|
 |
|
|
Kafkasya altüst!
KAFKASYA'nın "altı"da "üstü"de - yani güneyi de kuzeyi de - altüst... Dış politikada dikkatlerimizin Kıbrıs ve AB üzerinde odaklandığı bir sırada, komşu Kafkasya'nın güneyindeki Gürcistan'da ve kuzeyindeki Çeçenistan'da, durumları kelimenin tam anlamıyla altüst eden gelişmeler meydana gelmiş bulunuyor.
***
ACARİSTAN, Gürcistan merkezi yönetiminin yıllardır sözünü geçiremediği bölgelerden biri. Bu 400 bin nüfuslu özerk bölgenin başındaki Aslan Abaşidze, Tiflis'e meydan okuyor ve işleri kendi başına buyruk yönetiyordu.
Bu yılın başlarında Tiflis'te iktidara gelen 37 yaşındaki Mihail (Mişa) Saakaşvili, ülkenin toprak bütünlüğünü sağlamaya yönelik çabalarına, Acaristan'dan başladı. Acar halkının büyük kısmı etnik olarak Gürcü, din olarak ise Müslüman. Aslında Acarlar - Abhazlardan ve Osetyalılardan farklı olarak - ayrılıkçı değiller. Yani Tiflis'ten tamamen kopmak, bağımsız bir devlet kurmak peşinde değiller. Ama kendi varlıklarını, özerklik içinde, korumak istiyorlar.
Rusya'nın dolaylı desteğine güvenen Abaşidze'nin "Mişa"nın ülkeyi birleştirmek çabalarına karşı direnmesi sonuç vermedi. Gürcü lider, eski Rus Dışişleri Bakanı İvanov'u da arabulucu olarak kullanarak, sonunda "Aslan"ı dize getirdi. 65 yaşındaki Abaşidze, selameti Moskova'ya sığınmakta buldu!..
Saakaşvili "Şimdi sıra Abhazya ve Osetya'da" diyor, ama bu iki bölgenin Tiflis'e bağlanmasının ve oradaki yönetimlerin şimdiki yarı bağımsız statüsüne son verilmesinin hiç de kolay olmayacağını bizzat kabul ediyor.
***
TABİİ Acaristan'ın statüsü Türkiye'yi de yakından ilgilendiriyor.
Ankara'daki Avrasya Araştırmalar Merkezi ASAM'ın Kafkasya uzmanlarından Kamil Ağacan'ın belirttiği gibi, 1921 Kars Anlaşması'yla Türkiye, Acaristan üzerindeki egemenliğini, halkın kendi kültürel varlığının korunması koşuluyla devretmiştir. Yani Türkiye bir bakıma Acaristan'ın özerk statüsünün garantörü durumundadır. Bu da, onun bölgedeki olayları yakından izlemesini gerektiriyor. Ağacan'ın deyimiyle, son olaylar sırasında Türkiye pasif davranmış ve üstlenebileceği yönlendirici rolü oynayamamıştır...
***
ÇEÇENİSTAN'da, Rus yanlısı Başkan Ahmed Kadirov'un Grozni'deki stadyumda patlatılan bombayla öldürülmesi, bölgenin barışa kavuşması umutlarını büsbütün altüst etmiştir.
Geçmişte Rus hakimiyetine başkaldıran, ama sonradan Moskova'yla anlaşıp ülkenin başına (tek adaylı bir seçimle) geçen 52 yaşındaki Kadirov'un bu şekilde yok olması, Çeçenistan'ın kaosa ve iç çatışmalara sürüklenmesi riskini artırıyor.
Ayaklanma ve şiddet devam ederken, esas soru Başbakan Putin'in bu olaydan sonra ne yapacağıdır.
Şiddeti sadece askeri güç ile bastırmanın sonuç vermediği ortada. Ama bu karmaşık soruna siyasal yoldan çözüm bulma arayışlarının başarılı olmadığı da açık.
Bu arada olup bitenlerin halkı perişan ettiği ve bıktırdığı da ayrı bir gerçek. Grozni'deki olay şimdi bu dramı daha da vahimleştiriyor...
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
