MİLLİYET İNTERNET

		08 Nisan 2004 Perşembe

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· YAZARLAR

    Birinci geçici vergi döneminde enflasyon muhasebesi uygulanmayacak

    1.1.2004'ten geçerli olmak üzere enflasyon muhasebesi yasalaştı. Kanun, Toptan Eşya Fiyatları Endeksi'nde (TEFE) son 3 yılda yüzde 100'den ve içinde bulunulan yılda yüzde 10'dan fazla artış olması halinde enflasyon düzeltmesi yapılmasını öngörüyor. Uygulamaya geçiş için her iki kriterin de gerçekleşmesi şart.
    Geçici vergi dönemleri itibariyle de düzeltme yapılması zorunlu. Dönemlerden birinde düzeltme yapılması izleyen dönemlerde ve yıl sonunda da düzeltme yapılmasını zorunlu kılıyor. Geçici vergi dönemlerinde son 3 yıllık oran yerine son 36 ay ve içinde bulunulan dönem yerine son 12 ay dikkate alınıyor. Birinci geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapılması için TEFE'deki artışın 1.4.2001 - 31.3.2004 döneminde yüzde 100'ü ve 1.4.2003 - 31.3.2004 döneminde yüzde 10'u aşması gerekiyordu.
    DİE'nin açıkladığı oranlar son 36 ayda yüzde 100 oranının aşıldığını, ancak son 12 aylık dönemde TEFE'deki artışın yüzde 7.96'da kaldığı için yüzde 10 oranının aşılamadığını gösteriyor. Kriterlerden biri sağlanamadığı için birinci geçici vergi döneminde enflasyon muhasebesi uygulanmayacak.

    2003 sonu zorunlu
    İkinci dönemde ne olacağını temmuz başında açıklanacak haziran sonuçları belirleyecek. Haziran 2003 endeks değeri 7.222,2 olduğuna göre % 10 şartının sağlanması için TEFE endeksinin haziran sonu itibariyle 7.944,42'den büyük olması gerekiyor. Mart 2004 değeri 7.862,2 olduğuna göre, uygulamaya geçiş için endeksin gelecek üç ayda yüzde 1.04'ü aşan oranda artması gerekiyor. Bu olasılık gerçekleşecek gibi gözüküyor. Yani ikinci dönem ve izleyen dönemlerle, yıl sonunda enflasyon düzeltmesi yapılacak.
    Kanunda bir geçici madde var ve buna göre enflasyon oranları ne olursa olsun 31.12.2003 bilançosunun düzeltilmesi zorunlu. Yani 2003 bilançosu hiçbir koşul aranmadan düzeltilecek. Bu düzeltmenin 2003 vergi matrahına etkisi olmayacak. Düzeltilen tutarlara 2004 ve izleyen yıllarda maliyet olarak itibar edileceği için düzeltme mükelleflerin lehine. Bu açıdan 2003 düzeltmesi bir milat niteliğinde. Örneğin yıllar önce alınmış bir arsa 31.12.2003'e kadar TEFE ile endekslenmek suretiyle maliyeti artırılıyor. Bu maliyet artışına karşılık gelen gelir 2003'te vergilendirilmiyor, ancak 2004 ve izleyen yıllarda bu arsa satıldığında değer artışı da maliyet olarak dikkate alınıyor.
    Özellikle başlangıç yılını düzeltmek külfetli. Bu nedenle kanun koyucu uygulamaya geçiş sürecinde gerekli hazırlıkları tamamlayamayanlara bir geçici madde ile ilave süre tanıdı. İsteyen mükellefler birinci dönemde enflasyon düzeltmesini tercih etmeyerek, düzeltilmemiş 31.12.2003 bilançosunu esas alarak geçici vergi matrahını belirleyebilecekler. Böylece ikinci dönem beyannamesi için 1.8.2004'e kadar zaman kazanabilecekler.
    2003 için enflasyon muhasebesi uygulamayı tercih edenler, 2004 birinci geçici vergi dönemi için eski hükümleri kullanamayacak. Ancak 2003 için enflasyon düzeltmesini tercih etmeyenler, birinci dönem için de eski hükümleri uygulayabilecekle. Görüldüğü üzere 31.12.2003 bilançosunu düzeltenler, birinci dönemde yeniden değerleme yapamayacaklar.

    erdogan.saglam@bdodenet.com.tr