|
 |
|
|
Ecevit'in vasiyeti
Türküler, halaylar, popstar yarışmasından mülhem veda şarkılarıyla biraz magazinleştirilmiş DSP kurultayında Ecevit'in kısık tondan, irticalen yaptığı uzun konuşma, delegelerin uğultusunda eridi gitti. Oysa bu konuşmada Cumhuriyet'in asırlık bir zaafının itirafı vardı.
Öyle bir zaaf ki, değiştirmeye, ordular yenmiş Atatürk'ün de gücü yetmemişti; tek parti döneminin "Milli Şef"i İnönü'nün de...
Ecevit, o gün DSP'lilere şöyle dedi:
"Benim de ömrüm yetmedi. Dilerim siz bu kaderi değiştirebilirsiniz".
"Bu kader" dediği, "köylünün kaderi"ydi.
Geçen yüzyılda Atatürk dahil hiçbir lider onu değiştirememiş, toprak ağalarının bileğini bükememişti.
Kurultayın en "can alıcı" bölümü, bu itirafı, "Toprak işleyenin, su kullananın" sloganıyla iktidar olmuş bir liderin ağzından duymak ve onun çaresizliğine tanık olmaktı.
* * *
Geçenlerde Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Gökhan Günaydın, "Osmanlı'dan Günümüze Türkiye Tarımı" başlıklı slayt gösterisini izletmişti.
Ecevit'in itirafı, bu bilançoda çok daha net görülebiliyordu:
Osmanlı'nın son tarım sayımına göre, tüm ailelerin yüzde 5'i, tüm toprakların yüzde 65'ine sahipti.
Cumhuriyet'te de bu tablo değişmedi. "Ulusal burjuvazi" yaratma amacıyla büyük çiftçi desteklendi. Savaş yıllarının yarası tarım sayesinde sarıldı. Ancak tarımsal üretimle birlikte toprak dağılımındaki adaletsizlik de katlanarak büyüdü. O kadar ki 1930 kriziyle hepten çöküşe geçen köylü kitleleri akın akın muhalif Serbest Fırka'ya aktı.
Atatürk, ölmeden önceki son Meclis konuşmasında (1 Kasım 1937) şöyle diyordu:
"Memlekette topraksız çiftçi bırakılmamalıdır. Büyük çiftçilerin işletebilecekleri arazi genişliğini sınırlamak lazımdır".
* * *
Sıra İnönü'deydi.
Başbakan İnönü 1936'da "Bir toprak, ancak işleyenin malı olursa en çok mahsulünü verir" dedi.
İkinci Dünya Savaşı'nın ardından "Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu" hazırlattı. Ancak bu reform hazırlığı, CHP iktidarının sonu oldu. Meclis'teki büyük toprak sahibi milletvekilleri (Emin Sazak, Adnan Menderes vd.) ayağa kalktı. Kanunun "faşist" olduğunu söyleyen Menderes, arkadaşlarıyla CHP'den ayrılıp DP'yi kurdu.
Ve - güzel yurdum benim - DP, topraksız köylülerin oylarıyla iktidar oldu.
* * *
DP'yi deviren askerler, 1961 Anayasası'na "Devlet, topraksız çiftçiye toprak sağlar" maddesi koydurdu ve bir Toprak Reformu tasarısı hazırlattı. Ancak yasa Meclis'ten çıkarılamadı.
70'lerde Ecevit ısrarla toprak reformunu savundu. Ama çıkarılan Reform Kanunu AP'nin itirazıyla Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildi.
Ecevit bu kez "Köy - Kent projesi"yle çıktı ortaya... Son iktidarında örnek bir köy - kent kurdu da...
Ama son seçimde - güzel yurdum benim - kurduğu köy - kentten bir tek oy dahi alamadı.
Devrildikten sonra ziyaretine gelen Başbakan Tayyip Erdoğan'a, hasta yatağında "Köy - Kent'leri sürdürün" dedi. Ama bu da unutulmuş bir vasiyetten öteye gidemedi.
* * *
Bugün yakınıp durduğumuz köyleşmiş kentlerden, gecekondulaşmaya, hacıağa sermayedarlardan, arabesk kültüre kadar pek çok sorunun kökeninde o yüz yıllık zaaf yatıyor.
Bir başbakanı daha kendisiyle baş edemeden tarihe gömen, o arsız zaaf...
can.dundar@e-kolay.net
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
