|
 |
|
|
En pahalı gaz İran'dan
Türkiye boru hatlarıyla gelen doğalgazda en fazla ödemeyi İran'a yapıyor. Yüksek fiyat nedeniyle tahkime gidilen İran doğalgazının metreküpüne 150.17 dolar ödenecek
Seçkin Ürey / Ankara
"Devlet sırrı" olarak korunan, dört ülkeden yedi ayrı fiyatla alınan doğalgaza ne kadar ödendiği ortaya çıktı. Türkiye boru hattı aracılığıyla en pahalı gazı 2004 sonu için bin metreküp başına 150.17 dolarla İran'dan alıyor. Gemiyle gelen gazda Nijerya'ya 173.19 dolar ödeniyor. En ucuz gaz ise Rusya'dan 148.56 dolara geliyor.
Botaş'ın üzerinde spekülasyonlar yapılan doğalgaz fiyat tablosu ortaya çıktı. Tablo, petrol fiyatları 31 dolar kabul edilerek hazırlandı. Bir ara 40 doları gören petrol fiyatları bugünlerde 37 dolar civarında seyrediyor. Doğalgaz fiyatları her çeyrekte petrol fiyatlarındaki değişime göre yeniden hesaplandığı için fiyatların daha da yükselmesi bekleniyor.
Bu çerçevede 31 dolarlık petrol fiyatı ve alınması zorunlu en düşük miktar olan 22 milyar 848 milyon metreküp dikkate alındığında, Türkiye, doğalgaza 2004 sonunda geçtiğimiz yıl sonuna göre 302 milyon 244 bin 420 dolar daha fazla ödeme yapacak. Fiyatların yükselecek olması nedeniyle 302 milyon dolarlık fark da artacak.
Rusya ile Kasım 2003'te imzalanan anlaşmayla 2004 için alınması zorunlu olan gaz miktarı bütün hatlar için toplamda 540 milyon metreküp düşürüldü. Buna karşılık petrolün 29 dolarlık varil fiyatı için bin metreküpü 109 dolar 22 sent olan Rusya'dan Karadeniz'in altından Mavi Akım Hattı ile getirilen gazın fiyatı 123 dolar 49 sente yükseltildi.
Mavi'ye 39 dolar zam
Petrol fiyatı 31 dolar olarak hazırlanan fiyat tablosuna göre Mavi Akım'ın fiyatı 2003 sonunda 131 dolar 87 sent oldu. Rakam 2004 sonunda ise 148 dolar 56 sente ulaşacak. Yani anlaşma öncesine göre Mavi Akım'ın fiyat farkı, ucuz petrol fiyatıyla 39 dolar 34 sente ulaşacak.
Doğalgaz Rusya'dan Türkiye'ye dört ayrı fiyat üzerinden getiriliyor. Kasım Anlaşması gereğince Turusgaz'ın da dahil olduğu üç fiyat tek bir fiyata indirgenmişti. Sadece kredi geri ödemeleri nedeniyle Turusgaz'ın 0.5 milyar metreküplük kısmı ayrı fiyat tarifesine tabi tutuldu. Buna göre 2004 sonunda Mavi Akım dışındaki diğer iki hattın fiyatı da 148 dolar 46 sent olacak. Turusgaz'ın 0.5'lik kısmının fiyatı ise 149 dolar 58 sente çıkacak.
İran'la tahkime gidildi
Türkiye, boru hatları aracılığıyla ithal ettiği doğalgazda en fazla ödemeyi İran'a yapıyor. Fiyatın yüksekliği nedeniyle tahkime gidilen İran'dan satın alınan gazın fiyatı 2003 sonunda 147 dolar 81 sentken, 2004 sonunda 150 dolar 17 sent olacak. Mevcut sözleşmeye göre İran'dan alınması gereken gazın yıl sonuna kadar en az 4.5 milyar metreküp olması gerekiyor.
Gemiyle gelen gaz el yakıyor
Türkiye'nin boru hatları ile gelen doğalgazda en yüksek faturası 150.17 dolarla (2004 sonu metreküp fiyatı) İran'a olurken, gemilerle getirilen sıvılaştırılmış doğalgaz fiyatlarının yüksekliği de dikkat çekiyor. Taşıma masrafının yüksekliği nedeniyle boru hatlarına göre daha pahalı hale gelen Cezayir ve Nijerya'dan ithal edilen sıvılaştırılmış doğalgazın fiyatı el yakıyor.
Nijerya'ya 2003 yılı sonunda metreküp başına 159 dolar 25 sent ödenirken, 2004 sonunda 173 dolar 19 sent ödenecek. Cezayir'e 2003 sonunda 139 dolar 87 sent ödeme yapılırken, rakam yıl sonunda 156 dolar 70 sent olacak. İki ülkeden alınması gereken toplam gaz miktarı ise 4 milyar 848 milyon metreküp olarak belirlendi.
| Ülke ve hat başına ödenen fiyat (dolar)* | | Ülke / hat | 2003 / 4. çeyrek | 2004 / 4. çeyrek | Fark | | Mavi Akım** | 131.87 | 148.56 | 16.69 | | Turusgaz (7.5) | 132.37 | 148.56 | 16.19 | | Turusgaz(0.5) | 157.45 | 149.58 | - 7.87 | | Rusya Batı | 131.87 | 148.56 | 16.69 | | İran | 147.81 | 150.17 | 2.36 | | Cezayir | 139.87 | 156.70 | 16.83 | | Nijerya | 159.25 | 173.19 | 13.94 | |
* Türkiye'nin ithal ettiği doğalgazda petrol fiyatı 31 dolar olarak ele alındığı ülke ve hat başına bin metreküp için dolar bazında yapılan ödeme.
** Mavi Akım, iki ayrı Turuzgaz ve Rusya Batı, Rusya'dan ithal edilen gazı göstermektedir.
| Bir yıl için ödenecek fiyat farkı* | | Ülke / hat | Zorunlu alım miktarı(metreküp) | Fiyat farkı(dolar) | | Mavi Akım | 3.000.000.000 | 75.105.000 | | Turusgaz (7.5) | 5.625.000.000 | 91.068.750 | | Turusgaz (0.5) | 375.000.000 | - 2.951.250 | | Rusya Batı | 4.500.000.000 | 75.105.000 | | İran | 4.500.000.000 | 10.620.000 | | Cezayir | 3.720.000.000 | 62.607.600 | | Nijerya | 1.128.000.000 | 15.724.320 | | Toplam | 22.848.000.000 | 302.244.420 | |
* Doğalgazın fiyatını doğrudan etkileyen petrol fiyatının varil başına 31 dolar olacağı ve sadece zorunlu alım miktarları çerçevesinde gaz satın alınacağı varsayıldığında; 2004 için ödenecek fiyat farkı.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
