|
 |
|
|
'Faiz' ve 'faiz dışı fazla' nedeniyle hükümetin parası kalmıyor
Hükümet kurmak önemli değil. Önemli olan iktidar olmak. İktidar olabilmek için "para harcamak" lazım. Bu hükümet harcayacak para bulamıyor.
Eskiden olsa (1) bütçe açığını büyütür, Merkez Bankası'na banknot bastırarak, iç borcu artırarak para bulurdu. (2) KİT'lerden, fonlardan para bulurdu. (3) Vergileri artırır para bulurdu.
Şimdi bu kaynaklar kullanılamıyor. (1) IMF bütçe açığını büyüttürmüyor. Merkez Bankası banknot basamıyor. İç borcu sadece eski faizini ödemek için artırabiliyor. (2) KİT'ler özelleştirilmeye başlandı. Elde kalanların kasasında para yok. (3) Faiz ödemek için vergiler sonuna kadar yükseldi.
İyi de... Halk bu hükümetin bir şeyler yapmasını bekliyor... Haydi ilk yıl istikrar denildi. Halk sesini çıkarmadı... İkinci yıl şöyle böyle geçer diyelim... Eeee... Bu böyle devam eder mi? Hükümet halka, "Kusura bakmayınız... Para bulamadık... Bu nedenle hiçbir icraat yapamadık... Bol bol konuştuk..." diyebilir mi?
Nakit denge
Hükümet, IMF'nin zoruyla belirlenen bütçeye göre para harcayabiliyor. Hazine'ye vergi ve diğer gelir kaynaklarından para giriyor, sonra da bunlar bütçe sınırları içinde bir yerlere ödeniyor. Bu harekete "Hazine nakit dengesi" deniyor. 2004 yılı Ocak - Nisan aylarını kapsayan 4 aylık dönemde, Hazine'ye 31.2 katrilyon lira nakit para girdi.
Ama aynı dönemde Hazine 43.3 katrilyon lira ödemek zorunda kaldı. Geliri aşan ödemeyi yapmak için net olarak 4 ayda 12.0 katrilyon lira borçlanmak zorunda kaldı... Hükümet 4 ayda Hazine'ye giren 43.3 katrilyon lirayı istediği gibi harcayabildi mi? Hayır, harcayamadı. Bunun 19.4 katrilyon lirasını faiz ödemesine ayırdı. 23.8 katrilyon lirasını faiz dışı işlerde (çoğu personel ödemesi olmak üzere) kullanabildi.
Hazine'ye 4 ayda giren para 31.2 katrilyon. Buna karşılık 4 ayda hükümetin faiz dışı harcamaları 23.8 katrilyon. Hazine'nin nakit geliri olan 31.2 katrilyon liradan, hükümetin faiz dışı harcamaları toplamı olan 23.8 katrilyonu çıkarınız, aradaki fark 7.4 katrilyon lira faiz dışı fazladır. Açık anlatımıyla hükümet, 4 ayda Hazine'nin nakit gelirinin yüzde 24'üne yakınını IMF taahhüdü nedeniyle icraatı için kullanamadı.
Hükümet Hazine'nin nakit gelirinin 1/4'ünü borç faizi ödeyeceğim diye kullanmakla kalmadı, 4 ayda 12.7 katrilyon da net borçlanma gerçekleştirdi. Borçlanarak bulduğu 12.7 katrilyona, faiz dışı nakit fazlası 7.4 katrilyonu ekleyerek 4 ayda 19.4 katrilyon faiz ödedi. Faiz çarkı böyle dönüyor.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
