|
 |
|
|
Haçlı seferinden Erdoğan'a AB yolculuğu
Uzun bir yolculuk... Çok bildiğim bir konuyu yazmıyorum; dinlediklerimin, elde ettiğim dökümanların bir çoğu ile yeni taşıyorum. 1088'den, 2004'e uzanmaya çalışacağım. Konunun uzmanı Prof.Nedret Kuran Burçoğlu.
Alman Lisesi, Boğaziçi Üniversitesi ve Frankfurt'taki Geothe Üniversitesi'nde süren arkeoloji, tarih, dil ve edebiyat öğrenimlerini tamamladıktan sonra, Boğaziçi, Marmara ve İstanbul Üniversitelerinde, 2000 - 2001 döneminde de Harvard Üniversitesi'nde (konuk) öğretim üyesi olarak çalışmalar yapan Burçoğlu, bugün Yedi Tepe Üniversitesi'nde...
Karikatürlerdeki imaj
Burçoğlu'nun evindeyim. Moda'da, İstanbul'un çok özel sokaklarından birindeyim; Şifa Çıkmazı'nda. Evin duvarlarında Osmanlı kültürünü yansıtan tablolar aile albümü gibi. Burçoğlu'nun anneanesi ve Türkiye'nin ilk kadın ressamlarından Vildan Gizer'in portreleri. Tanzimat dönemi şairlerinden Tevfik Fikret de Burçoğlu'nun büyükbabasının hala oğlu.
Buluşmamızın konusu Gayrettepe Rotary Kulubü'nün 24 Eylül'de İş Kule'de düzenleyeceği, "Türkiye - Avrupa Arasındaki İlişkiye Bakışınız" karikatür sergisi ve Avrupa'daki Türk imgeleri konferansı. Burçoğlu burada vereceği konferansın notlarını aktarıyor...
"Avrupa'daki ilk Türk imgesi, 1088 yılında Bizans İmparatoru Alexus Komnenus'un, bir Flamen kontuna yazdığı mektup. Mektupta (İmansızlar Avrupa'da yayılıyorlar. Tehlike burnumuzun dibinde. Hristiyanlık elden gidecek. Bu durumda Latin yönetimini tercih ederiz) ifadelerine rastlanıyor. Bu mektubun Haçlı Seferleri'nin düzenlenmesinde etkili olduğu söyleniyor..." Burçoğlu, 13. ve 15. yüzyılarda (1453 İstanbul'un fethi) bu imgenin yaygınlaştığını ele alıyor ve yüzyıllar içinde ilerliyor...
15. yüzyılın ikinci yarısında toplumların farklı katmanlarında olumlu ve olumsuz imgelerin yanyana bulunması.
Oryantalist bakış
16. yüzyılda Fransa ve İngiltere'de olumlu imgeler yaygınken, Alman kültür çerçevesinde olumsuz bir imgenin ağır basmaya başlaması. 17. yüzyılda olumsuz imge. 1571 İnebahtı ve 1683 Viyana yenilgisi.
18. yüzyılda Aydınlanma Devri'nin Avrupa ülkelerinde farklı yankılanması. Alman kültür çevrelerinde "tolerans (hoşgörü)" kavramının ortaya çıkışı.
19. yüzyılda sömürgeciliğin Avrupa'da Türk'e bakışı etkilemesi, Oryantalist bakış açısı.
20. yüzyılda Cumhuriyet'in ilanı ile 19. yüzyılda başlayan çağdaşlaşma hareketinin somutlaşması bunun Avrupa'daki yankıları. 21. yüzyıl Türkiye'sinin Avrupa Birliği'ne başvurusu ve Avrupa'daki Türk imgesi.
Son maddede ile igili en çarpıcı karikatür, kimi çevrelerce AB'ye tam üyeliği Türkiye ile birlikte ele alınması savunulan Ukrayna'dan. Yer altı atıklarının bulunduğu mazgaldan avuz açan bir Türk eli...
Burçoğlu'nun elindeki imgelerden yola çıkarsak, AB'ye tam üyelik süreci; Avrupa'da yüzyılların ağırlıkla yıkıcı İslam - Türk izini silip, yeni Türk tanımı ile yüzleşmeye davet gibi duruyor.
