|
 |
|
|
İdolleri Hz. Muhammed, Erdoğan ve Fatih...
Son yıllarda öğrenci profili giderek değişen imam hatip liselerindeki kız öğrenciler, erkek öğrencilerden daha modernler ve kadının toplumdaki geleneksel rolüne karşı çıkıyorlar
İmam Hatiplerin dünü bugünü yarını - 2
Mehmet Gündem
mgundem@milliyet.com.tr
İmam hatip liselerinde (İHL) okuyanların yüzde 65 - 90'lık kesimini 1980'lere kadar kırsal kesimden gelen öğrenciler oluşturuyordu. Günümüzdeyse öğrenci profili değişti. Halen yüzde 48 oranında pansiyonlu eğitim yapan okulların öğrencisi çoğunlukla şehir merkezlerinden geliyor. Öğrencilerin yüzde 95'i aldıkları eğitim nedeniyle dini başkalarına anlatma gibi bir düşünce taşıdıklarını belirtiyor.
Ankara Tevfik Fikret İleri İHL, İstanbul İHL, İstanbul - Kartal Anadolu İHL ve Kayseri Ali Rıza Özderici İHL öğrencileri arasında yaptığımız 100 öğrencilik ankete göre, idolleri ağırlıklı olarak Hz. Muhammed. Bunun dışındaki idoller Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Fatih Sultan Mehmet, Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Şeyh Şamil, Necip Fazıl Kısakürek. Aralarında "Atatürk" diyenler de var.
İHL'lere eskiden binlerce öğrenci hücum ederken, geçen yıla kadar öğrenci bulmakta zorlanılmış. İlim Yayma Cemiyeti'nin girişimleriyle Anadolu'dan öğrenci toplamışlar. İstanbul İHL, Türkiye'nin en köklü İHL'lerinden. Başbakan Recep Tayip Erdoğan ve İstanbul Belediye Başkanı Kadir Topbaş buradan mezun olmuş. Fakat şimdi İHL öğretmenlerinin çoğu, çocuklarını bu okullara göndermiyor. Gönderenler de pişman.
Dizileri kaçırmıyorlar
İHL'li kızlar erkek öğrencilere göre daha modernist. Günceli daha yakından takip ediyorlar. Kız öğrenciler kadının toplumsal yaşamda daha etkin olması gerektiğini belirterek, toplumdaki kadının geleneksel rolüne karşı çıkıyorlar. Erkekler kızlara göre daha muhafazakar kalıyor.
Görüştüğüm çocukların büyük çoğunluğu iyi bir televizyon izleyicisi. Daha muhafazakâr gazeteleri okuyorlar, fakat televizyon izlerken böyle bir sınırlama getirmiyorlar. Magazin programları, Bir İstanbul Masalı, Ekmek Teknesi, Kurtlar Vadisi, İkinci Bahar; Kurşun Yarası, Liseli Çocuklar, Hayat Bilgisi, Kampüsistan gibi diziler özellikle kız öğrencilerin ilgilerini çekiyor.
Müzik zevkleri de çeşitli: Pop, arabesk, Türk halk müziği, Türk sanat müziği, dini musiki...
Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2003 verilerine göre, ortaöğretimde 3 milyon 35 bin öğrenci eğitim görüyor. Bunlar arasında mesleki ve teknik eğitim alanların sayısı 981 bin 224. İHL'ler de ise 84 bin 898 öğrenci okuyor.
