|
 |
|
|
ABD'de faizler ne zaman artacak?
Türkiye'de fiyat endeksleri piyasalar kapandıktan sonra saat 16.30'da açıklanır. Böylelikle piyasalarda spekülasyon yapabilme olanağı, sözde, engellenmiş olur. Ancak bu uygulama ne derece doğrudur, bilmiyoruz. Çünkü açıklama bittikten sonra da döviz ve bono piyasasında işlemler sürebiliyor. Kaldı ki, bunun ertesi günü de var.
Öte yandan ABD'de fiyat endeksleri sabah 8.30'da açıklanıyor. Yani gün içinde her türlü spekülasyon mümkün. Ama böylesi bir tedirginlik bulunmuyor. Çünkü ABD'de fiyat istikrarı var ve endekste büyük değişiklikler olmuyor. Kısacası, bizdeki sıkıntı, istikrarsızlıktan kaynaklanıyor.
Malum. Spekülasyon istikrarsız ortamlarda yeşerir. Spekülasyon herhangi bir gelişmenin asimetrik bir tahminidir. Yani biri, çoğunluktan farklı bir düşüncededir. Mesela dün akşam ABD'de açıklanan enflasyon konusunda, çoğunluğun tahmininin aksine, doğru tahminde bulunan, spekülasyon yaparak kazanç sağlayabilir. Ancak bu da bir risk almayı gerektirir. Herkesin düşeceğini düşünerek sattığı hisseyi alıp çıkacağını tahmin eden para kazanır.
Dün Türkiye saatiyle 15.30'da açıklanan ABD TÜFE verileri öncesi beklenti yüzde 0.4 kadardı. Geçen ay TÜFE yüzde 0.2 olduğundan, bu ciddi bir artış beklentisini ifade ediyordu. Eğer bu artış gerçekleşirse Greenspan'in de daha hızlı bir faiz artırımına gitmesi olası hale gelecekti. Çünkü enflasyon yükseldikçe, beklentiler de bu yönde oluşacak ve enflasyonu frenlemek için ABD Merkez Bankası nominal faizleri artırmak zorunda kalacaktı. Öyle de oldu. ABD'de TÜFE yüzde 0.6 olarak açıklandı. Henüz faizler artırılmadı. Ancak Greenspan böylesi bir trend egemen olursa ve bu, beklentilere yansırsa, sonunda elbette faizleri artıracak.
Enflasyonun beklenenden yüksek çıkması, iki anlam taşıyor. Birincisi, demek ki Amerikalı ekonomistler de yanılabiliyor! İkincisi de, ekonomi çabuk toparlanıyor ve bu, fiyatlara yansıyor. Nitekim, piyasa stokları yüzde 0.5 artmış. Oysa önceki ay stoklar yüzde 0.7 artmıştı. Yani stoklar azalıyor, ya da satışlar da hızlanıyor.
Gerçi dün bu izlenimin tersine veriler de açıklandı. Mesela, gıda ve enerjinin dahil edilmediği, çekirdek enflasyon, martta yüzde 0.4, nisanda da yüzde 0.3'tü. Şimdi ise yüzde 0.2. Yani tam aksine enflasyonda düşüş gözleniyor. Üstelik mevsimsel ve konjonktürel artışların arındığı endekste. Yani faiz artırımı konusunda ABD Merkez Bankası FED aceleci davranmayabilir.
Dün öğlen saatlerine doğru İtalya'da ve İngiltere'de yıllık TÜFE rakamları açıklandı. Tıpkı geçen yıl gibi İtalya'da artış yüzde 2.3'te kalmıştı. İngiltere'deyse bir miktar artış gözleniyordu; yüzde 1.2'den 1.5'e çıkmıştı. Perakende fiyatları da yüzde 2.5'den 2.8'e yükselmişti. Yani Avrupa'da küçük de olsa bir enflasyon artışı gözleniyordu. Ama unutmayalım, Avrupa Merkez Bankası faiz artırmaya henüz niyetli değil. Üstelik artırsa bile, bu, İngiliz sterlinini doğrudan etkilemez.
Dünyada ciddi faiz artışlarının kısmen satın alındığı piyasalarda dün açıklanan veriler bu gelişmenin çok çabuk olmayacağını, olsa da yavaş olacağını gösteriyor.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
