|
 |
|
|
Hükümet akaryakıt zammında haklı mı?
Gözümüz terminallerde!! ABD Teksas petrolüne bak. Londra Brend petrolü izle. Ve Türkiye'nin petrol fiyat faturasını çıkartmaya çalış. Heyecanlan. Kolay mı? Akaryakıt ürünlerine sürekli zam geliyor. Ancak hiç heyecanlanmaya gerek yok.
Çünkü ABD petrolünü almıyoruz. Teksas petrolünü ABD kendisi tüketiyor. Londra Brend petrolü dünya piyasaları için referans. Bizim için de referans. Öyle ya her iki piyasada da vadeli kontratlar alınıyor, satılıyor. Sonuçta borsa değil mi?
Üç kritik ülke
Oysa biz yılda 24 milyon ton petrolü üç ülkeden alıyoruz. Tataristan yani Rusya, İran ve Irak'ta Kerkük - Musul bölgesinden... Elbette fiyatta referansımız Londra Brend petrol...
Bizim petrol ihtiyacımızı sağlayan kurum Tüpraş, ithal ettiği 24 milyon ton petrolü işliyor. Ve Türkiye, işlenmiş petrol ürünü olan benzin, fuel oil, motorin ve LPG denilen akaryakıt ürünlerini tüketiyor. Toplam tüketim 22 milyon ton; benzin, fuel oil ve motorin tüketimi 18 milyon ton, LPG tüketimi ise 4 milyon ton. Mevsimsel olarak zaman zaman benzin ihraç ediyoruz, bazen ithal ediyoruz.
Şimdi burada duralım. Çünkü petrol fiyatları 36 - 37 dolarlara kadar çıktı. Diyeceksiniz ki Londra Brend petrol 42 doları buldu. Yanılmayın, bu işlemler eylül vadeli kontratlar. Oysa biz, alım yaptığımız tarihlere bakıyoruz. Petrolün bize ortalama maliyeti 34 dolar civarında. Ve petrol fiyatlarındaki artışın bize etkisi şu an için 1.5 milyar dolar.
Benzinin tonu 405 dolar
Niye bunları yazıyoruz? Çok basit. Akaryakıt ürünlerine yapılan zamlar ne kadar doğru bir karar. Onu irdelemek istiyoruz.
Çünkü, işlediğimiz petrolden elde ettiğimiz akaryakıt ürünlerinin fiyatlandırmasını 1998 Temmuz ayında OFM dediğimiz "Otomatik Fiyatlandırma Merkezi"ne bağlamışız. Merkez İtalya, onun da borsası var. Her gün benzin, fuel oil, motorin bu borsada alınıp satılıyor. Arz ve talebe göre fiyat belirleniyor. Fiyatlar düşüyor. İki gün önceki borsada benzinin tonu 405 dolar, Fuel oil'un tonu 147 dolar, motorinin tonu 385 dolardı. İlginç olan fiyatları Enerji Bakanlığı izliyor. Fiyat belirlerken 7 günlük ortalamalara bakıyor. Temmuz ayında ortalama fiyat 438 dolardı.
Artır vergiyi gitsin!
Şimdi sıkı durun. İtalya'da fiyatlar düşüyor da bizde niye akaryakıta zam yapılıyor? Biliyorsunuz, bizde akaryakıt ürünlerinden ÖTV ve KDV alınıyor. Hükümet, bütçeye 18 katrilyon lira ÖTV hedefi koşmuş. Şu an 1 litre benzinden 1 milyon 74 bin lira vergi alınıyor. Benzinin litresi ise 2 milyon 81 bin lira...
Kısacası, temmuz sonu itibariyle benzinin tonu 438 dolardan 405 dolara düşmüş durumda. Arada 33 dolar fark var. Peki bu fark neye yol açar?
Çok açık. Öncelikle ithalatın tetiklenmesine neden olur. İkinci önemli nokta ise vergi ödeme gibi bir eğilim yaratabilir.
Eh, bu sektörde zaten kaçak akaryakıt mücadelesi verilmiyor mu? Verilere bakılırsa Türkiye'ye 2 milyon ton kaçak akaryakıt girdiği iddia ediliyor. Bunun da maliyeti belli. Aşağı yukarı 2.5 milyar dolarlık bir kayıp. Gerçi Enerji Bakanlığı da konuyu izliyor, mücadele ediyor. Ama tablo ortada. Hükümet, kaynak yaratmak için vergiye, vergide de en büyük kalem olan akaryakıta yükleniyor. Dolayısıyla petrol piyasasındaki durum ile akaryakıt ürünlerine şu aşamada yapılan zamlar, sorarız size ne kadar gerçeği yansıtıyor?
melihao@cnnturk.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Kürtler ve terör
İSTANBUL'DA otelleri hedef alan terör eylemle... | |  | Çetin ALTAN | | Nükteler, nüktedanlar hangi kör kuyularda?
Mustafa Kemal'in sofrasında da, zaman zaman b... | |  | Melih AŞIK | | Çeşme'de Familia
Yaz tatilini Çeşme'de, ailesinin yanında geçi... | |  | Fikret BİLA | | Baykal'dan Erdoğan'a...
CHP lideri Deniz Baykal, Başbakan Erdoğan'ı T... | |  | Hasan CEMAL | | Çivisi çıktı!
İster devlet dökülüyor deyin, ister çivisi çı... | |  | Can DÜNDAR | | "Hayır" diyebilen çocuklar
Hayatta en çok "Hayır" demekte zorlandım. Evd... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Hangi okullar daha iyi?
Hangi okul daha iyi sorusu, üzerinde çok kafa... | |  | Sami KOHEN | | Yeni antik Atina...
Bütün dünya gibi milyonlarca Türk, dün akşam ... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | MİT'çi Kozinoğlu 'kişisel' davranmış
Alaattin Çakıcı, Avusturya'da yakalandığında ... | |  | Meliha OKUR | | Hükümet akaryakıt zammında haklı mı?
Gözümüz terminallerde!! ABD Teksas petrolüne ... | |  | Hasan PULUR | | Hâkimler...
DAVALI da, davacı da Toroslar'ın dağ köyünden... | |  | Derya SAZAK | | Çete gölgesi
Mafya lideri Alaattin Çakıcı'nın BJK eski Baş... | |  | Meral TAMER | | Zenginler bile ilaçta tasarrufa gidiyor
Roche'un, NeoRecormon ilacını küçük bir depoy... | |  | Tamer HEPER | | Görelim bakalım
Depremde evler yıkıldı, sorumlusu kim? Binanı... | |  | Güngör URAS | | Edirne'nin 'Deli Dilaver'i ve 'Vali Yücel'i
Edirne Valisi Fahri Yücel 46 yaşında öldü. Dü... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
