|
 |
|
|
Denizcilik sektöründe ilk halka açılma
Denizcilik sektörünün finansal yapısına ilgimiz, Emlak Bankası'ndan kullanılan 300 milyon dolar civarında kredinin geri dönme riskiyle belirdi. Bugün sektör milyon dolarları geride bırakıyor.
Denizciler 2005'te 15 milyar dolar olması beklenen geliri, 2013'te 60 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Son 20 yılda sektör toplam 3.5 milyar dolar yatırım gerçekleştirirken, son bir yılda Türk armatörleri Uzakdoğu tersanelerine 1.5 milyar dolar, Türkiye'deki tersanelere ise 500 milyon dolar tutarında gemi siparişi verdi.
Denizciler bu yatırımları nasıl yapıyorlar?
Yaygın model, dış kaynak. Türkiye'de inşa edilen gemi değerinin yüzde 70'i kadar, 10 - 20 yıllık dış finansman kullanıyorlar. Dışarıda yapılan gemi inşalarında ise banka kredi oranı yüzde 85'lere kadar çıkıyor.
Türkiye en çok Almanya'dan kredi kullanıyor. Bunların başında Lamdersbank'ı satın alan HSH North Bank ve İngiliz bankaları geliyor. North Bank'ın Türk denizcilerine 70'li yıllardan bu yana kullandırdığı kredi, 4 milyar doları aştı. Aktif paketinde kapanmamış tutar ise 800 - 900 milyon dolar civarında.
Eski gemi alırken 1995 - 2000 yıllarında leasing sistemi uygulanıyordu. Kriz sonrası acı deneyimler bu defteri kapattı gibi.
Hisse ve tahvil
Kredi sistemini tercih eden Almanya'da KG denilen bir sistem var. Gerekli finansmanın yüzde 70'i bankalardan, kalan yüzde 30'u da bizim gibi özkaynaktan değil de, halktan veya şirketlerden toplanıyor.
Almanya'nın 25 - 30 milyor euro'luk konteyner filosu, dünya pazarının yüzde 60'ına sahip. Geçen yıl Almanya'da gerçekleşen yüzde 30'luk satış, denizcilik sektörüne 2.3 milyar euro kaynak sağladı. Bu modelde ortaklara vergi muafiyeti sınıfına girecek indirimler uygulanıyor.
Türkiye'de hisseleri İMKB'de işlem gören bir denizcilik firması yok. Borsa şirketlerinin değeri Yunanistan'da 1.4, Norveç'te 5, Japonya'da 17, ABD'de 19 milyar dolar.
Güven faktörü öne çıkan tahvil ise, daha çok ABD'de geçerli olan bir sistem.
Turkon başvurdu
Deniz Ticaret Odası (DTO) Yönetim Kurulu Başkanı Metin Kalkavan, konteyner şirketi Turkon'un halka açılması için SPK'ya başvurdu. Böylece Türkiye'de ilk kez bir denizcilik firması önümüzdeki aylarda İMKB'ye kote olabilecek.
Turkon'un yılda 100 bin TIR'a denk düşen taşıma kapasitesi bulunan 10 gemisi var ve 2003 cirosu 125 milyon dolar. Türkiye'de deniz aşırı en büyük konteyner taşımacılığını yapıyor. Gelecek 5 yılda 500 milyon doların üzerinde yatırım hedefliyor.
Emlakbank kredileri
Tasfiye halindeki Emlakbank, denizcilik sektörünün borçlarını 4 grup halinde ödeme planına bağlıyor. Tasfiye halinde 165 milyon dolara inen denizcilik kredilerinin bir kısmı ödeniyor. Ancak anlaşma sağlanmayan 70 - 80 milyon dolarlık kredi, tasfiye masasına yeniden gelecek. En iyimser ve kötümser tahminle batağın, 50 ile 100 milyon dolar arasında olması bekleniyor.
Kalkavan "Emlakbank'tan 38 firma kredi kullandı, bunların büyük bölümü ödeme yaptı. Biz herkesi savunmuyoruz, bankaların da iyiyi, kötüyü ayırması gerekir" diyor. Batak kredileri hedef tahtasına koyarken; hortumcular kadar, kriz dönemlerinde şahin kesilen bankacılığı da sorgulamak gerekiyor.
syilmaz@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
