|
 |
|
|
Nihayet IMF de cari açık dedi
Bu yılın ilk 6 ayındaki dış ticaret gelişmeleri ekonomide dengesiz bir büyüme sürecine girildiğini ortaya koyuyor.
Dış açığı düzeltmek için gerekli olan daralmanın bir göstergesi olan ve 2000 yılında yüzde 51'e kadar gerileyen, ihracatın ithalatı karşılama oranının yılın ilk yarısında 12 aylık bazda yüzde 65 civarında olması bir miktar rahatlatıcı. Ancak 2003 yılından bu yana bu oranın sürekli gerilediği de gözden kaçırılmamalı. Nitekim ihracat artış hızı son 6 aylık dönemde yüzde 31 etrafında istikrar kazanmış görünüyor. Buna karşılık ithalat artış hızı aynı dönemde yüzde 35'ten yüzde 41'e tırmanmış. Buna bağlı olarak da dış ticaret açığı 30 milyar dolarla cumhuriyet tarihimizin en yüksek düzeyine ulaşmış.
| DIŞ TİCARET GELİŞMELERİ | | İhracat | Artış | İthalat | Artış | Dış Tic. Açığı | Artış | İhracat/İthalat | | Milyar $ | (%) | Milyar $ | (%) | Milyar $ | (%) | (%) | | 1998 | 27,0 | | 45,9 | | 18,9 | | 58,7 | | 1999 | 26,6 | -1,4 | 40,7 | -11,4 | 14,1 | -25,7 | 65,4 | | 2000 | 27,8 | 4,5 | 54,5 | 34,0 | 26,7 | 89,8 | 51,0 | | 2001 | 31,3 | 12,8 | 41,4 | -24,0 | 10,1 | -62,3 | 75,7 | | 2002 | 36,1 | 15,1 | 51,6 | 24,5 | 15,5 | 53,9 | 69,9 | | 2003 | 47,3 | 31,0 | 69,3 | 34,5 | 22,1 | 42,5 | 68,1 | | 2004-q1 | 50,4 | 30,8 | 75,8 | 36,6 | 25,5 | 49,9 | 66,4 | | 2004-q2 | 54,2 | 31,1 | 83,9 | 41,0 | 29,8 | 63,5 | 64,5 | |
Kaynak: DIE verileri, artışlar bir önceki yılın aynı dönemine göredir.
Bu açığın finansmanında yılın ilk 4 ayında herhangi bir zorlukla karşılaşılmamış. Ancak TCMB rezervlerinde mayıs ayında 1,1 milyar dolarlık bir gerileme dikkati çekiyor.
Geçtiğimiz hafta bu yılın nisan ayında tamamlanan 7. gözden geçirme ile ilgili ülke raporu da IMF tarafından yayımlandı. IMF uzmanlarının, Türk uzmanlarının da görüşlerini alarak yaptıkları ödemeler dengesi öngörüleri oldukça ilginç.
| NİSAN 2004 IMF TAHMİNLERİ (Milyar $) | | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | | İhracat | 46,9 | 56,4 | 62,6 | 69,0 | 76,3 | | İthalat | 68,7 | 82,1 | 88,1 | 96,2 | 104,6 | | Dış Ticaret Açığı | 21,8 | 25,7 | 25,5 | 27,2 | 28,3 | | Cari Açık | 6,8 | 9,1 | 7,6 | 7,5 | 7,2 | | Rezervler | 35,2 | 32,4 | 27,8 | 20,9 | 24,0 | | Borç Ödemesi+Kısa Vadeli Borç/Rezervler | 118,8 | 137,1 | 163,6 | 224,8 | 205,7 | |
Kaynak: IMF Ülke Raporu No: 04/227
Her şeyden önce mart ayında yapılan 2004 yılına ilişkin 12 aylık ithalat ve dış açık tahminlerinin haziran sonunda aşılmış olduğu görülüyor. Aynı şekilde cari açık da ilk 5 ayda 11 milyar doların üstüne çıkarak yıl sonu tahminini aşmış. Yılın ikinci yarısında bu rakamları tahminler seviyesine geri çekecek boyutta bir yavaşlama da oldukça zor görünüyor. 2004 yılı için öngörülen dış açıkların daha yüksek gerçekleşmesi kuvvetle muhtemel.
Bu muhafazakâr tahminlerle dahi önümüzdeki 2 yılda ödemeler dengesinin finansmanında zorlanacağımız anlaşılıyor. 2005 - 06 döneminde rezervlerimizin yaklaşık 12 milyar dolar azalacağı görülüyor. Sonuçta 2006 yılında hiç borçlanamazsak rezervlerimiz borç geri ödemelerinin yarısından daha az bir kısmını ödememize imkân veriyor. Borç geri ödemelerinin önemli bir kısmının IMF'ye yapılacak olması bugün neden herkesin IMF ile mevcut stand - by ilişkisinin sona ermesinden sonra sürdürülecek ilişki biçimine odaklandığını da açıkça ortaya koyuyor.
Uzunca bir dönemden sonra IMF Başkanı'nın 8. gözden geçirmenin tamamlanmasına ilişkin açıklamalarında, bugüne kadar görmezden geldikleri, cari açığın kontrolünü ön plana çıkarması tesadüf olmasa gerek. Hem dış açığın kontrolü için alınacak tedbirlerde hem de IMF ile ilişkilerin geleceği konusunda karar vermekte gecikildi. Bu Türkiye'yi IMF ile umulandan daha elverişsiz şartlarla bir anlaşma yapmaya zorlayabilecektir.
Teknisyeni dinlememeye dayanan siyaset öncelikli benzer senaryoları geçmişte çeşitli nedenlerle defalarca yaşamış mevcut bürokratlar konuşunca hükümetin tepkisi atanmışların seçilmişleri eleştirme hakkı yok oluyor. Siyasetin lider kadroları, hala bürokratı, basını, partileri içindeki muhalif milletvekillerini ve partilileri "haşlayarak" vitrini düzgün tutacaklarını zannediyorlar. Oysa sorumluluklarının, Türk insanına geçmişte yaşadıklarını bir daha yaşatmamak ve çok daha iyi koşullar sağlamak olduğunu, bunun için millet tarafından vekil tayin edildiklerini ve seçmenin kendilerini Meclis'e taşıyan bilinçli öfkesini unutuyorlar.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
