|
 |
|
|
Ekonomi ısınıyor
Geçtiğimiz hafta açıklanan dış ticaret verileri dış dengede bozulmanın devam ettiğini gösteriyor. Nisan ayında 12 aylık ithalat 80 milyar dolara yaklaşıyor. İthalat içinde tüketim mallarının payı hızla artıyor. Mayıs ayında ithalattan alınan KDV rakamları ithalatın 8 milyar dolar civarında olabileceğini gösteriyor.
İthalattaki artışla birlikte dış ticaret açığı da hızla büyüyor. 2003 yılı sonunda 22 milyar dolar olan dış ticaret açığı 4 ayda yıllık olarak 27 milyar dolara yaklaşıyor. Bu oldukça hızlı bir artış. Cari açık da dış ticaret açığına paralel bir seyir izliyor.
Geçen yılın mayıs ayından bu yana gözlenen 12 aylık ortalama özel imalat sanayii fiyat endekslerinin artış hızlarında düşüş mart ayından beri yerini yavaş da olsa bir yükselişe bırakmış durumda.
Hem dış açıkta hem de çekirdek enflasyonda gözlenen artışlar ekonominin ısındığının bir göstergesi.
Bu saptamayı üretim tarafındaki veriler de destekliyor. Nitekim geçtiğimiz yıl ocak - nisan döneminde yüzde 7.2 oranında artan aylık imalat sanayii üretimi bu yılın aynı döneminde yüzde 15.6 seviyesinde bir artış kaydetmiş. Geçen yıl ilk üç ayda yüzde 72 olan özel imalat sanayiinde kapasite kullanım oranı bu yıl yüzde 77 olmuş. İlk üç ayda büyüme beklentisi yüzde 8'i aşıyor.
Bu gelişmenin kamu açıklarındaki artıştan kaynaklanmadığı görülüyor. Bu ısınmanın hane halkının tasarruflarını azaltmasından ve tüketimini erkene almasından kaynaklandığı anlaşılıyor. Nitekim mayıs ayı itibariyle kredi kartı ve tüketici kredisi kullanımındaki bir yıllık toplam artış yüzde 166 olmuş.
Hane halkının bu davranış biçimi genellikle ileriye dönük beklentilerinde iyimserliğin hakim olmasından kaynaklanıyor. Bu beklentilerin gerçekçi olmaması halinde faturası yüksek oluyor. Gerçekçiliğin göstergesi ise ortaya çıkan dış açığın finanse edilmesi olasılığı.
Gerçi nisan ayından itibaren gerek uluslararası likiditedeki azalma, gerekse ham petrol fiyatlarındaki artışın etkisiyle yılın kalan bölümünde ekonomide bir yavaşlama bekleniyor.
Ancak işleri oluruna bırakmak yerine talep artışını yavaşlatacak iyi hesaplanmış daraltıcı para ve maliye politikalarını uygulamak gerekiyor. Çünkü bu yavaşlamanın gecikmesi uyum sürecinde dalgalanmanın boyutunu artırabiliyor. Tabi burada hem faiz dışı fazlanın hem de reel faizlerin seviyesi dikkate alınarak, "insaf" daha ne kadar sıkacağız denebilir. İleride "eyvah" deneceğine, bu gün "insaf" denmesi her zaman daha iyidir.
İlk çeyrekte beklenen büyüme yıllık hedefi oldukça aşıyor. Dış açıktaki artış bunun sürdürülebilir olmadığını gösteriyor. Büyümeyi hedeflenen seviyelere çekecek tedbirleri gerekli dozda ve kararlılıkla uygulamak gerekiyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
