|
 |
|
|
'Gizli mektuplar açıklanmalı'
8 Temmuz 2001 tarihli IMF mektubu, Türk ekonomisinde neler olup bittiğinin önemli bir delili. BDDK eski Başkan Yardımcısı Kerman'ın 29 Haziran 2001 tarihli e - postası ise BDDK'nın IMF'ye karşı nasıl direndiğini gösteriyor
IMF'nin 8 Temmuz 2001 tarihinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na yazdığı ve bankalara el konulmasını istediği, aksi takdirde sekizinci gözden geçirmenin tamamlanamayacağını söyleyen mektubu ilk kez bu sütunlarda Milliyet gazetesi tarafından kamuoyuna duyuruldu. Demirbank ve Kentbank'ın sahiplerine iade edilmesi sürecini başlatan bu belge, Türk ekonomisinde bir dönem neler olup bittiğinin ve ekonomi yönetiminin ne denli yabancılar tarafından kontrol edilir hale geldiğinin en önemli delili.
Derviş hatırlamıyor
Belgenin bu sütunlarda yayımlanmasının ardından Meclis'te "Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na Devredilen Bankalar ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun Faaliyetlerinin ve Bunlara İlişkin iddiaların Araştırılarak Bankacılık ve Finans Sektörünün Sağlıklı Bir Yapı ve İşleyişe Kavuşturulması Amacıyla Kurulan" Araştırma Komisyonu, 24 Mayıs 2004 günü bu konuda benden bilgi aldı.
Konu medyada da büyük yankı uyandırdı. Bazı televizyon kanalları konuyu birinci haber yaparken, bazı gazeteler de birinci sayfalarına taşıdı. Bu haftaki Nokta dergisi de, bu konuda neler düşündüğünü o zamanki Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş'e sormuş. Nokta dergisindeki başlık: "IMF'nin BDDK'ya yazdığı 'skandal' mektup için Derviş, 'Çok mektup vardı, hatırlamıyorum' dedi" şeklinde. Derviş, "Genelde önemli mektupları BDDK sonradan bize gönderirdi. Bir şey diyemem şu anda" diyor. Yani, kıvırtıyor.
Derviş'in söylediği gibi çok mektup varsa, bu mektupların tümü kamuoyuna açıklanmalı. Bizim açıkladığımız 8 Temmuz 2004 tarihli mektup, BDDK'nın 6 Temmuz 2001 tarihli mektubuna cevap olarak yazılmış. 6 Temmuz 2001 tarihli mektubun ne yargı dosyasında örneği var ne de komisyona gönderilmiş. BDDK'da bu konuda inceleme yapan Başbakanlık Teftiş Kurulu Müfettişleri IMF'ye yazılan bu mektubu mutlaka bulup çıkarmalı. BDDK Başkanı ise, kamuyu bu konularda aydınlatacağı yerde, mektupların nasıl sızdığını araştırtıyor.
Derviş "Bu işin teknik yönünü BDDK yürütüyordu. Karar verme aşamasında biz devreye giriyorduk" diyor. Yani, IMF'nin isteklerine uyarak haksız yere bankalara el konulmasına Derviş karar vermiş. Pes doğrusu.
Açıklanmayan taahhütler
Derviş devam ediyor. "Niyet mektuplarında ne varsa, bizim taahhüdümüz buydu. Hiçbir gizli saklı anlaşma olmayacak. Geçmişte olmuştu Türkiye'de. Birtakım açıklanmayan taahhütler de vardı" diyor. Anlaşılan Derviş, önceki dönemlere ait birtakım gizli taahhütlere ulaşmış. Bunları mutlaka açıklaması lazım. Bu durumda, önceki dönemlerde, ben dahil IMF'yle çalışan tüm siyasiler ve bürokratlar töhmet ve suçlama altındadır.
Bu 'skandal' belgenin ardından, 29 Haziran 2001 tarihli, önceki yazımda açıkladığım bir elektronik posta (e - mail) daha elime geçti. Bu mektuba göre, hangi bankalara ne zaman el konulacağından hem IMF'nin hem de Dünya Bankası'nın haberi var. İşte, bir rezalet daha. Özerk olması gereken BDDK adına bir rezalet. O BDDK ki, yöneticilerinin tümü Derviş tarafından değiştirilmiş ve yeniden atanmıştı. Şimdi, sıkışınca da Derviş BDDK'nın kararlarından haberi olmadığını söylüyor.
Sırf bu rezalet nedeniyle, BDDK'nın o zamanki bütün kararları soruşturulup yeniden incelenerek, bankalardan haksız el konulan hepsinin sahiplerine iadesi gerek.
