|
 |
|
|
Yurtdışındaki (kayıt içi) mevduat 11.4 milyar dolar
Merkez Bankası kayıtlarına göre, halkımızın yurtdışındaki mevduatı 2002 yılı sonunda 9.8 milyar dolardı. Halkımız 2003 yılında dışarıya 1.6 milyar dolar daha çıkardı. Yıl sonunda yurtdışındaki mevduat 11.4 milyar dolara ulaştı.
Bu rakamlar Merkez Bankası'nın IMF'ye verdiği tablodan alınan rakamlar... Halbuki yaygın bir inanış vardır. "Türk halkının yurtdışındaki bankalarda en az 80 milyar doları, hayır - hayır en az 200 milyar doları vardır" denilir... İsteyen "tevatür"e inanır, isteyen "Merkez Bankası" rakamına inanır...
Merkez Bankası, Hazine'den, DİE'den, Uluslararası Ödemeler Bankası'ndan, IMF'den topladığı bilgilere kendindeki bilgileri ekleyerek her yıl Türkiye'nin toplam döviz varlıkları ile döviz yükümlülüklerini kağıda döker, hazırladığı tabloyu IMF'ye verirmiş.
Anka Ekonomi Bülteni'ni hazırlayan arkadaşlarım bu tabloyu bulmuşlar. Yayımladılar. Ben de bu tabloyu özetledim. Bu yazının altında sayın okuyucularıma sunuyorum.
Bu tablonun teknik adı: "Türkiye'nin uluslararası döviz pozisyonu". Bu tablonun amacı, "Türkiye'ye yurtdışından gelen döviz ile, Türkiye'nin yurtdışındaki döviz varlığının her yılki büyüklüğünü ortaya koymak. Türkiye'nin döviz açığı ne kadar? Büyüyor mu? Küçülüyor mu? Onu izlemek.
Türkiye'nin dışarıdaki varlıkları, halkın mevduatı, bankaların parası. Türk müteşebbislerinin yurtdışındaki yatırımları, Türklerin yurtdışında satın aldıkları hisse senedi - tahvil gibi yatırımlardır.
Bunların (kayda geçen kısmının) toplamı 2002 yılında 62.8 milyar dolar imiş, 2003 yılında 74.5 milyar dolar olmuş. Türklerin yurtdışındaki varlıkları bir yılda 11.7 milyar dolar artmış.
Yabancıların Türkiye'deki varlıkları (Türklerin döviz yükümlülükleri) ise, yabancılara kredi borcumuz, yabancıların satın aldıkları hisse senedi, tahvil ve bono borcumuz, yabancı sermaye yatırımları için gelen paralardır.
Bunların toplamı 2002 yılında 150.0 milyar dolar iken, 2003 yılı sonunda 35.7 milyar dolar artarak 185.7 milyar dolara ulaşmış.
Borçlarımız (yükümlülüklerimiz) ile dışarıdaki döviz varlıklarımız arasındaki fark da bizim "döviz pozisyonu açığımızı" gösterir. Açığımız 2003 yılı sonunda 87.2 milyar dolar iken, 2003 yılı sonunda 111.2 milyar dolara tırmanmış.
Bu rakamları değerlendirirken, şunu dikkate alınız. Dışarıdaki varlıklarımız döviz olarak hesaplanıyor. Döviz borçlarımız genelde Türk lirasından dövize çevriliyor. 2003 yılında Türk lirasının değerlenmesi nedeniyle döviz yükümlülüklerimiz olduğundan büyük görünüyor. 2003 yılında yükümlülüklerde ve döviz açığında olağandışı büyüme görüntüsü ortaya çıkıyor.
Sayın okuyucularıma IMF'nin ve yabancıların Türkiye'nin döviz durumunu nasıl izledikleri hakkında bir fikir vermek için bu yazıyı yazdım. Özet tabloyu veriyorum.
| Türkiye'nin Dış Varlıkları Dış Yükümlülükleri (yıl sonları - milyar dolar) | | 2002 | 2003 | Fark | | (I) DIŞARIDAKİ DÖVİZ VARLIKLARIMIZ | 62.8 | 74.5 | 11.7 | | 1) Halkın Mevduatı | 9.8 | 11.4 | 1.6 | | 2) Bankaların Parası | 9.9 | 9.8 | -0.1 | | 3) Yatırımlar | 5.8 | 6.1 | 0.3 | | 4) Tahvil, Bono, Hisse Senedi | 0.8 | 1.9 | 1.1 | | 5) MB Döviz Rezervi | 28.1 | 35.2 | 7.1 | | 6) Diğer Varlıklarımız | 8.4 | 10.1 | 1.7 | | (II) DIŞARIYA DÖVİZ BORÇLARIMIZ | 150.0 | 185.7 | 35.7 | | 1) Kredi Borcumuz | 107.0 | 119.7 | 12.7 | | 2) Tahvil, Bono, Hisse Senedi Borcumuz | 24.1 | 33.6 | 9.5 | | 3) Yabancı Yatırımlar | 18.8 | 32.3 | 13.5 | | 4) Diğer Borçlarımız | 0.1 | 0.1 | - | | (III) DÖVİZ AÇIĞIMIZ (Döviz Pozisyonu) | -87.2 | -111.2 | -24.0 | |
Kaynak: TC Merkez Bankası
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