| İHL'de 1991-2004 arası sayısal durum | | ÖĞRETİM YILI | OKUL SAYISI | ÖĞRENCİ SAYISI | TOPLAM | | - | ORTA | LİSE | ORTA | LİSE | SAYI | | 1991-1992 | 390 | 390 | 227088 | 119086 | 346174 | | | 1992-1993 | 390 | 390 | 249981 | 142097 | 392078 | | | 1993-1994 | 391 | 391 | 274175 | 162353 | 436528 | | | 1994-1995 | 446 | 394 | 301862 | 171439 | 473301 | | | 1995-1996 | 479 | 434 | 306684 | 188896 | 495580 | | | 1996-1997 | 601 | 601 | 318775 | 192727 | 511502 | | | 1997-1998 | 604 | 605 | 218631 | 178046 | 396677 | | | 1998-1999 | 6I2 | 612 | - | 192786 | 192786 | | | 1999-2000 | - | 504 | - | 134224 | 134224 | | | 2000-2001 | - | 500 | - | 91620 | 91620 | | | 2001-2002 | - | 458 | - | 71583 | 71583 | | | 2002-2003 | - | 450 | - | 64534 | 64534 | | | 2003-2004 | - | 452 | - | 84898 | 84898 | |
İmam hatiplerin dönüm noktaları
Cumhuriyet'in ilanından sonra din hizmetleri elemanı yetiştirmek amacıyla açılan imam hatipler, 12 Eylül'ün ardından İHL mezunlarına istedikleri fakülteye girme hakkı verilmesiyle türban tartışmalarına neden oldu...
3 Mart 1924 tarih ve 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim ve öğretim bir elde toplandı. Kanunun 4. maddesinde MEB din hizmetlerini yürütecek eleman yetiştirmek için İmam - Hatip Okulları açmakla görevlendirildi. Bakanlık, ilkokula dayalı ve 4 yıl süreli ortaokul seviyesinde İmam - Hatip Mektepleri açılmasına karar verdi. 1923 - 24 öğretim yılında Afyon, Amasya, Ankara, Antalya, Balıkesir, Bolu, Bozok, Bursa, Edirne, Elazığ, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hopa, Isparta, İstanbul, Maraş, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Manisa, Niğde, Ödemiş, Sivas, Şavşat, Şanlıurfa, Tire, Ulaş olmak üzere 29 İmam - Hatip Mektebi açıldı. Bir yıl sonra Edirne, Ödemiş, Hopa, Şavşat, Niğde İmam - Hatip Mektepleri kapatılıp; Artvin ve İzmir'de açıldı. Sayıları gittikçe azalan İmam Hatip Mektepleri 1930'da öğrenci yokluğu gerekçesiyle tamamen kapatıldı.
İmam hatip kursları
1930'dan 1948'e kadar Türkiye'de din eğitimi veren okul açılmadı. 1947'de Cumhuriyet Halk Partisi kurultayında din öğretimini incelemek üzere bir komisyon kuruldu. 1948'de CHP hükümetinin başbakanı Hasan Saka'nın teklifi ile din adamları yetiştirmek için meslek okullarının açılması, konularını inceleyip karara bağlaması için ayrı bir komisyon daha oluşturuldu. 1949'da, sadece imam ve hatiplik görevinde istihdam edilmek üzere, askerliğini yapmış ortaokul mezunu öğrencilerin alınacağı MEB'na bağlı okul hüviyetinde olmayan 10 ay süreli İmam - Hatip kursları; Afyon, İzmir, Isparta, Kayseri, Kastamonu, Adana, Trabzon ve Urfa da açıldı. Bir yıl içinde 50 kişi mezun oldu. Kurslar iki yıla çıkarıldı ve meslek okulu mezunlarının da gitmesi sağlandı.
DP iktidarı vaat ettiği İmam Hatip Okulları'nı 1951'de 7 ilde açtı; Ankara, İstanbul, Adana, Maraş, Konya, Kayseri, Isparta. Dönemin Milli Eğitim Bakanı Tevfik İleri, İmam Hatip Okullarının gerekçesini şu sözlerle anlatıyordu: "Türk Milleti'ne hitap edecek olgun, kültürlü, hatip ve imamların yetişmesini arzu ediyoruz."
Ve İmam-Hatip Liseleri
MEB Talim ve Terbiye Kurulu'nun 4 Ağustos 1971 tarih ve 225 sayılı kararı ile İmam - Hatip Okulları'nın ilkokula dayalı olan 4 yıllık birinci devreleri kaldırıldı, 3 yıllık ikinci devreleri de 4 yıla çıkarılarak ortaokula dayalı 4 yıllık meslek lisesi haline dönüştürüldü.
