|
 |
|
|
Kişi başı 4218 dolarla 1998'i yakalayacağız
Ekonomimiz bu yıl yüzde 10 büyürse (inşallah büyüyecek), 2003 yılında cari fiyatla 356 katrilyon lira olan milli gelir rakamımız, (yüzde 10 büyüme ve de yüzde 11.9 oranında ortalama fiyat sonucu) 2004 yılında cari fiyatlarla 439 katrilyon liraya yükselecek.
Yıl ortalaması dolar kurunun 1.450.000 TL olacağını varsayar ve 439 katrilyon lirayı bu rakama bölersek, 302 milyar dolarlık bir milli gelir rakamıyla karşılaşacağız.
302 milyar doları da yıl ortalaması nüfus olan 71.7 milyona bölünce, 2004 yılı için kişi başına 4218 dolar milli gelir rakamı ortaya çıkacak. 2003 yılı sonunda milli gelirimiz dolar olarak 239 milyar dolardı... 2004'te ekonomi yüzde 10 büyüyecek. Nasıl olacak da, dolar olarak milli gelirimiz 239 milyar dolardan 302 milyar dolara çıkacak? Yani yüzde 26.3 oranında büyüyecek. Kişi başı gelir 2003 yılında 3382 dolardı. Ekonomi yüzde 10 büyüyecek ise, nasıl olacak da, kişi başı gelir 4218 dolara yükselecek? Yani, kişi başı gelir dolar olarak yüzde 24.7 oranında artacak.
Sayın okuyucularım, görülüyor ki, bu dolar ile milli gelir hesabında bir çarpıklık var. Çarpıklığın nedeni, döviz kurlarının "azizliği"dir.
Milli gelir, milli parayla (Türk Lirası) ölçülür. Enflasyonun etkisini yok etmek için, her yılın fiyat artışları oranında düzeltme yapılır. Buna "sabit fiyatla milli gelir" denilir. Sabit fiyat hesabında da seçilen herhangi bir yıl esas alınarak (biz de DİE, 1987 yılını esas alıyor) her yılın milli gelir rakamı o yılın sabit fiyatına dönüştürülür. Böylece milli gelirdeki ve kişi başı gelirdeki gerçek (enflasyondan arındırılmış) büyümeler izlenebilir. Uluslararası karşılaştırmalar için ise her yılın milli gelir rakamı o yılın ortalama döviz kuruna bölünerek, dolar cinsinden milli gelir hesabı yapılır. Fakat dolar değerinin ve kurunun oynak olması nedeniyle milli gelir rakamlarının dolar olarak ifadesi yanıltıcı olabilir.
İşte bu nedenle gerçek durumu anlamak için Devlet İstatistik Enstitüsü'nün (DİE) 1987 yılı Türk Lirası sabit fiyatlarıyla hesapladığı ve açıkladığı kişi başı milli gelir rakamlarına bakmak gerekir.
Ben sayın okuyucularıma DİE'nin bu rakamlarını kullanarak ve de 1998 yılı kişi başı dolar olarak milli gelir rakamını sabitleyerek, kişi başı gelirin ne iken ne olduğunu göstermek için bir tablo hazırladım. Tablo bu yazının altında. 1998 yılından bu yana kişi başı gelir nasıl değişti? Bu yıl ekonomi yüzde 10 büyür ise kişi refahı nasıl artacak? Durumumuz 1998 yılına göre ne kadar iyileşmiş olacak? Bunları basitçe anlatmak için de 1998 yılı 100 esası ile rakamları endeks haline getirdim.
Kişi başı milli gelir 1998 yılında 100 iken, 1999 ve 2001 yıllarında ekonominin küçülmesi nedeniyle 100'ün altına düştü. 2001 yılında 85'e kadar geriledi. 2003 yılında 95'ti. 2004 yılında ekonomimizin yüzde 6'nın üzerinde büyümesi sayesinde halkımızın kişi başı gelirinde 1998 yılındaki çizgiyi tekrar yakalayabileceğiz. Ekonomimiz yüzde 8 büyük ise 1998 yılında 100 olan kişi başı milli gelir 102'ye çıkacak.
Ekonomimiz 2004 yılında yüzde 10 büyüyünce, 1998 yılında 100 olan kişi başı gelir 104.5 olacak. Açık anlatımıyla Türk insanının ortalama geliri 5 yılda yüzde 4.5 oranında artmış olacak.
| 1998 yılı kişi başı milli geliri TL ve dolar başı sabit fiyatla nasıl arttı? 2004 yılında ne olabilir? | | Kişi başı milli gelir ABD doları (1987 yılı sabit fiyatı) | Kişi başı milli gelir TL (1998 yılı sabit fiyatı) | Sabit fiyatla yıllık kişi başı Milli gelir artış oranı | Kişi başı milli gelir endeksi (1998=100) | | 1998 | 3171 | 1832 | 2.0 | 100.0 | | 1999 | 2927 | 1690 | -7.7 | 92.2 | | 2000 | 3058 | 1767 | 4.5 | 96.4 | | 2001 | 2719 | 1572 | -11.1 | 85.8 | | 2002 | 2890 | 1670 | 6.3 | 91.1 | | 2003 | 3011 | 1741 | 4.2 | 95.0 | | 2004 (1) | 3191 | 1841 | 6.0 | 100.7 | | 2004 (2) | 3221 | 1862 | 7.0 | 101.6 | | 2004 (3) | 3251 | 1880 | 8.0 | 102.6 | | 2004 (4) | 3282 | 1897 | 9.0 | 103.5 | | 2004 (5) | 3312 | 1915 | 10.0 | 104.5 | |
* Farklı büyüme oranlarında 2004 yılı için sabit fiyatla milli gelir ve kişi başı milli gelir tahminleridir.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
