|
 |
|
|
ABD ekonomisi ne alemde? (3)
Son iki yazımızda ABD ekonomisine ilişkin bilgiler veriyoruz. Bu konu çok önemli. Çünkü 2005 yılında dünya ekonomisi şu andaki ABD ekonomisindeki gelişmelere endekslenmiş durumda. Eğer hızla toparlanırsa hem olumlu hem de olumsuz etkileri olacak.
İlk yazımızda ABD ekonomisindeki dış açık ve cari işlemler sorununa değindik. İkinci yazımızda da, ekonomik canlanma konusunda bilgiler verdik. Bu yazımızda da olası ekonomik toparlanmanın fiyatlar üzerinde yaratabileceği etkiyi yansıtacağız. Çünkü talep canlanınca bir süre sonra enflasyon baş gösterebiliyor. Üstelik bu beklentiyle ABD Merkez Bankası'nın faizleri yükseltmesi zorunlu hale geliyor. Nitekim, Başkan Greenspan böylesi bir artışa piyasaları alıştırmak için sık sık açıklamalarda bulunuyor.
Enflasyon konusunda gelişmeler hiç de umut vermiyor. Çünkü grafikte de görüldüğü gibi, 2001 yılının sonundaki olumsuz gelişmeler sonucu 2002 yılı sonunda yükselen enflasyon daha sonra tekrar gevşemişti. Ancak son mart ayından bu yana tekrar hızla yükseliyor. Mayıs ayında açıklanan yüzde 0.6'lık enflasyonla, enflasyon yıllık bazda yine yüzde 3'e ulaştı. Bu da, bir süre sonra, faizlerde artışı kaçınılmaz hale getiriyor.
Tabii her talep artışı enflasyon getirmeyebilir. Mesela verimlilik artışlarıyla da üretim artırılabilir.
Nitekim, grafikte, 2002 yılı içinde birdenbire yavaşlayan verimlilik artışının 2003 yılının ikinci yarısında tekrar yükseliş trendine girdiği gözleniyor. Özellikle yılın ilk çeyreğinde (geçen yılın ilk çeyreğindeki yüzde 2.5'lik artıştan sonra) yüzde 3.8'lik bir performansın ortaya çıkması umutları artırdı. Çünkü verimlilikle beraber üretim artıyorsa, faiz artışına gerek kalmaz.
Ancak durum farklı. Enflasyon yükseliyor ve faiz artışı da kaçınılmaz.
Amerika'da faizler artarsa, elbette bu tüm dünyayı etkileyecektir. Yükselen ekonomiler daha pahalı borçlanacaklar ve bu da onları ciddi biçimde kısıtlayacaktır. Mesela daha zor büyüyecekler ve daha yavaş istihdam düzeyi artıracaklardır. Tabii ABD ekonomisinde canlanma gecikirse, bu kez başka türlü sıkıntılar baş gösterecektir. ABD dünya ekonomisinin lideri olduğundan küresel canlanma gecikecektir.
Şimdi haliyle şöyle düşünebilirsiniz: Keşke ABD ekonomisi toparlansa, ama hiç enflasyona yansımasa. Sadece verimlilik artışları gözlense.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
