|
 |
|
|
Geçti Bor'un pazarı...
50 milyon dolara bir fabrika kurduktan sonra 50 kişi çalıştırarak yılda 2 milyar sigara üretme imkanınız var ise, 1 milyar 150 milyon dolar ödeyerek Tekel'in sigara fabrikalarını satın alır ve Tekel'in kadrosundaki 29 bin kişiyi çalıştırarak sigara üretir misiniz?
Biz, Tekel'in sigara fabrikalarını 3 milyar dolara satacağımızı sanıyorduk... Satabilirdik de... Çünkü yabancılar bizim pazara girmek istiyordu. Ama biz, bir yanda Tekel'in özelleştirmesini geciktirirken öte yanda pazarı yabancılara açtık. Yabancılar geldi. Pazara yüzde 100 Tekel hakimken, Philip Morris pazarda yüzde 32, JTI yüzde 10, BAT yüzde 2 paya sahip oldu. Piyasanın yarısını yabancı firmalar ele geçirdi. JTI bir ara Tekel'e talip oldu. Fiyatı ucuz gördük. Şimdi o fiyatı veren de yok.
Tekel'in sigara fabrikaları satılacak diyerek yıllardır Tekel'e yatırım yaptırılmıyor. Tekel sigara üretecek makine, sigara kutulayacak makine satın alamıyor. Hatta kırılan makinelerine parça getirtemiyor. Buna karşılık yabancı firmalar en son teknolojiye dayalı, en ucuz maliyetle üretim yapacak otomatik tesisleri üç günde kurarak üretime başlıyor. Kendi dağıtım ağlarıyla kapı kapı dolaşarak Tekel'in pazarını ele geçiriyor.
Geçen hafta Manisa'da, Imperial Tobacco isimli yabancı sigara firmasının 50 milyar liraya mal olacak sigara üretim tesisinin temeli atıldı. Firmanın genel müdürü, "Keşke beş yıl önce gelseydik. Bu pazara girmekte geç kaldık. Türkiye sigara üretimi bakımından karlı bir pazar. İç pazar için üretim yapacağız" diyor... Bundan sonra Tekel'in sigara tesislerini satma şansı kalmadı. Sadece Tekel'in özelleştirilmesinde mi "iş işten geçti?" Telekom'da, Petkim'de, Tüpraş'ta eskiden almayı beklediğimiz paraları alabilecek miyiz? Paradan vazgeçtik bu kuruluşları satabilecek miyiz?
Bir zamanlar özelleştirildiğinde en fazla para getirecek olan KİT'imiz Telekom idi... Telekom'u satışa çıkarmakta geciktik. Telekom pazarını özel sektöre açtık. Cep telefonunun cazibesi kalmadı. Telli telefonun cazibesi kalmadı. İnternet haberleşmesinin cazibesi kalmadı... Şimdi kim, neden, kaç para vererek Telekom'u alsın ki?
Bundan sonra kim, neden, kaç para vererek Petkim'e ve Tüpraş'a talip olsun? 'Babalar gibi satarız' demekle, hiçbir şey satılamıyor. Özelleştirilecek diyerek yatırım yapmıyoruz. Teknoloji yenilemiyoruz. Konuyla ilgisi olmayanları yönetime getiriyoruz. Milletin paracıklarıyla ortaya çıkarılan, ülkenin önemli tesisleri eriyip gidiyor.
Özelleştirmenin hedefi sadece bunları satarak parasını yemek değil. Bunları özel sektöre devrederek "kişner hale getirmek". Coşturmak, koşturmak... Özelleştirilen kuruluşlara bakınız. Çoğunu alan arsası için aldı. Alan içini boşalttı. Hem Hazine'nin kasasına para girmedi, hem de bu ülkenin varlıkları yok oldu. Bundan sonra özelleştirme yapacağız diyerek boş yere emek ve vakit harcıyoruz. Anadolu'da bir laf vardır. "Geçti Bor'un pazarı" derler. İşte o biçim.
| Sigara üreticilerinin pazar payı (yüzde) | | Üretici | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | | Tekel | 69.8 | 68.7 | 61.0 | 55.6 | | Philsa | 22.9 | 21.4 | 27.4 | 32.6 | | JTI | 7.3 | 9.9 | 11.6 | 10.3 | | BAT | - | - | - | 1.5 | | Toplam | 100.0 | 100.0 | 100.0 | 100.0 | |
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
