|
|
|
 |
|
|
Suudi Telekom'u rekabete hazırlayan Türk
Suudi Arabistan hükümetinin, Suudi Telekom'u rekabete hazırlamak için açtığı ihaleyi, Türk şirketi Management Centre Türkiye aldı. Şirketin başkanı Alper Utlu, 10 kişilik ekibi ile her ay Riyad'a giderek, şirkette çalışmalar yapıyor. Utlu anlatıyor: "Bir kişinin işini beş kişi yapıyor. Tam 600 müdür var. Masaların üzerinde uyuyan görevliler, işe gelmeden maaş alanlar... aşiret hiyerarşisi var. Birine iş veriyoruz, bir saat sonra tepe yönetim arıyor: O bizim aşiretten, arkadaşı yormayın.."
ŞULE YÜCEBIYIK
Management Centre Türkiye (MCT) Yönetim Kurulu Başkanı Alper Utlu, Türk ve yabancı yönetim uzmanlarından oluşan 10 kişilik ekibiyle her ayın bir haftasını Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da geçiriyor. Bu aylık iş gezilerinin amacı, 'Suudi Telekom'u rekabete hazırlamak.' Utlu bu işi geçen yıl üstlenmiş.
Suudi Arabistan Hükümeti, telekomünikasyon pazarını 2005'te global rekabete açma kararı alınca, pazara yabancı şirketlerin gireceğini, Suudi Telekom'un zorlanacağını düşünmüş. Telekom şirketini rekabete hazırlaması için bir yönetim danışmanlığı şirketi ile çalışmaya karar vermiş. Bunun için 2003 yılında açılan ihaleye, Utlu'nun şirketi MTC'nin yanı sıra, London Business School ve Harvard Üniversitesi'ne ait iki yönetim danışmanlığı şirketi ve ayrıca Asridge adlı bir başka şirket daha girmiş. Utlu, bu uluslararası rakiplerine rağmen ihaleyi kazanmış.
Rekabeti öğretecek
İhaleden sonra Utlu ve ekibinin Suudi Arabistan trafiği de başlamış. Anlattığına göre, Suudi Telekom yönetiminin kendisine, "2005'te yabancı telekom şirketleri akın edip pazarımızı ele geçirmeden bize yönetimi, verimliliği ve liderliği öğretin" mesajını net bir şekilde vermiş. Çalışmalar işte bu çerçevede yapılıyor. Tepe yönetim eğitiliyor, iş tanımları netleştiriliyor, hedefler verilip, denetleniyor.
Ortadoğu'nun en büyüğü
34 milyar dolarlık piyasa değeriyle Ortadoğu'nun en büyük telekom şirketi olan Suudi Telekom'u rekabete hazırlamak, tahmin edilebileceği gibi kolay bir iş değil. Gerçi yöneticileri kararlı ama 25 bin kişinin çalıştığı bir şirketin yıllar boyunca oluşturduğu kurumsal yapıyı, iş anlayışlarını değiştirmenin zorluğu tahmin edilebilir. Utlu'nun anlattıkları da bunu doğruluyor; "Bir kişinin işini beş kişi yapıyor. En önemlisi bu yapı tüketiciler dahil kimseyi rahatsız etmiyor" diyor. Kısacası, Suudi telekom piyasası rekabete kapalı piyasalarda kamu şirketlerinin bütün bilinen 'yapısal sorunları'nı taşıyor.
Utlu'nun verdiği bilgilere göre MCT'den eğitim alan tepe yöneticilerin sayısı tam 600 kişi. Şirket, tam bir 'müdürler cenneti.' Çoğunun görev tanımı bile yapılmamış 150 müdür, 450 direktörün çalıştığı Suudi Telekom'da, 'müdür sayısının azaltılması' önerisine de şimdilik çok sıcak bakılmıyor.
Şirketteki ağır bürokrasi, masaların üzerinde uyuyan görevliler, işe gelmeden maaş alanlar Utlu'ya göre bir derece 'normal.' Çünkü bunlar bir Türk vatandaşı olarak, Utlu'nun çok da yabancı olduğu durumlar değil.
'Dokunma! O bizim aşiretten'
Utlu ve ekibini zorlandığı konu, Suudi Telekom'daki 'aşiret ilişkileri.'
"Son derece hiyerarşik bir yapı var. Ama profesyonel değil aşiret hiyerarşisi sözkonusu. Bir müdür kendisinden çok daha alt kademede birisine, aşiret büyüğünün akrabası olduğu için boyun eğebiliyor" diyen Utlu, ilginç bir uyarı da almış: "Müdürlerden birine performans yönetimi, verimlilik konusundan hedefler verdik. Kendisini bir süre sonra hedeflerin ne kadarını tutturduğu konusunda denetime tabi tutacağımızı söyledik. Bir saat sonra tepe yönetimden bir telefon aldık. Özetle 'O arkadaşı fazla yormayın. Bizim aşiretten' diyordu."
'Aşiretten torpilli' yöneticilere görev veremediklerini, verseler de hesap soramadıklarını anlatan Utlu, aşiret kültürünü atıp kurum kültürünü yerleştirmenin uzun yıllar alabileceğini belirterek "En azından bazı yöneticileri ikna ettik" diyor.
Para sorunları yok
Utlu, çalışanların sorumluluk almayan, inisiyatif kullanmaya yanaşmayan bir iş kültürüne sahip olduğunu belirtiyor. Şirketlerde uygulanan geleneksel motivasyon teknikleri ise Suudi Telekom'da işlemiyor.
"Çalışanların para sıkıntısı yok. Ülkede genel anlamda satınalma gücü ve refah çok yüksek. Başarı ve yükselme hırsı da yok, işsiz kalma korkusu zaten hiçbir zaman olmamış" diyen Utlu, tek zayıf noktalarının 'pazar payını yabancılara kaptırmak' olduğunu keşfetmiş. "Rekabet konusunu gerçekten ciddiye alıyorlar. Pazar payı kaybedecek olmak onlar için bir gurur meselesi" diyen Utlu, yöneticileri, bu tehlikeyi sık sık hatırlatarak motive etmeye başlamış.
MCT'nin Suudi yöneticilere verdiği eğitimin ilk fazı tamamlanmış. İkinci fazı ise 2005 Mayıs'ta tamamlanacak. Projenin, Suudi Telekom'a toplam maliyeti ise 1.2 milyon dolar civarında olacak.
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
