 |
 |
Testus Dilibozukus Türkiye bombardıman altında... Politikacılar ve medya mensuplarının ağzından düşmeyen ama pek azımızın anlamını "çakozlayabildiğimiz" bomba kelimeler bunlar... "Uluslararası tahkim, müktesebat, norm kadro, liyakat, konsept, trend..." gırla gidiyor. Her gün bir yenisi peydahlanıyor. Manşetlerden inmeyen bu kelimelerin çoğu Türkçe değil. Bazısı argo. Birkaçı Osmanlıca kökenli, çoğunluk bunlardan bilgisiz. Kimse de ne olduklarını anlatmaya yanaşmıyor. Pek çok politikacının yaptığı gaflardan ve yanlış yunluş laflardan söz etmiyorum. Bir zamanlar Turgut Özal'ın Başkan Bush'a "prezidan" dediğinde ne anladıysak... Vizyonu, misyonu onun ağzından duyduğumuzda usul usul nasıl meraklandıysak... Bunlara benzeyen bomba gibi kelimeler bunlar. En iyisi bir küçük soruşturma yapayım, çevremdeki değişik sınıf ve meslekten kişilere sorayım bu terimleri, dedim... Bakalım bu bombaların ne olduğunu bilen var mı? Allah sizi inandırsın, sonuç sıfır. İki kelime müstesna! Rauf Denktaş'ın Kıbrıs müzakereleri maratonunda ürettiği iki yeni kelime var: "Ver kurtul politikası... Olmazsa olmaz politikası..." Anlamlarını, acı ve mizahı üzerlerinde taşıyan bu kelimelere amenna! Ama sis bombalarına benzeyen... Gündemi sağırlaştıran... Yeni moda terimlerin birkaçını aralamaya buyur ola bu testusta bu kez de... 1-Bir "AB müktesebatı" lafıdır gidiyor. Nedir kuzum şu müktesebat? a. "AB'ye ille de gireceğiz" diye edilen sebat b. Eskiden beri Türkiye yanlısı Avrupalı politikacılar c. Kazanılanlar d. Uyum 2-Kamu Yönetimi Yasa Tasarısı'nda sıkça geçen liyakat nedir, Allah aşkına? a. Laiklik b. Kahramanlık c. Astını dövmek, üstünü saymak d. Yeterlilik 3-Her derece ve türdeki kurumlarda, özellikle eğitimde belli ölçütler esasa alınarak olması gereken yönetici ve öğretmen sayısının belirlenmesine ne ad verilir? Bu sayede bir öğretmene düşecek haftalık ders yükü, yasalara göre öngörülen sınırlar içinde kalacak. Bu kavram sayesinde, ne kadar iş o kadar personel! Hadi inşallah! a. Formasyon b. Kontenjan c. Kadraj d. Norm kadro 4-Aşağıdakilerden hangisi tahkim kelimesinin karşılığı? a. Uluslararası geyik muhabbeti b. Kapitülasyonun Osmanlıcası c. Bir dava için hakem tayin edilmesi; bizde Fransızcadan aktarma, "arbitrasyon" olarak da geçiyor d. Kapışma 5-Eski gecekondular ya villa oldu ya da çok katlı "zombi" gibi apartmanlara dönüştü. Proje, imar, ruhsat hak getire. Şehrin dış mahallelerini oluşturan gecekondu bölgelerine adet oldu, varoş deniyor. Peki, hangi dilden bize misafir, kestirebilir misiniz? a. Fransızca b. Rusça c. Macarca d. Romanca 6-Güncel bir kelime daha! Gazetelere göre Başbakanlık Müsteşarı Prof. Dr. Ömer Dinçer'in yazmış olduğu "İşletme Yönetimi" adlı kitabın birçok bölümü başka bir profesörün benzer adlı bir kitabından intihal edilmiş. Ne edilmiş? a. Aşırılmış b. Esinlenmiş c. Özetlenmiş d. Aktarılmış 7-AKP'liler argo kelimelere düşkün bir grup. Unakıtan bakan tiko deyip duruyor. Nedir? a. Kefilsiz teminatsız kredi b. Vergi affı c. Politika musluğu d. Nakit para 8-Osmanlıca kökenli kelime kullanmayı eksik etmeyen Başbakan Erdoğan geçenlerde, "Dini istismar ettik" dedi. Türkçe Sözlük'e göre ne demek istedi acep? a. İşlettik b. Yararlandık c. Birinin iyi niyetini kötüye kullandık d. Sömürdük 9-Süleyman Demirel arada bir Osmanlıca kelimeler kullanmakta mahirdir. Yıllarca önce günün birinde ne hikmetse kellim kellim layenfa deyip çıkmıştı. Sonradan anlaşıldı ki, kelliğini malum etmekten ziyade, "Söylüyorum, söylüyorum ama bir faydası yok" demek istemişti hazret. Pek az kimsenin bilebildiği bu "alengirli" terimler günlerce gündemden düşmezdi. Bir başka örnek, arız- amik. Kestirebilecek misiniz manasını? a. Siyaset arızası b. Sağa sola c. Enine boyuna d. Dünden bugüne 10-Her liderin yoğurt yiyişi ve kelime deyişi ayrı! Cumhurbaşkanı Sezer'in gündeme getirdiği oydaşma ne demek? a. Mutabakat b. Bir oyda, bir düşüncede birleşme c. Konsensus d. Hepsi 11-Bülent Ecevit, Türkçe konuşmaktan yana! Koordinasyon kelimesinin karşılığı olarak Türkçe Sözlük'te de bulunan bir terim kullanmıştı. Ama pek tutulmadı. Neydi? a. İdare-i maslahat b. İnsicam c. Cantertip d. Eşgüdüm 12-Son 15 yılın "Özal Türkçesi"ni anlatmaya "Kağıda ve petrole sübvanse yok" cümlesi yeter. "Organize, realize" gibi misafir sözcükler Fransızcada sıfat görevi yaparken, "Özal Türkçesi"nde birden isim olarak kullanılmaya başlanmıştı. Sübvanse, sübvansiyon anlamında kullanılıyor. Kısaca ne demek? a. İstek b. Estek c. Köstek d. Destek 13-Seçimler yaklaşıyor, büyük şehir adaylarının ağzında bir konsept kelimesidir gidiyor. Nedir şu konsept? a. Doğum kontrol aracı b. Alçak konsol c. Yüksek ideal d. Kavram Yanıtlar: 1) c, 2) d, 3) d, 4)c, 5) c, 6) a, 7) d, 8) d, 9) c, 10) d, 11) d, 12) d, 13) d. Yazara e-mail
|
 Ahmet Turhan Altıner |
| Ali Rıza Kardüz |
| Mine Kırıkkanat |
| İlber Ortaylı |
| Tuba Akyol |
| Ülkü Tamer |
