|
 |
|
|
İmalat sanayiine yabancı sermaye beklemeyin
Şirket evlilikleri ve özelleştirmeler bitti, yabancı sermaye paydos!
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD'ın Dünya Yatırım Raporu, Yabancı Sermaye Derneği YASED'in dün düzenlediği bir toplantıda, dünya ile eşzamanlı olarak Türkiye'de de açıklandı.
Doğrudan yabancı sermayenin dünyada geçen yılki seyrini rakamlarla izleyip, YASED yönetim kurulu üyeleri Dr. Gülden Türktan, Ahter Kutadgu ve genel sekreter Mustafa Alper'i dinledikten sonra ben şu kanıya vardım: Artık bizim yabancı sermayeye bakışımızı da kökten değiştirmemiz gerek!
Tren çoktan kaçmış
Düne kadar "biz önce Türkiye'deki yatırım ortamını kendi yerli yatırımcılarımız için cazip kılalım, bunu başarırsak yabancı sermaye nasıl olsa gelir" diye düşünüyordum. UNCTAD'ın son verilerini dikkatle inceledikten sonra anladım ki imalat sanayiine yabancı sermaye beklemek, Çin gibi 1 - 2 istisna hariç, dünyanın geri kalanı için hayal. Biz o treni çoktan kaçırmışız. İmalat sanayii artık yerleşeceği yere yerleşmiş. Türkiye'ye oradan ekmek yok! Bu durumda belki imalat sanayiinde yoğunlaşmak için plan yapmanın da fazla gereği yok. Yeni tren, hizmet sektöründe ilerliyor.
Özelleştirme bitince...
UNCTAD'ın son raporundaki istatistik serilerinden bazı rakamları seçerek sizler için 2 tablo hazırladım. İlk tabloya lütfen dikkatle bakın. 90'lı yıllarda yabancı sermaye yatırımlarını mıknatıs gibi çektikleri için kıskandığımız Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Macaristan gibi eski Orta ve Doğu Avrupa ülkelerine yatırım akışı bile durmuş. Hele Rusya! Geçen yıl sadece 1.1 milyar dolar yabancı sermaye yatırımı yapılmış. Eski sosyalist blok ülkelerinden sadece Bulgaristan ve Romanya'ya yabancı sermaye girişi artıyor, nedeni de AB'ye hazırlık için gerekli altyapının oluşturulması. Kaynak AB'den.
Brezilya ve Meksika, yılda 25 milyar dolarlık rakamlardan 10 milyar dolarlara düşmüşler. Hele Amerika ve İngiltere! Sanki Irak'ı işgalin cezasını çekiyorlar. ABD'ye doğrudan yabancı sermaye yatırımları, 2 yıl içinde 160 milyar dolardan 30 milyar dolara inmiş. İngiltere'de 53 milyar dolardan 2 yılda 15 milyar dolara düşmüş. AB'nin ilk 15'i arasında en yoksullardan Portekiz'e 2 yıl önce 5.8 milyar dolar yabancı sermaye gitmişken, 2003'te 0.9 milyar dolara gerilemiş.
Çin'le birlikte dünyada büyümenin motoru olarak nitelenen Hindistan'a yabancı sermaye girişinde düşüş yok. 2 yılda 3.4 milyar dolardan 4.2 milyar dolara yükselmiş. Ama rakam çok mütevazı. Ne Çin'de olduğu gibi yıllık 50 milyar dolarlarda, ne de bir yıldan diğerine büyük çaplı artış söz konusu.
Hizmette yabancı sermaye
Yabancı sermayenin tüm dünyada neden gerilediğini ise ikinci tablomuz gösteriyor. 2002'de gerçekleşen 368 milyar dolarlık şirket birleşmeleri ve devralmalarına karşılık, 2003'te bu rakam 297 milyar dolara gerilemiş. Dünyadaki tüm doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının 2002'de 651 milyar dolarken geçen yıl 560 milyar dolara düşmesinde, şirket evliliklerindeki gerilemenin de önemli payı var. Tüm dünyada özel sektör, artık ciddi bir konsolidasyon noktasına vardı. Konsolidasyondaki kemikleşmeye, eski sosyalist blok ülkelerindeki özelleştirmenin tamamlanması da eklenince artık sadece hizmet sektörü umut veriyor. Ancak hizmet sektöründeki doğrudan yabancı sermaye yatırımları da ticaret ve bankacılıktan; ilgili ülkede yatırım yapmaktan başka çarenin olmadığı enerji ve telekomünikasyon gibi alanlara kayıyor.
Net giriş 87 milyon dolar
UNCTAD'ın verilerine göre Türkiye'ye geçen yıl giren doğrudan yabancı sermaye 586 milyon dolar, Türklerin yurtdışında yaptıkları yabancı sermaye yatırımları ise 499 milyon dolar. Bu durumda net doğrudan yabancı sermaye girişi 87 milyon dolar. Bu yılın ilk 7 ayı için 1.8 milyar dolarlık yabancı sermaye girişi olduğunu belirten YASED yetkilileri, bu miktarın 300 milyon dolarlık bölümünü gayrimenkul alımlarının oluşturduğuna işaret ediyorlar.
| 1- Doğrudan yabancı sermaye yatırımları (milyar $) | | 2001 | 2002 | 2003 | | Çek Cum. | 5.6 | 8.4 | 2.5 | | Polonya | 5.7 | 4.1 | 4.2 | | Macaristan | 3.9 | 2.8 | 2.4 | | Rusya | 2.4 | 3.4 | 1.1 | | Romanya | 1.1 | 1.1 | 1.5 | | Bulgaristan | 0.8 | 0.9 | 1.4 | | Hindistan | 3.4 | 3.4 | 4.2 | | İngiltere | 52.6 | 27.7 | 14.5 | | ABD | 159.4 | 62.4 | 29.7 | | Brezilya | 22.4 | 16.5 | 10.1 | | Meksika | 26.7 | 14.7 | 10.7 | | Portekiz | 5.8 | 1.8 | 0.9 | |
| 2- Yabancı sermayede arslan payı şirket evliliklerinde (milyar dolar) | | 1990 | 1992 | 1994 | 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | | Toplam yabancı sermaye girişi | 209 | 176 | 243 | 338 | 686 | 1079 | 1393 | 824 | 651 | 560 | | Sınır ötesi şirket evlilikleri | 151 | 79 | 127 | 227 | 532 | 767 | 1144 | 594 | 368 | 297 | | Birleşmeler hariç YS girişi | 58 | 97 | 116 | 111 | 154 | 312 | 249 | 230 | 283 | 263 | |
mtamer@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
