MİLLİYET İNTERNET

	Sık Kullanılanlara Ekle	Açılış Sayfası Yap	İletişim	15 Haziran 2004 / Salı
	Bugünkü Milliyet Gazetesi Business Otomobil Cumartesi Pazar Ege Vitrin




» Detaylı Arama

	SON DAKİKA

	ANA SAYFA

	YAZARLAR

	SİYASET

	EKONOMİ

	FİNANS

	DÜNYA

	SPOR

	GÜNCEL

	YAŞAM

	MAGAZİN

	ASTROLOJİ

	TEKNOLOJİ

	HAVA DURUMU

	OMBUDSMAN

	ÇİZERLER

Haber İndeksi

Arşiv

Haberci

Üyelik

Özelleştirmede hükümet geri kaldı mı?

Tüpraş'ın bir türlü özelleştirilememesi bu konuda bu hükümetin önemli bir eksikliğini gösteriyor. Hadi Tüpraş zor ve büyük bir satıştı. Diğerleri ne oldu? Açıkçası özelleştirme yavaş gidiyor. Hatta hiç gitmiyor desek yeri var. Oysa bu konudaki sorumlu bakana bakarsanız, işler tıkırında. Yılın ilk yarısında programlanan satışların çoğu tamamlanmış. Geçen hafta bakan Kemal Unakıtan sayıyordu:
Gemlik Gübre A.Ş., İGSAŞ, BURSAGAZ, ESGAZ, Eti Bakır ve KBİ Samsun İşletmesi, DİVHAN, TEKEL Alkollü İçkiler Birimleri, Kütahya ve Amasya Şeker fabrikalarındaki kamu hisseleri, Eti Gümüş A.Ş. vs. vs.
Tabloda 2004 için programlanmış özelleştirmeler sıralanıyor. Bunların bu yıl tamamlanması gerekiyor. Bakanın açıklamasına göre 2004 yılında 2,3 milyar dolarlık özelleştirme ihalesi yapılmış, 711 milyon dolarlık özelleştirme tamamlanmış ve 468 milyon dolar da nakden elde edilmiş. Yani... Topu topu 500 milyon dolar bile elde edilmemiş!
Acaba tok satıcıyız da, çok mu para istiyoruz? Oysa bu doğru değil. Çünkü tüm satışarda teklifler toplanıyor. İkinci akla gelen konu bu kuruluşların cazip olmaktan çıkma olasılığı. Açıkçası bu tez kısmen doğru olabilir. Ama yine de hedefle sonuç arasındaki farka bakıldığında, özellikle, satılan işletme sayısına değil de, elde edilen gelire bakıldığında, sonucun hiç de parlak olmadığı görülüyor. Üçüncü bir tez de, dünyada özelleştirme furyasının sona erdiği ve Doğu Avrupa'dan sonra bu iştahın büyük ölçüde azaldığı. Bu tezin de haklılık payı olsa da, yine de uygun bir işletmeyi makul bir fiyat oluştuğunda yerli veya yabancı sermayenin alması gerek. Eğer almıyorsa, temelde başka bir neden vardır.
Üstelik özelleştirmeye yabancı sermaye de güçlü bir ilgi göstermiyor. Ne olduğu belirsiz, tanınmayan bazı yabancı şirketler ya da kişiler teklif veriyor. Acaba Türkiye hala istikrarsız mı görülüyor? Oysa siyasette belli bir istikrar gözlendiği gibi, giderek ekonomide fiyat istikrarı sağlanıyor.
Yahut da ülkedeki yoğun bürokrasi mi yabancı sermayeyi yıldırıyor? Öte yandan, merak edilen bir başka konu da, PETKİM ya da TÜPRAŞ gibi dev kuruluşların satışa çıkmasına rağmen, bu alandaki dünya devlerinin ilgi bile göstermemesi. TEKEL'de de benzer bir durum yaşandı. Ne Amerikan, ne de İngiliz devleri yanaşmadılar bile. Sonunda bir Japon tütün firması talip oldu.
Üstelik bir başka gerçek daha gözüküyor ki, özelleştirmede yabancı sermaye güçlü bir biçimde gelmiyor. Ne olduğu belirsiz, tanınmayan bazı yabancı şirketler veya kişiler teklif veriyorlar. Acaba Türkiye hala istikrarsız mı görülüyor? Ya da ülkedeki yoğun bürokrasi mi yabancı sermayeyi yıldırıyor? Öte yandan PETKİM ve TÜPRAŞ örneğinden sonra hukuksal engeller de ortaya çıktı. Oysa 1990'lı yıllardan bu yana özelletirmenin altyapısının doğru biçimde oluşması için ne kadar çalışma yapıldı! Nedenler tartışılabilir. Ama gerçek ortada. Hükümet belli ölçekteki özelleştirmeleri bir türlü beceremiyor. Geçen yıl da böyleydi. Bu yıl da.


	ŞİRKET / KURULUŞ ADI	KAMU %
1	Et ve Balık Ürünleri	100.00
2	Eti Alüminyum	100.00
3	Eti Gümüş	100.00
4	Eti Elektrometalurji	100.00
5	Eti Krom	100.00
6	Sümer Holding	100.00
7	Hamitabat EÜAŞ	100.00
8	Kemerköy EÜAŞ	100.00
9	Soma A ve B EÜAŞ	100.00
10	T. Denizcilik İşletmeleri	100.00
11	SEKA	100.00
12	TEDAŞ	100.00
13	TEKEL	100.00
14	TİGEM	100.00
15	TÜGSAŞ	100.00
16	T. Demir Çelik İşlt	100.00
17	Yeniköy EÜAŞ	100.00
18	Şeker Fabrikaları	99.99
19	KBİ	99.99
20	THY	98.17
21	PETKİM	88.86
22	TÜPRAŞ	65.76
23	ATAKÖY Turizm	58.59
24	ATAKÖY Otelcilik	56.49
25	Kütahya Şeker Fabrikası	56.00
26	KTHY	50.00
27	Türkiye Libya Ortak Tarım	49.70
28	GÖNEN Gıda Sanayii	49.00
29	ERDEMİR	46.12
30	Çayeli Bakır İşletmeleri	45.00
31	Yeni Çeltek Kömür ve Mad.	16.00
32	Amasya Şeker Fabrikası	15.00
33	ATAKÖY Marina	15.07
34	Türk Arap Pazarlama	12.50
35	Kayseri Şeker Fabrikası	10.00
36	Kömür İşletmeleri	10.00