İŞTE BELGELER
3Kasım Pazartesi günkü yazımda Danıştay'ın Kentbank ve Demirbank'ın sahiplerine iade edilmesi kararında çok etkilendiği bir belgeden bahsetmiştim. Bir yazıya yanıt niteliği taşıyan bu belgeden önce o zamanki BDDK yöneticilerinin IMF baskılarına direnmeye çalıştıklarını gösteren yeni bir belge elimize geçti. Dönemin BDDK Başkan Yardımcısı Teoman Kerman, 29 Haziran 2001'de IMF Türkiye Temsilcisi Odd Per Brekk'e yazdığı elektronik postada, dört bankaya el koyma maliyetinin yüksek olacağını belirtiyor. E - posta, BDDK eski Başkanı Engin Akçakoca ile Dünya Bankası Finansal Sektör Baş Uzmanı Lalit Raina'ya da gönderilmiş.
"Son olarak, adı geçen bankaların acil bir ölüm - kalım durumu söz konusu değildir. Halihazırda yükümlülüklerini karşılayabilecek kadar likit değerlere sahipler" diyen Kerman, uygun rehabilitasyon planlarının denenmeden el konulmasının kamuya oldukça fahiş ve gereksiz mali yük getireceğini belirtiyor. Kerman, Brekk'e söz konusu dört bankaya BDDK'nın talimatlarına aykırı kararları veto etme yetkisi olan bir yönetim kurulu üyesinin önümüzdeki hafta atanacağı taahhüdünde bulunuyor.
Lindgren: El koymada ısrarcıyız
IMF Para ve Kambiyo İşleri Bölümü Direktör Yardımcısı Carl - Johan Lindgren'in dönemin Akçakoca'ya 8 Temmuz 2001'de gönderdiği mektupta ise Kentbank, EGS Bank ve Bayındırbank'ın isimlerini vererek el konulması konusunda ısrarcı oldukları görülüyor. Hatırlanacağı üzere bu bankalara Lindgren'in mektubundan bir gün sonra 9 Temmuz 2001'de el konuldu.
Lindgren'in mektubunda, 6 Temmuz'da Fon'a yazdığı iki mektup için BDDK eski Başkanı Engin Akçakoca'ya teşekkür ederken bu mektuplardaki konularla ilgili yanıtlarını ve el konulmadaki ısrarlarını şöyle açıklıyor:
"Kent, EGS ve Bayındır konularına gelince; 8'inci gözden geçirmenin bitirilmesinin bir koşulu olarak bu bankaların TMSF'ye devredilmeleri konusunda ısrar ediyoruz. Yeniden yapılandırma ya da birleşmeye ilişkin planlar temel alınarak kabul edilebilir taahhüt mektupları temin edilmedikçe 8. gözden geçirme için öncelikli koşulun yerine getirilmesini sağlamak üzerine birleşmeye yönelik bir planı reddetmeyeceğiz."
Mektupta, birleşmenin kabul edilebilmesi için öne sürülen dört şart şöyle:
Bankaların tüm zararlarının kabulü,Kabul edilebilir bir sermayelendirme ve yeniden yapılandırma planını kapsaması,Hoşgörülü ve sabırlı yaklaşımlardan ve "aşırı cazibeli önerilerden" kaçınılması,Birleşilen ortağın, zayıf durumdaki bankaları yeterli biçimde devralabileceği konusunda inandırıcı olması.
'Önce el koy sonra birleştir'
Birleşmenin 8. gözden geçirmeyi geciktireceği belirtilen mektupta, birleşmenin TMSF'nin el koyması, BDDK'nın da yeniden yapılandırma planı uygulamasından sonra gerçekleşmesi tavsiyesinde bulunuluyor.
IMF mektubunda, TMSF'nin devir işlemlerinden sonra uygun gördüğü en düşük maliyetli çözümleri uygulamakta serbest olacağı belirtiliyor.
Lindgren'in mektubundan yaklaşık 4.5 ay sonra 30 Kasım 2001'de el konulan Toprakbank'la ilgili olarak da sermaye güçlendirilmesine ilişkin bir taahhüt mektubunun IMF kurulu toplanmadan önce imzalanmaması halinde 8'inci gözden geçirmenin tamamlanabilmesi için iki şart öne sürülüyor.
Hükümet/BDDK adına, bankanın ağustos sonuna kadar çözümlenmesi konusunda yazılı ve son bir anlaşmayı içeren ve bu kararın eylül sonuna kadar uygulanması konusunda yazılı taahhüt,Banka ile yapılacak olan anlaşma konusunda mevcut opsiyonların belirtildiği açık bir teklif.
Mektubta, özel birtakım teşvikler yoluyla zayıf bankaların varlıklarını sürdürmeleri için kullanılmamasını, bunun zayıf durumda ancak yaşamını sürdürebilecek bankaların rekabet güçlerini daha da azaltabileceği uyarısında bulunuyor.
ytoruner@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
