|
 |
|
|
Barış uzak mı?
DOĞU KUDÜS
Filistinli bir gazeteci. American Colony Oteli'nin taş avlusunda, zeytin ve narenciye ağaçlarının arasında sohbet ediyoruz. Orta yerdeki çeşmenin şırıltısına ikindi ezanı karışıyor.
İsmi, Jack Khazmo.
Köklerini merak ediyorum.
Suriyeli Ortodoks olduğunu belirterek başlıyor söze. "Bende Türklük de var" diyor gülerek, "Büyükannemle büyükbabam Osmanlı vatandaşıymış. Suriyeli Ortodoksmuş ikisi de. Beyrut'ta yaşarlarken, 1915 Ermeni olaylarında Kürtler tarafından öldürülmüşler. Türkler değil, Kürtler..."
Cemal Paşa'nın adı geçince yüzüme bakıp gülüyor, şöyle bir elimi tutuyor nedense...
"Babaannem Ermeni'ymiş. Halen anne tarafımdan bazı Ermeni kuzenlerim İsveç'te yaşıyorlar" diye anlatmaya devam ediyor, "1915'teki Ermeni katliamında Lübnan'da yaşayan 250 bin civarında Suriyeli Hıristiyanın öldürüldüğü söylenir. Babam üç yaşında, annem bir yaşındaymış yetim kaldıklarında. İlk kez yetimhanede tanışmışlar. Büyüyünce evlenip 1930'larda Kudüs'e göç etmişler."
"Peki, sen kimsin?"
"Ortodoks bir Filistinliyim. 1951 yılında Doğu Kudüs'te doğdum. Beyrut'ta kimya tahsil ettim. İsrail devletinin vatandaşı değilim, hiç olmadım. Rahmetli annemle babamın Lübnan pasaportu vardı öldüklerinde... Benim hem İsrail hem Ürdün kimliğim var. Ürdün üzerinden yurtdışına gidince Ürdün pasaportu kullanıyorum. İsrail üzerinden gidersem, üstünde Ürdün vatandaşı yazan geçici seyahat belgesiyle çıkış yapıyorum. Biraz karışık değil mi?"
Dinliyorum:
"Doğu Kudüs 1967'deki 6 Gün Savaşı'nda İsrail tarafından işgal edildiği zaman 16 yaşındaydım. Annem babam kesin kararlıydılar, bir daha göçmen olmak istemediler. Bu toprakları vatan seçmişlerdi. Tutunduk burada... O gün bugündür bu toprakları terk etmedik. Üç kızımı da burada büyütüyorum."
Haftalık bir siyasal derginin sahibi ve genel yayın yönetmeni. İsrail askeri sansüründen, dağıtım konusunda İsrail'in çıkardığı engellerden şikayet ediyor. Belleğinde iz bırakan acılarını soruyorum.
Birini anlatıyor:
"1988 yılı olmalı. Karım hamileydi. İsrail'in askeri kontrol noktalarından birinde bir çocuğun dövülmesine isyan etmiş, mani olmak istemişti. Bunun üzerine o da dövülmüş, 48 saat gözaltında tutulmuştu. Çıkınca doğru hastaneye koştuk. Ama çocuğumuzu kurtaramadık, düşük yaptı."
Askeri kontrol noktalarının artık tam anlamıyla bir işkenceye dönüştüğünü, bundan bir süre önce altı kilometrelik yol gidebilmek için üç saat bekletildiğini anlatıyor. "Doğu Kudüs artık İsrail'in umurunda değil" diyor, sosyal hayatın öldüğünü, güvenliğin büyük sorun olduğunu söylüyor.
Ya barış?
Uzak olduğu kanısında...
"Yeter artık! Yeterince acı çektik. Oturalım, el sıkışalım demeyecek mi Filistinlilerle Yahudiler? Böyle bir gün yakın değil mi?"
Yanıt kötümser:
"Barışı istemeyen taraf İsrail... Hele Şaron hiç istemiyor. Şaron samimi değil. En ufak bir inandırıcılığı yok. Bir taraftan verirken öbür taraftan almak istiyor. Gazze'den çekilme planı da bu Şaron'un... Vuruşarak ve zamana yayarak çekilmek istiyor. Zafer kazanmış gibi çekilmek istiyor Gazze'den. Ehud Barak'ın Güney Lübnan'dan çekildiği gibi değil. Bu arada Gazze'de Filistinliler uslu çocuk olurlarsa, Batı Şeria'da da duruma bakarız demeye getiriyor. Şimdi de Gazze'de, Refah'ta savaş suçları işliyor, insanlığa karşı suç işliyor Şaron..."
Kendi soruyor:
"Barış ne zaman mı gelir?"
Kendi yanıtlıyor:
"Araplar ancak birlik olduğunda gelebilir gerçek barış..."
Bütün bunları söyledikten bir cümle daha ekliyor. Belki gerçek daha çok bu son cümlesinde yatıyor. Çünkü bu, yalnız İsrail'i değil, Filistin tarafını da kapsıyor. Bana daha içtenlikli geliyor bu son cümlesi:
"Barış için hakikaten cesur liderlere ihtiyacımız var. Bu topraklarda ancak yürekli olanlar barış yapabilir. Bence en büyük eksiğimiz bu..."
Trajediye doymayan bu topraklarda tarafların özlemlerini ve de gerçekleri birkaç gün daha yansıtmaya çalışacağım.
h.cemal@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
