|
|
|
 |
|
|
ANKARA KULİSİ
Pasaport numarası: 039637
AHMET ERHAN ÇELİK
Çukurova Grubu'nun TMSF'yle yaptığı anlaşmayla ilgili olarak uzun süredir 'teori' diye yan cebimizde tuttuğumuz bazı senaryoların ipucu verdiğini gözlüyoruz. Filmin kareleri şöyle:
Birinci bölüm: Ekonomi dünyasında siyaseten etkili ve Amerikan yönetimiyle iyi ilişkileri bulunan bir yetkili, şöyle söylemişti: "İsrail'in Irak'taki anahtarı Türkiye olacak. Aksi halde İsrail sermayesi Irak'a giremez. Türkiye'nin Irak'a giriş anahtarı ise Amerika'nın elinde."
İkinci bölüm: Çukurova ile TMSF arasındaki 5 milyar dolarlık borç protokolü imzalanmadan 20 gün önce 'erken' bir haber yazmıştık. Başlığı şöyleydi: "Çukurova'yla 4.1 milyar dolarlık yeni anlaşma." Çukurova ile ilk protokol çalışmalarında yer alan bir bürokrat, şöyle demişti: "Çukurova bu parayı gerçekten getirecek mi? Eğer bu para gelirse AKP hükümeti 2005 yılını garantiledi demektir."
İhmal edilebilir detaylar:
Haberin yayımı ile protokolün resmileştiği tarih arasında protokole 900 milyon dolarlık eklenti yapıldı. Çukurova, Yapı Kredi Bankası'ndaki (YKB) Turkcell, Digitürk ve Superonline gibi iştirakleri kendi kaynaklarıyla satın alma taahhüdünde bulundu. Haber bütünüyle doğruydu.
Dördüncü bölüm: Çukurova'nın finansörü Northway Petroleum Services (NPS) Yönetim Kurulu Başkanı Gray Steven Browning, Vatan Gazetesi'nden Metin Münir'e verdiği demeçte "kreditörlerin büyük bölümünün enerji sektöründen geldiğini" açıkladı. (9 Eylül 2004)
Beşinci bölüm: Turkcell Yönetim Kurulu üyeliğine getirilen Browning ve NPS'nin hikayesiyle ilgili olarak ertesi gün Milliyet Ekonomi Müdürü Murat Sabuncu'nun, "Çukurova Grubu'na parasal destek ABD ve İsrail sermayesinden gelecek" başlıklı haberi yayınlandı. Analitik unsurlar içeren haberde, ABD'deki İsrail lobisi adına çalışan Ulusal Güvenlik İlişkileri - Yahudi Enstitüsü'nün (JINSA) daha önce Çukurova Grubu Yönetim Kurulu Başkanı M. Emin Karamehmet'e ödül verdiği hatırlatıldı. Tören, Başbakan Erdoğan'ın ABD ziyareti sırasında olmuştu.
Biz de arşivimizi karıştırdık; Çukurova Grubu'nun yeni borç protokolü ve yaşanan süreçle ilgili Milliyet ve Milliyet Business'da yayınlanan bazı haberlerin başlıklarını sıraladık:
1) Çukurova Grubu "Borcu yarı yarıya silin" demiş. (Milliyet, 7 Ocak 2004) 2) Karamehmet'in kreditörü Northway'in Kuzey Irak'ta petrol yatırımı var mı? (Business, 15 Ocak 2004) 3) Northway'in telefonu (Business, 5 Şubat 2004), 4) Northway gitti, kreditör değişti (Milliyet, 31 Mart 2004), 5) YKB, Northway'e rehin edilmeyecek (Milliyet, 10 Haziran 2004)
1. Haber:
BDDK (o dönem) 15 yıl vadeye yayılan ve 6.2 milyar dolarlık borcun yeniden protokole bağlanmasında kararsızdı. Kararsızlığın temel nedeni Çukurova'nın finansal matematik araçları kullanılarak borcunun yarı yarıya silinmesinden kaynaklanıyordu. Daha önceki protokollerde en fazla yüzde 30 iskonto yapan BDDK, "Çukurova'ya imtiyaz sağlanacak mı sağlanmayacak mı" sorusuna odaklandı. Haberde önemli bir detay vardı; aynen aktarıyoruz:
"Northway'i oluşturan fonlar "Nisan 2003'te" önce Başbakanla, sonra adı tespit edilemeyen (ancak BDDK ile ilgili bakan olduğu için Abdullatif Şener olabileceği tahmin edilen) bir bakanla görüştü."
2. Haber:
İstihbarat kaynaklarının tespitlerine göre 2003 yılı "nisan" ayında 20'ye yakın yüklü tır, Amerikan Ordusu'nun izni ve Türk Genelkurmayı'nın bilgisi dahilinde Habur'dan Kuzey Irak'a giriş yaptı. Tır'lar Habur'u geçtiklerinde henüz Bağdat düşmemişti. Petrol arama - tarama teçhizatı tespit edilen tırlar yüklerini Kuzey Irak'ta Talabani bölgesine bıraktı. "Talabani sahası" olarak adlandırılan bölgede 40 gravite yüksek kalite petrole ulaşıldı.
3. Haber
Çukurova Holding ile NPS arasında bir sözleşme yapıldı. Ana hatları itibariyle halen geçerli olup olmadığını bilemediğimiz sözleşmede şöyle deniyordu:
"Tedarikçi (NPS kastediliyor) teminat karşılığı olmak üzere 2 milyar dolar nakit borcu sağlamaya hazır durumdadır. Karşı şirket (Çukurova kastediliyor) tedarikçi hesabında tutulması kaydıyla teminat niteliğinde hisse devri yapacaktır."
Sözleşmeyi imzalayan isimler şöyleydi: Direktör (representative director) Gray Steven ve M. Emin Karamehmet. Gray Steven'ın o dönem yazmamayı tercih ettiğimiz soyadını Metin Münir yazdı; Browning.
Biz de Browning'in Türkiye'ye giriş yaparken kullandığı pasaportun son 3 hanesini (kişilik haklarını zedelemek kaygısı nedeniyle) eksik bırakarak yazalım: 039637... NPS'nin sözleşmede yeralan ve bir türlü açılmayan telefon numarası ise şöyle: 00 - 44 - 7754 - 118746
4. ve 5. haber:
İlk haberde NPS'nin finansörlükten çekildiği belirtildi. Çünkü Çukurova BDDK ve TMSF'ye bu yönde bilgi verdi. İkinci haberde finansörün yine NPS olduğu anlaşıldı. Çünkü BDDK, NPS'nin bankacılık yeterliliği bulunmadığına hükmetti ve YKB hisseleri teminat porföyünden çıkarıldı.
Cumhuriyet tarihinin özel ve en büyük miktarlı dış kaynak senaryosunun hikayesi daha çok su kaldıracak görünüyor. Bu arada küçük bir not aktaralım.
Kazak - Rus petrolünün Karadeniz - Ege boru hattı üzerinden Avrupa'ya taşınmasına ilişkin Transtrakya projesi ise 'şimdilik ve kesinlikle' hükümet tarafından "uygun görülmüyor." Yani NPS ile Çukurova ilişkisini Transtrakya'ya bağlamanın bugün için maddi temeli yok.
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
