|
 |
|
|
Coca - Cola'nın üç ağası!
Size önceki akşam Coca - Cola'nın 40. Yıl kutlamasında bir araya geldiğimiz masanın fotoğrafı anlatmak istiyorum. İzzet Özilhan, Kadir Has, Kamil Yazıcı; Kayseri'nin üç ağası!
En baştan başlayacak öykümüz. Coca - Cola'nın ailelerini hatırlayacağız...
1964'te, Behçet Türkmen'in yüzde 10, Has ailesinin ise yüzde 90 hisseyle ortak olarak kurduğu İstanbul Meşrubat Sanayi A.Ş (İMSA) Coca - Cola'yı Türkiye'ye getirdi. Marmara Bölgesi'nde üretim başladı.
Harp Okulu mezunu, TSK'nın çeşitli kademelerinde görev alan ve MİT tarihçesinde, Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti (MAH/M.E.H) Başkanı olarak anılan Türkmen, Stockholm ve Bağdat Büyükelçiliği de yapmıştı. 1972 yılında öldü.
Has ailesinin Coca - Cola tarihi ise Mercedes'i Türkiye'ye getiren ve Akbank'ın kurucu ortaklarından Kadir Has ile başlıyor.
Coca - Cola 1968'de ise İzmir'in köklü ailelerinden Nevzat ve Erdoğan Özgörkey kardeşler ile Ege'ye ulaştı.
Özgörkey ailesi yol ayrımına geldi, İzmir ve Antalya'daki fabrikalarını Coca Cola İçecek A.Ş'ye devrederek, Türkiye çapında ortaklık kurdular.
1998'de Özgörkey'lerin Coca - Cola İçecek içindeki hisselerinin yüzde 11.2'si Erdoğan Özgörkey İçecek'e, yüzde 8.8'i ise Nevzat Bey'in oğulları Armağan ve Cemal Özgörkey'in yönetiminde olduğu Etap İçecek'e geçti.
Etap İçecek, KKTC'ye sığınan işadamı Asil Nadir'in Mersin'deki tesislerini satın alarak Coca - Cola'nın meşrubat grubundaki Cappy'i de üretiyor.
Erdoğan Özgörkey de 30 milyon dolarlık yatırımla Fiesta Donmuş Gıda yatırımına girdi.
Coca - Cola ailelerine 1996 yılında Anadolu Grubu'nun iki ortağı Kamil Yazıcı ve İzzet Özilhan da katıldı. 1994 yılından 1996'ya kadar Ege ve Akdeniz dışındaki üretim, dağıtım, şişeleme operasyonlarını Coca - Cola'nın ana şirketi yürütüyordu. Çünkü 1994 yılında Coca - Cola ailesinden Has'lar çıkmıştı.
Kadir Has'ın ağabeyi Kemal Has'ın ölümü ile İMSA'nın yönetimi Kemal Bey'in eşi Bilge Has'a geçti. Bilge Has, Coca - Cola'ya taahhüt ettiklerini yerine getiremedi. 1991'de başlayan Coca - Cola'daki Has krizi, Özal'ın avukatı olarak da tanıdığımız Bilgin Yazıcıoğlu'nun gayreti ile 1994'te bitti. Tazminatlardan vazgeçiliyor.
Bu kez Coca - Cola, Türkiye'de kendisini sağlama almak, önünü daha iyi görebilmek için bir Danışma Kurulu oluşturuyor. Bu kurul içinde Rona Yırcalı, Vahit Erdem, Vahit Halefoğlu, Vural Beyazıt ve Yazıcıoğlu gibi asker, bürokrat ve siyaset kökenli "akil adamlar" yer alıyor.
1996'da Anadolu Grubu, Coca - Cola İçecek A.Ş'ye yüzde 40 oranında ortak olarak girince, kurul da kalkıyor.
Coca - Cola, bir yıllık pazarlık sonucu dönemin ANAP milletvekili Cem Kozlu'yu 1995 seçimlerine girmemeye ikna etti ve 1996'da 8 ülkeden sorumlu Bölge Direktörü olarak transfer etti. Böylece Kozlu, hem de Özilhan ve Yazıcı aileleri ile birlikte Coca - Cola Türkiye'ye geçmiş oldu. Sonunda Viyana'ya kadar uzandı...
Gelelim masadaki üç ağaya... Kamil Yazıcı, Has'tan yılın 6 ayını geçirdiği Morte Carlo'daki evine davet aldı. Kadir Has, Alsit'teki evinde vereceği gelenekselleşen yaz davetinde konuklarına, Petek Dinçöz'ü dinletmek istediğini söyledi...
TÜSİAD eski Başkanı ve Coca - Cola İçecek Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay Özilhan'ın babası İzzet Bey, Almanya'ya eğitimsiz giden 3.5 milyon işçimizin verdiği acıyı, Kayseri'de kurduğu pilot okulunun verdiği ilk mezunları ile azalttı.
Üç ağa, gecenin ortasında masadan birlikte kalktı. Birlikte yol aldı...
syilmaz@milliyet.com.tr
|
|
|

|