|
 |
|
|
En önemli kararlar İstanbul'da alınacak
Afganistan'la birlikte ilk kez Avrupa sınırları dışındaki kriz bölgelerinde aktif rol alan NATO, İstanbul Zirvesi'nde Irak'la ve Arap dünyasıyla ilgili kararlar alacak
Utku Çakırözer
Kuzey Atlantik İttifakı Örgütü (NATO), 55 yıllık tarihinde ilk kez Türkiye'de gerçekleştireceği zirvede, kuruluş amacı olan "kolektif savunma örgütü" kimliğinden, Avrupa dışında yeni coğrafyalarda barış ve istikrarı sağlamayı amaçlayan, işbirliğine dayalı bir güvenlik örgütüne dönüşün adımlarını atacak. Avrupa dışı operasyonlarını Afganistan'dan sonra Irak'a taşıyacak NATO, ABD'nin Büyük Ortadoğu Projesi'nin güvenlik boyutunu da üstlenerek, İslam dünyasına İstanbul İşbirliği Girişimi adıyla tehditlere karşı birlikte mücadele çağrısı yapacak.
26 üye ülkenin lideri, 20 ortaklık ülkesiyle Afganistan, Sırbistan-Karadağ ve Bosna-Hersek liderleri zirvede, ittifakın dünya güvenliğinde oynayacağı yeni rolün unsurlarını tartışacak.
Sovyetler Birliği önderliğindeki Doğu Bloku'nun Avrupa'ya yönelik askeri güce dayalı "konvansiyonel" tehditlerine karşılık 10 Avrupa ülkesi, ABD ve Kanada'nın 1949'da kurduğu ittifak, 55 yılda 26 üyeli bir deve dönüştü. NATO, soğuk savaş sonrası, kuruluş amaçları dışına çıkarak Balkanlar'daki etnik çatışmalara müdahale etti.
Afganistan, Irak
Terör, kitle imha silahları, organize suç örgütleri ve insan kaçaklığı gibi yeni tehditlerle mücadelenin yanı sıra 11 Eylül saldırılarından sonra ABD'nin müdahale ettiği Afganistan'da kurulan Güvenlik ve İstikrar Gücü'nü (ISAF) devralarak ilk kez Avrupa dışındaki kriz bölgelerinde rol alan NATO, İstanbul Zirvesi'nde bu ülkedeki varlığını güçlendirirken, Irak için de kolları sıvayacak:
1. Afganistan: Avrupa dışındaki bu ilk misyonun yükümlülüklerinin yerine gelmesi için üye ülkelerden daha fazla asker katkısı istenecek. ISAF'ın güçlendirilmesi, sonbaharda yapılacak seçimin güvenliğinin sağlanması ve Kâbil dışındaki bölgelerin yeniden yapılandırmasında görev alacak timlerin NATO üyelerince sağlanması istenecek. Türkiye'nin de Şubat 2005'ten itibaren 6 ay süreyle ISAF'ın komutasını üstleneceğini açıklaması bekleniyor.
2. Irak: Zirvede, NATO'nun Irak'ta da barış ve istikrar için devreye gireceği açıklanacak. NATO, Irak'ın yeni kurulan ordu ve polis gücünü de eğitecek.
"Akdeniz Diyaloğu" altında ittifakın güney komşuları olan 7 Akdeniz ülkesi ile Barış İçin Ortaklık Programı altında da eski Doğu Bloku ülkeleri, Orta Asya ve Kafkaslar'la işbirliği yürüten NATO, İstanbul Zirvesi'nde ilk kez Arap dünyasına el uzatacak. ABD ile İngiltere'nin İslam dünyasının demokratikleşmesi için başlattığı Genişletilmiş Ortadoğu ve Kuzey Afrika Projesi'nin (BOP ya da GOKAP) savunma ve güvenlik boyutunu NATO üstlenecek.
BOP'a 'İstanbul' damgası
"İstanbul İşbirliği Girişimi" belgesiyle, başta Körfez Ülkeleri olmak üzere Moritanya'dan Afganistan'a kadar geniş bir coğrafyadaki İslam ülkeleri, "terörle mücadele, kitle imha silahlarının yok edilmesi, uyuşturucu ve insan kaçakçılığı gibi organize suçlarla mücadele, savunma ve güvenlik birimlerinin reformu" konularında NATO mekanizmaları çerçevesinde işbirliğine davet edilecek.
Kimler gelecek?
Toplantılar için İstanbul'a NATO'nun 26 üyesinin yanı sıra NATO ile Barış İçin Programı'na katılan 20 ülke ve Afganistan, Bosna - Hersek, Sırbistan - Karadağ liderleri gelecek. NATO üyeleri: Belçika, Bulgaristan, Kanada, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İzlanda, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, İspanya, Türkiye, İngiltere, ABD. Ortaklar: Arnavutluk, Ermenistan, Avusturya, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Hırvatistan, Finlandiya, Gürcistan, İrlanda, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova, Rusya, İsveç, İsviçre, Makedonya, Tacikistan, Türkmenistan, Ukrayna, Özbekistan.
Türkiye, 52 yıldır üye
Türkiye, 1952'de girdiği NATO'nun 40 yıl boyunca Sovyetler'e karşı güney kanadını korudu. Türkiye, şu anda ittifakın ABD'den sonra ikinci büyük kara kuvvetlerine, savaş uçağına ve nakliye uçağına sahip ülkesi. NATO'nun Balkanlar'daki barış ve güvenlik operasyonlarına katılan Türkiye'nin halen Bosna'da 346, Kosova'da da 354 kişilik birlikleri görev yapıyor. Türkiye, kurulduğundan bu yana içerisinde 200 kişilik bir birlik bulundurduğu ISAF'ın komutasını da Haziran 2002 - Şubat 2003 döneminde üstlendi. Türkiye, Afganistan'da kurulacak Bölgesel Yapılandırma Timleri'nden birini de kendi istediği bölge olan Takar'a yerleşmesine izin verilmesi şartıyla kabul etti. Türkiye'nin, NATO şapkası altında Irak'a destek olacak görevlere sıcak bakması bekleniyor.
Putin neden yok?
2002'de kurulan ve NATO zirveleri sırasında lider seviyesinde yapılması planlanan NATO - Rusya Konseyi toplantısı, Rusya lideri Putin'in gelmemesi nedeniyle Dışişleri seviyesinde toplanacak. Ermenistan Devlet Başkanı Robert Koçaryan ile Kanada Başbakanı Paul Martin zirveye katılmayacak. Bulgaristan ve 6 ülke zirveye ilk defa katılacak.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
