|
 |
|
|
Nakşi müritlerin marka tutkusu
Sizce Siirt'te Nakşibendi müritleri alışveriş yaparken marka gözetiyor mudur? "Evet gözetirim" diyenlerin oranı yüzde 45...
Alışverişte kredi kartı kullananların oranı yüzde 42...
Yüzde 7'sinin parası faizde; yüzde 36'sı ise dövize yatırıyor.
Güneydoğu'da Nakşilik
Yeni Şafak'ta yayımlanan "Güneydoğu'da Nakşilik" araştırması, dergahlardaki büyük değişimi ortaya koydu.
Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Sosyolojisi Bölümü'nden Dr. Muhammet Çakmak, Nakşiliğin Halidi kolunun yaygın olduğu Elazığ ve Siirt'te 5 yıl çalışarak bir doktora tezi hazırladı. Sosyopolitik tarihimizde özel bir yeri olan ve pek çok grubu, partiyi, lideri etkileyen Nakşibendiliğin şaşırtıcı bir kabuk değişimi yaşadığını belgeledi.
Kentli müritler
Araştırmaya göre Nakşi müritlerin çoğu kentli... İmam hatip mezunu olan az. Her 3 müritten biri memur; 3'te 1'i yüksek tahsilli...
Bu "şehirli" karakter yanıtlara yansıyor:
Mesela katılımcıların yarısı "Şeyh'e kesin itaat"i savunurken, yüzde 6'lık bir kesim "Şeyh eleştirilebilir" diyor.
Müritlerin çoğu düzenli ibadet yaparken yüzde 28'i "bazen" yüzde 6.3'ü ise "nadiren" ibaret edebiliyor. Tarikat ayinlerine katılım düşük. Yüzde 44'ü "ara sıra" katılıyor, yüzde 17.6'sı ise "Hiç katılmıyor".
"Bir lokma, bir hırka" şiarının mirasçıları "Tutumlu musun?" sorusuna "Az tutumluyum" (yüzde 32.6) veya "Tutumlu değilim" (yüzde 10'a yakın) yanıtı veriyor.
Namazdan çok TV
Müritlerinden yüzde 44'ü "Fal, nazar, muska, okuma - üflemeyi doğru bulmuyor".
Kadere inananlar azınlıkta. Yüzde 64'ü "bireyin sorumluluğunu ön plana çıkaran bir kader anlayışı"nı savunuyor.
"Boş zamanında nafile ibaret yapanlar" yüzde 13'te kalmış. Kitap - dergi okuyanların oranı yüzde 26, TV seyredenler yüzde 17...
Müritlerin yüzde 3'ü Batı müziği dinliyor.
Doğum kontrolü şart
Üç karılı şeyhler mi? Masal... Bölgenin Nakşi şeyhleri, (üç kuşak ataları dahil) birden fazla evlilik yapmamış. Siirt'teki müritler arasında ikinci evlilik hiç yok.
Müritlerin yüzde 23'ü eşiyle birlikte karar vererek evlendiğini söylüyor.
"Kadın, çocuk doğurması gereken biridir" diyenlerin oranı yüzde 2'yi bile bulmuyor. Yüzde 75'lik kesim "Kadın, Allah'ın bana emanetidir" demiş.
"Her zaman eşinin fikrine başvuranlar"ın oranı yüzde 40... "Kadın dövülemez" diyenler yüzde 80... "Çalışıp çalışmamak eşimin tercihine kalmış" diyenler yüzde 23...
Yüzde 52'lik kesim "Doğum kontrolünün gerekliliğine tamamen katılıyor".
"Kız çocuk okumamalı" diyenler yüzde 2'de kalmış. Müritlerin yüzde 40'ı kızı için üniversite istiyor.
Ve en şaşırtıcısı: Müritlerin yarıya yakını "İslamla ilgili yeni yaklaşımlar"ı olumlu buluyor.
Yorum
"Nakşi tarikatının ciddi bir değişim geçirdiğini" söyleyen Dr. Çakmak'ın önemli bir gözlemi var:
"Müritler, Nakşiliğin klasik entelektüel dünyasına ilişkin felsefi argümanlardan uzağa düşmüşler".
Bu kadar eğitimli bir kitle, neden klasik felsefeden koptu?
"Çünkü" diyor Çakmak, "Müritler bu ülkenin pozitif eğitim kademelerinde kendini geliştirmiş ama dini bilgilenme açısından buna denk bir eğitimden uzaklar".
Yani resmi eğitim ön plana çıkmış. Nakşiliğe yönelim ise, laik eğitimden gelmiş insanların din boşluğunu doldurma çabasına dönüşmüş.
Görünen o ki, 80 yılda yasanın, yasağın, zabıtanın yapamadığını marka, kredi kartı, doğum kontrolü yapıyor.
Tarikatı kuşatan tatlı modern hayat, müridi dergahından çıkarıyor.
can.dundar@e-kolay.net
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
