MİLLİYET İNTERNET

		15 Şubat 2004 Pazar

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· YAZARLAR

    Kuruştan sonra kaç hane olacak, ne ad konacak?

    Paramızdan 6 sıfır atılmasının, şirketler dünyasıyla ilgili olarak da o kadar çok detayı varki... Bugün söz, e - posta gönderen okurlarımızdan İlke Bilgisayar'ın Genel Müdür Yardımcısı Ramazan Donmaz'ın:
    "2005'e kadar tüm yazılım programlarımızda çok ciddi değişiklikler yapmak zorundayız. Bu yılı hemen hemen tümüyle bu işe ayırsak, yine de yetişmek zor. Müşteri, program yenilenirken herhangi bir ödeme yapmakta isteksiz. 1 yılı cepten finanse etmek ise pek mümkün görünmüyor. Gelelim diğer zorluklara:

Kuruşun altında bir para birimi de belirlenmek zorunda. Neden? 10 bin TL, 1 kuruşa eşit olacak, ama İMKB'de işlem gören en az 170 adet hissenin fiyatı, 10 bin TL'nin altında. Mesela Finansbank hisse senedi fiyatı 0.1325 kuruş mu diyeceğiz?

Tüm şirketlerin ana kuruluş sözleşmeleri ve sermaye yapıları değişmek zorunda. Bir şirketin sermayesini 10 milyardan 100 milyara çıkarırken yapılan ortalama masraf 1 milyar lira (ilan, tescil, noter, ticaret odası, harç, damga vergisi...) Bu işlemlerin ücretsiz yapılması sağlanmalı, yoksa durup dururken ticaret odalarına kaynak aktarımı yaptıracaklar.

Tüm ticari sözleşmelerin yeni lira kapsamına indirgenmiş olacağı kanunla belirtilmeli. Aksi halde uyuşmazlıklar mahkemelere yığılacaktır.

Yuvarlama sınırı: Şimdiye kadar 1 TL'nin altında olan her şeyi yani kuruşları yuvarlıyorduk. 1 kuruşun altındaki (yani 10 bin TL) her şeyi 1 kuruşa yuvarlamak, düşünüldüğünden daha büyük enflasyon etkisi yaratır. Bugünkü TCMB $ kuru 1.313.054, yeni sistemde 1 lira 31 kuruş 30 para olsa bile, kalan 54'ü de ekleyip 31 para yapsanız olmaz 30 para olarak kalsa gene olmaz. İthalat ve ihracatta fiyat artışlarına sebep olacaktır.

Sokakta yaşayan vatandaşın günlük hayatında hissetmediği, fakat ticari hayatta 10 bin TL'nin (yeni 1 kuruş) altında o kadar çok işlem var ki, kilo başına nakliye bedelleri, taban fiyatların pek çoğunda ciddi sıkıntılar oluşacak. Örnekleri çoğaltmak mümkün. Fakat şu anda belirsiz olan, kuruştan sonra kaç hane kullanılacağı ve nasıl ifade edileceği.

    Birilerinin sıfırları atıyoruz, havası atması uğruna şimdi farkında olunmayan pek çok gider vatandaşa fatura edilecektir. Ben sadece kendi konumuzla ilgili olarak şunu söyleyebilirim: Bilgisayar yazılımlarında yapılacak değişikliklerin maliyeti en az 500 milyon $ olacaktır. Bunların önemli bir kısmı da kamudan çıkacaktır. Banka, belediye, vergi daireleri, SSK, Bağkur, Emekli Sandığı, hastane, postane, telekom... Bunların hepsi yazılım tadilatına gitmek zorunda. Tabi parasını ödeyerek. Unutmadan kendi kurumunuzu da hazırlıklar konusunda uyarın. 2005'e 312 gün kaldı."

    Neden en büyük küpür 20 değil de 100 YTL?
    Türk lirasından sıfır atılma işine bir diyeceğim yok. Yalnız benim sorunum, hem de sorum şu: Neden 100 YTL çıkarılıyor? Şu anda en yüksek paramız 20 milyon TL olduğuna göre 6 sıfır atıldığında en büyük küpürün 20 YTL olması gerekmez mi?
    Benim korkum 100 YTL çıkarılırsa, insanlar her şeyi ona endeksleyecekler. Bu durum enflasyonu körükleyici olabilir. Yoksa küçük kuruş yuvarlamalarının sistemi etkileyeceğini düşünmüyorum.
    Fatih İşçimen Çimsa Çimento Sanayi

    Cüzdan taşıma adeti geri gelecek
    Paradan 6 sıfır atılmasının, halkımız üzerinde olumlu etki yaratacağına inanıyorum. Ben 20 yıldır İsviçre'de yaşıyorum. Bugüne kadar hiçbir İsviçreli vatandaş görmedim ki, cüzdan kullanmasın. Para değerli olup, bozuk paralar da bir anlam ifade edince, halkımıza da cüzdan kullanma adeti gelecek. Merkez Bankası her yıl yeni para basmaktan kurtulacağı gibi, biz yurt dışında yaşayan vatandaşlar, TL yüzünden yabancılara alay konusu olmaktan kurtulacağız.
    Ahmet Fındık 42 yaşında Zürih UBS'te bankacı

    mtamer@milliyet.com.tr