|
 |
|
|
Isınan ısınana
Gökkuşağı / Reşat Kutucular
Normalinden ılık bir Mart ve geçen yıla göre az yağışlı bir Nisan'dan sonra havalar bu hafta ısınmaya başlıyor artık. Mevsimlerin kolay olanı, mevsimlerin keyiflisi yaz, kapıda.
Yerküremiz zaten sanayi devriminden bu yana giderek ısınmakta. Sera gazlarının etkisiyle bölgesel mikro klimalar oluşmakta, deniz seviyesi yükselmekte, bitki dokusu değişmekte. 2100 yılına kadar denizlerin 50 santimle 3.5 metre arasında yükseleceği iddia ediliyor. Bütün bunlara sıkılmak için henüz erken ama torunlarınızın torunları farklı bir sahil bandında yaşıyor olacaklar. Bu arada belirtelim, pek çok ülke vah vah demeyip böyle bir yükselmenin ekonomik etkilerinı tahmine çalışıyor. Düşünsenize bütün o beach clublar sular altında.
* * *
Yine bugüne dönersek, ABD ve Çin ekonomileri ısınma sürecinde. Çin'de finansal rahatsızlıklar ortaya çıkmaya başladı. Hızlı büyümeler bir noktada ekonomide ısınmaya neden olup enflasyonu deliğinden çıkarabiliyor. Makro dengeleri bozabiliyor. Baksanıza bizde de habire ısınıp soğuyan siyasete ilaveten ekonomi ısınıyor mu ısınmıyor mu tartışmaları başladı. Ekonominin bir bölümü henüz krizden çıkamamışken.
Zaten enflasyon kaygıları nedeniyle Amerika'nın yakında faiz arttıracağı, bunun bizim faiz oranlarımızı yükselteceği her yerde konuşulmakta. Hele geçen hafta İngiltere Merkez Bankası'nın faiz arttırımından sonra gözler artık Amerikan ekonomisinin patronu FED Başkanı Alan Greenspan'de. Hatta bu konu IV. Türkiye İktisat Kongresi'nin açılış oturumunda birer ekonomist gibi konuşan siyasetçilerimizce de dile getirildi. Hepimiz farkındayız yani.
* * *
ABD'de politik ortam da giderek ısınıyor. Malum, Kasım'da Başkanlık seçimleri var. Bush Demokrat aday John Kerry'e karşı koltuğunu korumaya çalışacak. Bu Başkanlık seçimini tüm dünya pür dikkat izliyor ve muhtemelen de Kerry'i tutuyor olacak. Son dört yılda Bush politikaları herkesi öfkelendirmiş vaziyette.
Bu, bizi de direkt olarak etkileyecek bir seçim. Stratejik ortak Şahinler'le aynen devam mı edecek yoksa Oval Ofis Demokratların mı olacak? Bush gider Kerry gelirse Amerikan politikalarında bir yumuşama olacağı ümit ediliyor. Bizdeki hava bu da, bu beklenti gerçek mi acaba? İpuçları, demeçlerin satır araları şimdilik, dış politikada, özellikle Irak politikasında temel bir değişiklik işaret etmiyor. Deniz Kuvvetleri kökenli, Vietnam'da savaşmış John Kerry'nin gelmesiyle Amerikan dış politikasının kökten değişmesi beklenemez. Ton ve üslup farkı olabilir belki... Yani bölge pek soğuyacağa benzemiyor, Allah vere de daha da ısınmasa.
* * *
Çin'e geri dönersek. Son zamanların yükselen yıldızı geçen haftalarda bankacılık sistemindeki problemlerden dolayı gündemdeydi. Kimine göre Çin fazla ısındı, aşırı yatırım yaptı, yapıldı, ekonomik atmosfer giderek bozuluyor. Kimine göreyse problemlerine rağmen Çin ekonomisi sağlıklı. Devlet eliyle yapılan bankacılığın temel problem olduğu konusunda bir mutabakat var. Devlet bu bir anlamda deli dolu gidişi kontrol altına almak niyetinde. İzlemek gerek. Türkiye için tehditler de oluşabilir, fırsatlar da.
Önümüzdeki dönemde yerel ve küresel ısınmaları kavrulmadan yönetmek önemli olacak.
ege@milliyet.com.tr
|
|
|

|