|
 |
|
|
Eski düşman nasıl dost olur?
TÜRKİYE açısından İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesini hızlandıran Normandiya çıkarmasının 60'ıncı yıldönümü törenleri, fazla ilgi çekecek bir olay değildi. Bu savaşa katılmayan Türkiye'nin, aynen o ulusların duygularını taşıması elbet beklenemezdi...
Ama ünlü filmin başlığı gibi "En Uzun Gün" diye tanımlanan geçen pazar günü Normandiya'da peş peşe düzenlenen anma toplantılarının hepimizi ilgilendirecek birçok yanı vardı.
Yirmi iki ülkenin liderlerinin katıldığı bu törenlerin - duygusal görüntülerinin yanı sıra - verdiği mesajlar, gerçekten düşündürücü ve ibret verici idi...
***
BU törenlerdeki konuşmalardan ve davranışlardan çıkarılabilecek önemli dersler var.
Birincisi şu: Düşmanlıkları dostluğa çevirmek mümkün. Yeter ki bu yönde güçlü bir niyet ve irade olsun...
Bunun en canlı örneği, Fransa ile Almanya'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan kısa bir zaman sonra "barışması"dır. Tarihin akışı, iki sağduyu sahibi liderin - Charles de Gaulle ile Konrad Adenauer'in - aynı dönemde uluslarının başına geçmesini sağlamıştı. İki lider de, geçmişi geride bırakıp ilişkilerde yeni bir sayfa açmayı kararlaştırmıştı. Fransız - Alman yakınlaşması, sadece ikili değil, çok yanlı bir Avrupa işbirliğinin (ve de Birliğinin) nüvesini oluşturacaktı...
Normandiya'daki törene Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın, Şansölye Gerhard Schröder'i davet etmesi, Alman liderinin Nazi döneminde ülkesini yenen ülkelerin askerlerinin mezarına çelenk koyup, eski rejimin politikalarından dolayı özür dilemesi, bir cesaret ve büyüklük örneği...
Töreni izleyenlerin alkışları, halkların aslında liderlerden böyle yapıcı jestler görmek istediklerini, geçmişteki öfke ve nefreti unutmaya hazır olduklarını gösteriyor.
Liderlerin Normandiya buluşması, özellikle Başkan Bush ile Chirac'ın da günün ruhuna uygun mesajlar vermesine vesile oldu söyledikleri sözler, elbet Irak savaşından bu yana Washington ile Paris arasında ortaya çıkan anlaşmazlıkları kökünden ortadan kaldıracak değil. Ama müttefikler arasında bazı görüş (ve çıkar) ayrılıkları, birlikteliğin veya ortaklığın bitmesi için bir sebep olamaz, veya olmamalı...
***
NORMANDİYA törenleriyle aynı zamana rastlayan eski Başkan Ronald Reagan'ın vefatının ardından söylenenlerden ve yazılanlardan da aynı doğrultuda önemli bir mesaj çıkıyor. Bunu da, eski Sovyet lideri Mihail Gorbaçov'un dün "New York Times"ta yayımlanan bir makalesindeki şu cümlesi açıkça ifade ediyor: "O yılların öğrettiği en önemli ders, diyaloğun karşılaşılan güçlükler ne olursa olsun, devam etmesi ihtiyacının duyulmasıdır"...
Gorbaçov Reagan'ın başta bir "şahin" olarak davrandığını, havayı kızıştırdığını, ama sonra güven ortamını yaratmaya çalıştığını hatırlatıyor ve "diyalog sürdükçe görüşlerimiz ve tutumumuz da değişebildi" diyor... İşte bu sayede Soğuk Savaş sona erdi. Ve gerçek değişiklik - hem Rusya'da hem uluslararası ilişkilerde - o zaman başladı. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Avrupa'da ve dünyada olduğu gibi...
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
