
|
|
|
 |
|
|
Editörden
Hadi biraz para konuşalım
MURAT SABUNCU
Hafızamı zorladığımda gözümün önüne getirebildiğim en eski para, madeni 2.5 lira. Kağıt olarak da 5 lira'yı hatırlıyorum. O beş lira ki okulun önünden, 100 gram kestane, leblebi tozu, elma şekeri, simit hepsini birden almaya yetiyordu. Gazoz kapağından hediye kazanılan, sadece baton pastanın bulunduğu onu da yalnız doğum günlerinde yediğimiz yıllardı. Sonra yaşımız da büyüdü paralar da. Paralar büyüyordu ama işe yaramıyordu. Enflasyon kazançları götürüyor, paranın sıfırları her geçen gün artıyordu. 'Her mahallede bir milyoner' lafı hızla tarih olmuş, milyarlar 'maaş' kategorisine girmiş, ev fiyatlarında trilyona alışılmış, bütçede katrilyonlar normalleşmişti. Ve sonunda yıllardır konuşulan 'paradan sıfır atma' gündeme geldi oturdu. Çok değil 5 ay sonra da atılan sıfırlarla, eskiler yeniden eskiye dönecek. Başka bir deyişle yeni alıştıkları yeniyi bırakıp, yeniden eskiye alışmaya çalışacaklar. Yeniler ise hiç bilmedikleri eskiyi öğrenecekler. Yeniden kuruşu, binleri, milyonları keşfedeceğiz. Ancak bu keşif öyle kolay olmayacak.
Eylül ayından itibaren halka, parada yeni hayat anlatılacak. Dünyadaki örneklere baktığımızda anlatma süreci için biraz geç kalındığı görülüyor. Üstelik tanıtıma ayrılan bütçenin de bir hayli mütevazı olduğu biliniyor.
Arkadaşımız Serkan Arman paralarından sıfır atan ülkelerin kilit noktasındaki isimlerle konuştu. Bunlardan belki de bizim için en önemlileri Romanya ve Bulgaristan. Çünkü her ikisi de kısa bir süre sonra Avrupa Birliği üyesi olacak. Yani eğer tarih alabilirlerse aynen Türkiye'nin durumundalar. Bulgaristan da, 2005 temmuzda parasından dört sıfır atacak Romanya da bunu euro'ya geçiş için bir ilk adım olarak görüyor. Türkiye'nin de benzer bir gelecek projeksiyonu olduğu ifade ediliyor. Önümüzdeki yıl IMF'den yeni bir krediyi garantileyen, stand by için anlaşan hükümet, paradan sıfır attıktan sonra olmazsa olmaz kural olan sıkı mali politikaları da devam ettirirse ülkede yeni bir sayfa açılır. Tabii dış şokları özellikle petrol ve FED faizini, içeride politik riskleri iyi yönetebilmek şartıyla...
|
|
|

|
|