 |
 |
 Paramızdan yıl sonunda 6 sıfır atılacak olması, Türkiye'deki vatandaşlarımızdan çok Avrupa'da yaşayan Türkleri kaygılandırıyor. Özellikle de euroyu kabul eden AB ülkelerinde yaşayanları. Geçen ay bu köşede TL'den 6 sıfır atılmasıyla ilgili olarak değişik çevrelerin görüşlerini yansıtan bir dizi yazı yazmış, ancak euroya geçen AB ülkelerindeki okurlarımdan gelen mesajları aktaramamıştım. Avusturya - Türk İşadamları ve Sanayicileri Derneği ATİS'in daveti üzerine Viyana'da katıldığım toplantıda izleyicilerden gelen soruları ve yakınmaları duyunca, bilgisayarımda bekleyen okur mesajlarıyla birlikte bu konuyu gündeme getirmek farz oldu. Şilinden euroya Avusturya'da şilinden euroya geçiş günlük hayatta fiyatları yukarı çekmiş. Euroya geçildiği 1 Ocak 2002 tarihinde 13,76 şilin 1 euro değerindeymiş. Ama 15 şilinlik bir fincan kahvenin fiyatı 2 euroya yükselivermiş. 7 şilinlik bir yiyecek 1 euro oluvermiş. Sadece oradaki Türkler değil, Avusturyalılar da euroya geçişle birlikte hayatın % 25 - 30 pahalılaştığından şikayetçi. Tıpkı İtalya'dan yazan spor eğitmeni okurum Yaşar Yazıcı gibi: "Liretten euroya geçilirken, bütün mallarda fiyatlar 2 katına çıktı. Kaybeden maaş alan kesim oldu, ticaret yapan nasıl olsa ödediği farkı, kendi ürününün fiyatına yaptığı zamla karşılıyor." Hollanda'dan e - posta gönderen okurum Bayram Tuncer de aynı kaygıları taşıyor: "TL'den sıfır atılırken fiyatlar hep yukarı doğru yuvarlanacak. Biz bunu Avrupa'da euroya gecerken yaşadık. 1 euro 2,20 guldendi. Fırıncılar, 2 gulden olan ekmeğin fiyatını 1 euro yaptılar. 1,50 gulden olan birayı kafeler 0,75 euro yaptılar." Euro değil teuero! Dr. Atilla Doğan'ın Almanya'dan gönderdiği e - posta mesajı da aynı doğrultuda: "Marktan euroya geçilirken, piyasada fiyatlar yuvarlanmak yerine yukarı toparlandı! Bu nedenle, euroya Almanya'da halk arasında "teuero" denmeye başlandı." Teuer, almancada pahalı demek. Avusturya'da da eurodan teuero diye söz ediliyor. 8.2 milyon nüfuslu Avusturya'da 300 bine yakın Türk yaşıyor. Başta Almanya olmak üzere, euroya geçen her AB ülkesinde belli bir Türk nüfus var. Ve euroya geçişle gelen pahalılığın, bizim paradan 6 sıfır atıldığında da kaçınılmaz olacağına öylesine inanmışlar ki, Türkiye'deki akrabalarını da olumsuz etkiliyorlar. Simit 30 kuruş olacak Viyana'daki toplantıda da anlatmaya çalıştım: Birincisi, Türkiye'de fiyatı 100 bin liradan daha az olan bir ürün yok. İkincisi, bizimkinden başka parasından 6 sıfır birden atılmış ülke neredeyse yok. Bugünün 100 bin lirası 10 kuruş olacak. Dolayısıyla Avrupa'da ekmek alırken, bir kafede otururken, lokantada yemek yerken, meyve alırken karşılaşılan sorunlar ve küsuratı yukarı doğru yuvarlama Türkiye'de olmayacak. Toplantıdaki Türkler hemen "Simit kaça?" diye sordular. 300 bin lira olduğunu öğrenince itiraz etmekten vazgeçtiler. Merkez Bankası'nın Avrupa'da yaşayan Türklerden buradaki yakınlarına yansıyan yersiz kaygıyı da dikkate alan bir çalışma yapmasında yarar var. Enflasyon % 1.3 Aslında Avusturya'da hayatın % 25 - 30 pahalılaştığı, ya da okur mektuplarında dile getirildiği gibi İtalya ve Almanya'da fiyatların 2 katına çıktığı algılaması da gerçeği yansıtmıyor. Avusturya'da enflasyon oranını öğrenmek istediğimde ATİS Başkanı Sinan Güven, 2003 için "% 1,3" diyor. Peki ya euroya geçildiği 2002 yılında? Güven'in yanıtı: % 1,7 Sadece Türklerin değil, Alman, İtalyan, Avusturya, Hollanda vatandaşlarının da yakındığı pahalılık, gördüğünüz gibi enflasyon rakamlarına yansımış değil. Çünkü dayanıklı tüketim mallarından elektroniğe, hatta giyime pek çok malda fiyatlar geriliyor. Ancak bu mallar günde birkaç kez satın alınan ürünler değil. Buna karşılık manavdan markete, fırıncıdan kafeye ve lokantaya küçük esnafın işlettiği yerlere günde birkaç kez yolu düşen insanlar, oralardaki fiyat artışlarını genelleştirerek, euroya geçiş hayatı % 30 - 50 pahalılaştırdı sanıyor. mtamer@milliyet.com.tr
|
 Taha AKYOL |
| İşte Ortadoğu |
| Çetin ALTAN |
| Mart ayı |
| Melih AŞIK |
| Türban davası... |
| Fikret BİLA |
| Hilafet paneli ve sonrası |
| Hasan CEMAL |
| Büyük Ortadoğu (2) |
| Güneri CIVAOĞLU |
| Bayrakta Petrus mu? |
| Abbas GÜÇLÜ |
| Bir ağaç da siz dikin |
| Hurşit GÜNEŞ |
| Rekabet kuralı var. Ya Kurulu? |
| Nail GÜRELİ |
| Oylar muhalefete... |
| Sami KOHEN |
| AB'nin ev ödevi... |
| Mehmet Y. YILMAZ |
| Amerika bu kadar saf olabilir mi? |
| Hasan PULUR |
| Maç biter laf bitmez... |
| Meral TAMER |
| "Euro bizi yaktı, 6 sıfır da sizi yakacak" |
| Ece TEMELKURAN |
| En büyük hasta Freud! |
| Yaman TÖRÜNER |
| İç ve dış borçlar ödenebilir mi? |
| Osman ULAGAY |
| ABD'nin hedefi demokrasi mi, lider ve rejim devirmek mi? |
| Güngör URAS |
| Trabzonlu bu kez partiye değil, adaya oy verecek |
| Serpil YILMAZ |
| Sanki başbakan seçiyorlar |
 |
| M. Ali BİRAND |
| Denktaş, ne zaman maraza çıkaracak? |