"İmam - Hatip Okulu" ismi 22 yıl sonra 1973'te "İmam - Hatip Lisesi" olarak değiştirildi ve önceleri fark dersleri vererek lise mezunu olan İmam Hatip Okulu öğrencilerinin lise denkliği sağlandı. Bu uygulamayla İHL öğrencilerine doğrudan üniversite sınavına giriş hakkı da verildi. Ancak bu, liselerin edebiyat kollarından mezun olan öğrencilerin girebileceği fakülte ve yüksekokullarla sınırlı bir haktı. 12 Eylül askeri yönetiminin 1982 yılında aynı yasada yaptığı değişiklikle İHL mezunları, sınavda diledikleri fakülteleri tercih etme hakkına sahip oldu. 1971'de kapatılan İmam - Hatip Liseleri'nin orta kısımları 1974'te CHP - MSP koalisyonu döneminde yeniden açıldı. 1976'dan sonra kız öğrenciler de alınmaya başlandı. 2000'lere gelindiğinde türban, ayrı kapılardan okula girme, ayrı sınıflarda ders tartışmaları da gündeme taşındı.
AKP iktidarıyla sayıları arttı...
İlköğretimin 8 yıla çıkarılmasıyla 1997 - 98 öğretim yılından itibaren İHL'lerin bünyesindeki ortaokullara öğrenci alınmadı. Bu düzenlemelere göre; İHL'lerin öğretim süresi bir yılı hazırlık sınıfı olmak üzere toplam 4 yıl olarak belirlendi. 1999'da tüm meslek liselerine getirilen katsayı uygulamasıyla da ÖSS'ye girişte yeni bir dönem başladı. 1999 - 2002 döneminde İHL'lerdeki öğrenci sayısı 185 binden 64 bine düştü. AKP iktidarıyla birlikte ise bir anda yüzde 20'lik artış yaşandı. Ne gariptir, aynı dönemlerde İHL'lerle aynı uygulamaya bağlı olan diğer meslek liselerine giren öğrenci sayısı sürekli artış gösterdi. Bugün itibariyle 452 İHL bulunuyor. Bunlardan 114'ünün bünyesinde alt tür olarak Anadolu İHL programı uygulanıyor. Bünyede Anadolu İHL'lere ek olarak 7 tane de bağımsız Anadolu İHL mevcut. Son 5 yılda açılan ve kapatılan İHL yok. Ancak, yönetimi Din Eğitimi Genel Müdürlüğü'ne bağlı 18 İHL, çok programlı liseye (ÇPL) dönüşmüş. Ayrıca Din Eğitimi Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak açılan 34 ÇPL, bakanlığa bağlı diğer genel müdürlüklere devredilmiş.
Demirel imam hatip şampiyonu
Adnan Menderes 19
İsmet İnönü 7
Süleyman Demirel 324
Bülent Ecevit 34
Turgut Özal 9
Mesut Yılmaz 24
Tansu Çiller 168
Necmettin Erbakan 22
Tunceli'de terör nedeniyle açıldı
12 Eylül olduğunda İHL'deki öğrenci sayısı 200 bin 300'dü. Ortaokul düzeyinde okul sayısı 374, lise düzeyinde okul sayısı 333'e ulaşmıştı. 12 Eylül sonrası ilk İHL 1985'te açıldı. 5. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda öngörülen Anadolu İHL'lerin ilki Beykoz'da açıldı. Onu Tunceli İHL izledi. Tunceli'deki okulun açılmasında "bölge halkının etnik yapısı, anarşi ve terörün bölgede yoğunluğu" gerekçe gösterilirken, Beykoz Anadolu İHL'nin ise "yurtdışı işçi çocuklarının eğitimine katkı sağlamak" amacı vurgulandı. 1991 - 92 öğretim yılında ilki Nevşehir Ürgüp'te olmak üzere çok programlı lise bünyesinde İHL programı uygulanmaya başlandı.
YARIN:
HANGİ DERSLERİ OKUYORLAR?
ÖSS'DE NE KADAR BAŞARILILAR?
SİYASAL İSLAMIN ARKA BAHÇESİ Mİ?
OKULLARDAN İZLENİMLER
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
