|
 |
|
|
Edirne'nin 'Deli Dilaver'i ve 'Vali Yücel'i
Edirne Valisi Fahri Yücel 46 yaşında öldü. Dün toprağa verildi. Fahri Yücel'i nisan ayında tanıdım. Edirne'de yaptıklarını gördüm. Kısa sürede çok şey yapmıştı. Hayranlığımı belirtince bana, Edirne'de yaptığı olağandışı işler nedeniyle "Deli" diye anılan Belediye Başkanı Dilaver Bey'in hikayesini anlatmıştı. Dilaver Bey, 1898 - 1903 ve 1907 - 1910 yılları arasında iki dönem Edirne Belediye Başkanı Başkanlığı görevinde bulunmuş.
Akka Muhafızı Cezzar Ahmet Paşa'nın torunu... Sülüoğlu'nda çiftliği, çubuğu var. Fransa'da eğitim görmüş. Sanata meraklı. Hiç evlenmemiş.
Başkan seçilince bugün Edirne'nin tarihi yapılarından biri olarak ayakta duran belediye binasını kendi parasıyla yaptırmış. Şehri imar etmek için kaynak arayışında, Müslümanlara mevlit okutur, Hıristiyanlara balo düzenler bağış toplarmış. Resme merakı nedeniyle sanat okulu müdürü, zamanının iyi ressamlarından Hasan Rıza'yı desteklemiş. Belediye binasında bugün Hasan Rıza'nın çok sayıda yağlıboya tablosu asılı.
Belediye binasının toplantı salonunda 1903 yılı Edirne Belediye Meclisi üyelerini resmeden çok büyük bir yağlıboya tablo var. Ortada Belediye Başkanı Dilaver Bey oturuyor. Yanında ve arkasında 6 Müslüman, 6 gayrimüslim belediye meclisi üyesi, İstefan, Çividi, Yorgi, Ropen, Benarona, Varilahi (Rum, Bulgar, Romen, İtalyan, Ermeni, Musevi üyeler) ve Hüseyin Akif, İhsan, Ahmet, Hüseyin, Albay Nazif, Dr. Cemil beyler.
Dilaver Bey, belediye başkanı olunca, belediye meclisi üyeleriyle sanat mektebi müdürünü ve mühendislerini, Fransa ve Avusturya'ya götürmüş. Onlara büyük şehirleri gezdirmiş. Sonra Edirne'nin imar planını yaptırmış, imar faaliyetine başlamış. Bugün kullanılan geniş yolların çoğunu açmış.
Şehrin su ve lağım sorununu çözmüş. Kaleiçi diye anılan bölgeyi canlandırmış. Osmanlıların "payitaht"ı Edirne, Dilaver Bey döneminde derlenip toparlanmış.
Dönelim bizim "Deli" Dilaver hikayemizin acı sonuna... Balkan Savaşı'nda Bulgarlar Edirne'yi işgal ettiklerinde Dilaver Bey (o zaman başkan olmadığı halde) belediye binasına koşmuş. Bulgarlar onu belediyede yakalamış. Kaburgalarını kırmış. On gün hastanede yatmış. Sonra vefat etmiş. Ressam Hasan Rıza ise, yağlıboya tablolarını saklamak için Karaağaç'taki atölyesine gittiğinde, Bulgar askerlerince kurşunlanarak öldürülmüş.
Örnek bir yöneticiydi
Bilindiği gibi Osmanlılar Rumeli'ye Çanakkale Boğazı'nı aşarak 1354 yılında geçti. Edirne 1365 yılında alındı. 1365 yılında başkent oldu. Osmanlı askeri örgütü ve Enderun okulu Edirne'de kuruldu. Osmanlılar Edirne'de çok sayıda eser yaptı. Edirne'ye Deli Dilaver'den yıllar sonra bir de "Vali Yücel" geldi... Vali Yücel, Deli Dilaver'in çizgisinden yürüdü.
1958 yılında Zonguldak'ta doğan Fahri Yücel "Mülkiye"liydi. Dört yıldır Edirne'de valilik yapıyordu. Eşi Perihan Yücel'le birlikte gerçek anlamıyla güzel ve uyumlu bir çift, örnek bir yönetici tipine sahipti. İkisi de uzun boylu, güler yüzlü, sağlıklı görünümlü olan vali ve eşi, Edirne'deki tarihi eserlerin onarımı ve Edirne'nin turizm potansiyelinin öne çıkarılması için çok şeyler yapmıştı. ÇEKÜL Başkanı Prof. Dr. Metin Sözen'le birlikte Edirne'de valinin gayretiyle gerçekleşen değişimi gördük.
