ortaya atılıyor ve büyütülüyor. Pratikte sorun çıkaracak. Alışmamız zor olacak.Başar, 25 yaşında, doktor: Neden 5 sıfır değil de 6 sıfır atılıyor? Bu neye göre belirleniyor? Sıfırlar atıldıktan sonra para harcama konusunda biraz daha fazla düşünürüm. Cebimde 10 milyon liram varsa harcamak daha kolay, 10 liram varsa daha zor.Ali, 25 yaşında, eğitimci/girişimci: Yine aynı alım gücümüz kalacak mı bilmiyorum. Herşeyin fiyatı aynı oranda düşecek mi? Avrupa'da Euro'ya geçildiğinde insanların alım gücü düştü. Almanya'daki akrabalarımızdan biliyorum. Eskiden fiyatı 10 mark olan bir ürüne, 9 euroluk etiket koydular. Oysa mark - euro paritesine göre 5 - 6 euro olması gerekirdi. Acaba 10 milyon lira olan bir ürün ya da hizmet, 10 lira mı olacak? Eğer öyleyse mesele yok.Mehmet Ali Bey, 44 yaşında, makam şöförü: Bu hükümet şimdilik enflasyonu düşürmekte başarılı görünüyor. Bir süre sonra bu iktidar gider, başkası gelir, enflasyon yine fırlar. 15 - 20 sene sonra yine milyon liraların bir anlam ifade etmediği duruma geleceksek, sıfır falan atmayalım. Paramızı bugünkü durumunda tutmaya çalışsak daha iyi. Ayşe Hanım, 50 yaşında, eğitimci: Herhalde zorunlu. Başka bir seçenek yok. 20 milyon liralık banknotun olduğu bir başka ülke yok. Parası bizimki kadar pul olmuş başka bir ülke var mı?
Bu konuda benim de söyleyeceklerim var elbette, ama bugün yerimiz kalmadığı için yarına. Sizler de belki kendi görüşlerinizi bizimle paylaşabilirsiniz. (Tel: 0212 505 63 17. Faks ve e - posta zaten fotoğrafımın altında var)
mtamer@milliyet.com.tr
|
|
|
Taha AKYOL