Türkler'i ve İsmam'ı Hristiyan dünyaya "Tanrı'nın kırbaçı" gibi gösteren imgelerin yanı sıra, Ortaçağ'da olumlu Türk imgelerine de rastlanıyor. Halk oyunlarında Osmanlı imparatorları, "Adil hükümdar" olarak gösteriliyor. Avrupa'da derebeylerin savaşa gitmezken, Osmanlı hükümdarları gidiyor...
18. yüzyılda edebiyat ve moda alanlarında olduğu gibi, Alman besteci Mozart'ın eseri "Türk Marşı" müziğe etki eden Türk motifleri, bu dönemin olumlu imgeleri arasında. Senfoni orkestralarına giren ziller de bu dönemin bir yansıması.
17. yüzyılda resimlerde işlenen şehvet düşkünü Türk, Türk'ün yenilmezliği imgeleri, 1683 Viyana yenilgisinin izlerini taşıyor.
Şehvet söz konusu olunca; Rusya Federasyonu Başkanı Putin'in, Türk gazetelerinin yayın yönetmenlerine verdiği röportajda aktardığı Baltacı - Katerina ilişkisinin Rus versiyonu aklıma geldi. Putin'in aktardığı Rus yorumuna göre; Rus ordularının, Osmanlı karşısındaki zaferi şehvetten değil, rüşvetten kaynaklanmış. Baltacı Mehmet Paşa'ya, Rus Çariçe Katerina mücevher dolu bir torpa verince, Prut'ta açılan gedik, Rus Çarı Petro'nun zaferi ile sonuçlanmış ve Petro bu zaferin ardından Katerina ile evlenmiş. Burçoğlu bir Katerina hikayesinde başka noktaya dikkat çekiyor.
"Moskava'daki müzede Katerina'ya sunulan mücevherlerin yer aldığı bölümde, Baltacı Mehmet Paşa'nın hediyesi olarak zümrütten at sorgucu sergileniyor" diyor Burçoğlu. Baltacı hem rüşvet alacak, hem de böylesine değerli hediye verecek; biz çelişkili bulduk.
Asıl çelişki bugünün Türkiye'sinde. Türkiye 40 yıllık AB yolcuğunda en büyük adımı İmam Hatip mezunu Tayyip Eroğan ile atıyor.
21. yüzyılı tarihe "faklılıkların birlikteliği" olarak yazacak ulus Türkler mi olacak dersiniz.
syilmaz@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Çetin ALTAN | | Akıl akıl, gel gel de TCK'ya takıl... NE olduysa oldu, bize göre durup dururken Baş... | |  | Melih AŞIK | | AB bir hobi mi? Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girişi Recep Ta... | |  | Fikret BİLA | | CHP'nin tutumu AKP, CHP lideri Deniz Baykal'ın önerisine uym... | |  | Hasan CEMAL | | Briçle pişpirik! Briç kulübünde pişpirik oynanmaz, oynatmazlar... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Satranç / 3 taş 3 aşamalı bir plan oluşturmuşlardı. 1 - "6 Ek... | |  | Can DÜNDAR | | Avrupa'yı zinaya satmak Bir dönem oturduğumuz evin üst katında ayyaş ... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | YÖK bilim fakiri Türkiye'de yükseköğretim kurumlarının en tepe... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Yeni ombudsmanımız Derya Sazak Milliyet, bundan 5 yıl önce Türk basınında ço... | |  | Hasan PULUR | | Tutanak dışı kürsü notları... MECLİS görüşmelerini izleyenler, milletvekill... | |  | Derya SAZAK | | Ulla'da nükleer tarama İskenderun Körfezi'nde çürümeye terk edilerek... | |  | Meral TAMER | | Zina krizi, YTL'yi de etkiler! Başbakan Tayyip Erdoğan'ın yıl başında tedavü... | |  | Ece TEMELKURAN | | Allah halleder! Eskiden bir film vardı; esas oğlanı Cüneyt Ar... | |  | Osman ULAGAY | | Olmaz demeyin her şey olabilir Kendisini iktidara taşıyan 2002 seçimlerinin ... | |  | Güngör URAS | | Hakan Uzan, şaraplarına en az 1.5 milyon dolar ödemiş Şunu yapmış, bunu yapmış, parayı şuradan bulm... | |  | Serpil YILMAZ | | Haçlı seferinden Erdoğan'a AB yolculuğu Uzun bir yolculuk... Çok bildiğim bir konuyu ... | |
|
|