Edirne müdafaası için şehir çevresine yapılmış 18 tabyanın en büyüğü "Hıdırlık Tabyaları"nın kazısı bitmişti. 1609 yılından kalma Ekmekçizade Ahmet Paşa Kervansarayı restore edilerek uluslararası fuar merkezine dönüştürülüyordu. 1450'de Sultan II. Murat zamanında yapımına başlanan "Yeni Saray" restore ediliyordu. Erken Osmanlı dönemi camilerinden "Darül Hadis Camii" ibadete açılmıştı. "Şahabeddin Camii"nin onarımı tamamlanıyordu. Bir zamanlar hapishane olarak kullanılan "Deveci Han" onarılarak kültür merkezine dönüştürülmüştü. İstanbul'da bu büyüklükte bir kültür merkezi yoktur. Muradiye Camii'nin onarımı devam ediyordu. Tarihi Meriç (Mecidiye) Köprüsü başındaki Gümrük Karakol binası restore edilerek belediyeye devredilmişti. Şehir içindeki İtalyan kilisesi, sinagog, Tütünsüz Baba Türbesi restore ediliyordu. Hadrianus Kalesi'nin ayakta kalan burçları ve eski saat kulesinin çevresi temizlenmişti. Arkeoloji parkı haline getirilmişti.
Şehir içinde tarihi değeri olan çok sayıda bina, vakıf tarafından satın alınarak onarılmıştı. Bunların bir kısmı müzeye dönüştürülmüştü. Bazıları kamu kuruluşlarının ve sivil toplum kuruluşlarının kullanımına verilmişti.
Nisan ayı sonunda görüp yaptıklarına hayran olduğum vali haziran ayı başında karın ağrısı şikayetiyle hastaneye başvurmuş. Meğer kanser hastalığına yakalanmış. Kanser, bu genç ve başarılı valiyi kısa sürede aldı götürdü. Kızı Ayşegül Yücel'in, eşi Perihan Yücel'in ve Edirnelilerin başı sağ olsun.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Kürtler ve terör
İSTANBUL'DA otelleri hedef alan terör eylemle... | |  | Çetin ALTAN | | Nükteler, nüktedanlar hangi kör kuyularda?
Mustafa Kemal'in sofrasında da, zaman zaman b... | |  | Melih AŞIK | | Çeşme'de Familia
Yaz tatilini Çeşme'de, ailesinin yanında geçi... | |  | Fikret BİLA | | Baykal'dan Erdoğan'a...
CHP lideri Deniz Baykal, Başbakan Erdoğan'ı T... | |  | Hasan CEMAL | | Çivisi çıktı!
İster devlet dökülüyor deyin, ister çivisi çı... | |  | Can DÜNDAR | | "Hayır" diyebilen çocuklar
Hayatta en çok "Hayır" demekte zorlandım. Evd... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Hangi okullar daha iyi?
Hangi okul daha iyi sorusu, üzerinde çok kafa... | |  | Sami KOHEN | | Yeni antik Atina...
Bütün dünya gibi milyonlarca Türk, dün akşam ... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | MİT'çi Kozinoğlu 'kişisel' davranmış
Alaattin Çakıcı, Avusturya'da yakalandığında ... | |  | Meliha OKUR | | Hükümet akaryakıt zammında haklı mı?
Gözümüz terminallerde!! ABD Teksas petrolüne ... | |  | Hasan PULUR | | Hâkimler...
DAVALI da, davacı da Toroslar'ın dağ köyünden... | |  | Derya SAZAK | | Çete gölgesi
Mafya lideri Alaattin Çakıcı'nın BJK eski Baş... | |  | Meral TAMER | | Zenginler bile ilaçta tasarrufa gidiyor
Roche'un, NeoRecormon ilacını küçük bir depoy... | |  | Tamer HEPER | | Görelim bakalım
Depremde evler yıkıldı, sorumlusu kim? Binanı... | |  | Güngör URAS | | Edirne'nin 'Deli Dilaver'i ve 'Vali Yücel'i
Edirne Valisi Fahri Yücel 46 yaşında öldü. Dü... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
