|
Kefen paranızı dolardan YTL'ye çevirmedikçe...
YTL'ye gündelik kullanımda kısa sürede alışmaktan daha önemlisi, yeni parayı itibarlı kılabilmek
Dün Devlet Bakanı Ali Babacan'la birlikte Yeni Türk Lirası ile ilgili tanıtım kampanyasının açılışını yapan Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti, son derece önemli bir noktanın altını çizdi:
"Halkın YTL'yi sahiplenmesi, bu operasyonun başarısında anahtar rol oynayacaktır."
YTL'nin hayatımıza girmesine 3 ay kaldı. Bozuk para cüzdanlarınızı, pantolonlarınızda özel bozuk para ceplerini hazırlayın. Serdengeçti'nin tahminine göre bugün kullandığımız paranın % 90 - 95'lik bölümü, 2 ay içinde YTL ile değiştirilmiş olacak. Çünkü Kurban Bayramı ve okulların yarı yıl tatili gibi tüketim harcamalarının arttığı ve nakit kullanımının normal dönemlerin 10 katına kadar çıktığı günler, YTL'nin tedavüle çıkışının hemen ertesine rastlıyor. Bayramdı, tatil harcamalarıydı, üniversite harçlarıydı derken TL'ler hızla gidip, yerini YTL'ler alacak.
Babacan ne dedi?
Aslında toplum olarak yeni para birimine kısa sürede alışmamamız için hiçbir neden yok. Babacan, dünkü tanıtım toplantısında bunu pek güzel anlattı:
"n Banktnotların eski paralardan hiçbir farkı yok. Halk 5 YTL'nin 5 milyon lira değerinde olduğunu, daha uzaktan anlayabilecek. Rengi de, boyutları da hemen hemen aynı. Sadece parada 6 sıfır yok ve Türk Lirası yerine Yeni Türk Lirası yazıyor.
Kaldı ki yıllar süren yüksek enflasyon nedeniyle sokaktaki vatandaş pek çok para ile tanıştı. Türkiye'de insanlar günlük hayatlarında farklı para birimleriyle alışveriş yapmaya alışıklar. Dolar veriyor, para üstü olarak TL alıyor. Amerika'da ise değil sokaktaki Amerikalı, bankadaki memur bile dolardan başka parayı tanımaz. Bizde sokaktaki vatandaş, bütün dünyada dolar ve euro kullanılıyor zannediyor neredeyse. AB'ye üye 12 ülkenin euroya geçişi, bizimkinden çok daha zordu, ama başarıldı. 12 ülkenin insanı, ömür boyu kullandıkları paradan tümüyle vazgeçtiler. Kimi parayı 3,5'la çarpmak, kimi 5'e bölmek zorunda kaldı. Ama alıştılar."
YTL'nin itibarı
Türk ekonomisinin dolarize olmuş bir ekonomi olduğunu hatırlatan Babacan, YTL'nin sadece bir değişim aracı olmakla kalmayıp, kısa sürede bir değer ölçüsü ve değer saklama aracı olarak da hayatımızdaki yerini alacağını umuyor: "Bir süre sonra Türk insanı, dolar ve euroyla tasarruf yapma alışkanlığını terk edecek. Çünkü artık dövizin sürekli yükselmesi gibi bir durum yok. Bir inip, bir çıkıyor. Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerdeki gibi kârlı değil."
Gerçekten de TL'nin aksine YTL'yi, sadece günlük işlemlerde kullanmanın ötesine geçerek, paranın diğer işlevlerini de yapabilecek hale getirmemiz lazım.
a) Kira kontratı yaparken
b) Borç alıp verirken
c) Bankaya para yatırırken
d) Hatta yastık altına para koyarken dolara ya da euroya ihtiyaç duymadığımız noktada YTL, gerçek bir para niteliğini kazanmış demektir.
Zigzag yapılmazsa
Serdengeçti'nin de dediği gibi YTL'nin başarısında, toplumun yeni para birimine sahip çıkması gerçekten çok önemli. Ama daha önemlisi, bugüne kadarki ekonomi politikalarında fazla yalpalamayan AKP hükümetinin, bundan böyle de mali disiplini sürdürmesi.
Geçmiş hükümetler, iş aleminin de desteğiyle Türkiye'yi son 30 yıldır yüksek enflasyona mahkum etmişler, TL'yi para olmaktan çıkarıp bol sıfırlı bir kağıda dönüştürmüşlerdi. Paramızı pula çeviren siyaset erbabını toptan tasfiye eden vatandaş, YTL'yi kısa sürede sahiplenir. Yeter ki hükümet politikalarında zigzag olmasın, enflasyon tek haneli rakamlara düşüşünü sürdürsün, YTL bunu hak etsin.
mtamer@milliyet.com.tr
|
|