|
 |
|
|
ABD'nin talepleri
Cumhuriyet'ten Mustafa Balbay, ABD'nin İncirlik Üssü'nü yeniden kullanmak ve Türkiye'de yeni üsler tesis etmek istediğini yazdığında, ABD'nin Ankara Büyükelçiliği başta olmak üzere kıyamet koparılmıştı. Haber yalanlanmaya çalışıldıysa da Balbay'ın belgeleri yayımlamasıyla yalanlama havada kaldı.
Ayrıca, Dışişleri Bakanlığı dolaylı olarak haberi doğruladı. Genelkurmay İkinci Başkanı Org. İlker Başbuğ da gazetecilerin soruları üzerine, ABD'nin İncirlik Üssü'ne yeniden savaş uçakları getirmek istediğini, ayrıca Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması'nı (SEİA) aşan bazı talepleri olduğunu, bunların Meclis kararı gerektirebileceğini belirtti.
ABD'nin talepleri arasında Karadeniz'de üs tesis etmek de var. Trabzon ve Samsun limanlarını ve bazı havaalanlarını da kullanmayı istiyor. Bu talep, Irak Savaşı öncesinde de gündeme gelmiş, kabul görmemişti. 1 Mart tezkeresinin reddiyle birlikte ABD, İncirlik'teki savaş uçaklarını da çekmişti. O koşullarda yapılan yorumlar, Irak'ın işgalinden sonra ABD'nin Türkiye'ye ve İncirlik'e ihtiyacı kalmayacağı yönündeydi. İşgal ettiği Irak'ta istediği gibi üs kurabileceği, böylece Türkiye'nin öneminin kaybolacağı belirtiliyordu.
Ancak, gelişmeler bu yorumları ve tahminleri doğrulamadı.
ABD, Irak'ın işgali öncesindeki taleplerine benzer bir talep listesiyle yeniden Ankara'nın kapısını çaldı...
ABD ne istiyor?
Bu sorunun yanıtı Türkiye için çok önemli.
Şu ortaya çıktı ki, ABD, sanıldığı gibi Irak topraklarına istediği biçimde yerleşemeyecek. Savaştan sonraki gelişmeler bunu gösterdi. Irak toprakları ABD için güvenli değil. Ortadoğu'da ABD için (İsrail hariç) Türkiye kadar güvenli bir ülke de yok. Suudi Arabistan'da bile karışıklıklar çıkıyor.
ABD, Almanya'daki birliklerini Bulgaristan, Romanya, Polonya hattına kaydırıyor ama, Kafkasya ve Ortadoğu'ya uzanacak zinciri güvenli biçimde kuramıyor. Irak topraklarına yerleşmeyi güvenli bulmuyor.
Doğu Avrupa'dan Kafkasya'ya, oradan Orta Asya'ya ve Ortadoğu'ya uzanması için Türkiye en elverişli ülke konumunda. Köprü işlevi görüyor. Nitekim, Karadeniz'de kurulacak üs zinciriyle, Kafkasya ve oradan Orta Asya'ya yönelmek, İncirlik'in canlandırılması ve genişletilmesiyle de Ortadoğu'ya uzanmak, "en güvenli yol" gibi görünüyor.
Büyük Ortadoğu Projesi'nin boyutları ve coğrafyası henüz tam olarak bilinmiyor ama ABD'nin, Kafkasya, Orta Asya ve Ortadoğu'da güç bulundurmak, ihtiyaç duyduğunda en kısa ve en güvenilir yoldan hareket kabiliyetini elinde bulundurmak istediği açık...
ABD'nin İncirlik'e, Karadeniz limanlarına ve hatta KKTC'ye ilgisi ile kurmak istediği üs zinciri ve uzak hedefleri arasında bağlantı kurmak abartı sayılmaz.
Türkiye, bu talepleri değerlendirirken, uzak ulusal çıkarlarını esas almalı ve iyi düşünmelidir.
fbila@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
