|
 |
|
|
Faiz dışı fazla hedefi 2 katrilyon aşılıyor
IMF'ye 20.2 katrilyon taahhüt edilen faiz dışı fazlanın daha yüksek çıkması, yeni programda ekonomi yönetiminin elini rahatlatacak
AHMET ERHAN ÇELİK Ankara
Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yapılan görüşmelerden ilk somut sonuç faiz dışı fazla (bütçe gelirlerinden, faiz dışında yapılan harcamalar çıkartılınca bulunan rakam) hedefiyle ilgili oldu. Üzerinde mutabık kalınan hesaplamalara göre yılbaşında yüzde 5 büyüyeceği öngörülen ekonomi yüzde 9.4 - 9.5 civarında performans gösterecek. Ekonominin hızlı büyümesi vergi gelirlerini artırırken yılsonu faiz dışı fazla hedefinin aşılacağı da kesinlik kazandı.
'Sonuçlar aşırı iyi'
IMF'nin de benimsediği son hesaplar gayrisafi milli hasılanın yüzde 6.5'i oranında tanımlanan ancak 'maktu tutar' olarak taahhüt edilen faiz dışı fazla (FDF) hedefinin en az 2 - 3 katrilyon lira üzerine çıkılacağını gösterdi. IMF'ye 20.2 katrilyon lira olarak taahhüt edilen bütçe FDF'si ağustos ayında 2.3 katrilyon lira aşıldı. Maliye yönetimi FDF hedefinin önümüzdeki dört ayda da korunabileceğini çünkü harcama programında bugüne kadar ciddi bir sapma bulunmadığını tespit etti.
31 Aralık 2004 tarihi itibariyle 26.2 katrilyon lira olarak belirlenen birikimli FDF hedefine özellikle KİT'lerin öngörülenden daha büyük destek verdiği öğrenildi. 22.9 katrilyon lira olarak öngörülen KİT'ler hariç kümülatif FDF hedefinin ise tutacağına kesin gözüyle bakılıyor.
FDF'de sağlanan başarı ekonomi yönetiminin 2005'ten itibaren uygulanması öngörülen üç yıllık yeni ekonomik program için aranacak dış mali destek konusunda elini rahatlattı.
Ekonomi birimleri önceki gün Devlet Bakanı Ali Babacan başkanlığında biraraya gelerek ekonominin genel görünümünü gözden geçirdi. Maliye ve Hazine bürokratları ortaya çıkan sonuçları, "Aşırı iyimserliğe neden olabilecek kadar iyi" diye değerlendirdi.
Vergi hedefi yukarı çekildi
Vergi gelirleri hedefinin yukarı çekilmesi için IMF'yle mutabakat sağlandı. Yılbaşında 99 katrilyon 173 trilyon öngörülen ancak ocak ayında kamuoyundan saklanarak 97.9 katrilyon liraya çekilen vergi gelirleri hedefi bir kez daha revize edildi.
Ağustos ayı gerçekleşmeleri üzerinden yapılan yeni hesaplamalar vergi gelirlerinde ocak revizyon rakamının en az 1.5 katrilyon lira üzerine çıkılacağını gösterdi. Böylece vergi geliri rakamı ikinci kez revize edilerek 99.2 katrilyon liranın üzerinde belirlendi.
Oranlar konuşuluyor
IMF ile görüşmelerde vergi oranlarının değiştirilmesiyle ilgili senaryolar üzerinde de duruluyor. "Çalışmalar zihinsel oyun şeklinde sürüyor. Özellikle temel gıda maddelerindeki KDV'lerin indirilmesinin mümkün olup olmadığı üzerinde duruyoruz" diyen bir yetkili şöyle konuştu: "Kurumlar, ÖTV, KDV gibi vergilerde oran değişikliği değerlendiriliyor. Örneğin 2005'te yüzde 33'ten 30'a inecek Kurumlar Vergisi oranının 2006'da daha aşağıya çekilmesi üzerinde duruyoruz. Ancak bunun gelir kaybı yaratıp yaratmayacağını belirleyemedik."
| Bütçe faiz dışı fazla hedefi sekiz ayda aşıldı (trilyon TL) | | İlk sekiz ay | Yıl sonu hedef | Gerçekleşme oranı (%) | | Harcamalar | 88.871 | 149.945 | 59,3 | | Faiz hariç harcama | 48.301 | 83.895 | 57,6 | | - Personel giderleri | 19.327 | 28.559 | 67,7 | | - Sos. güv.kur. devlet primi | 2.484 | 3.628 | 68,5 | | - Mal ve hizmet alımları | 4.448 | 12.049 | 36,9 | | - Faiz harcamaları | 40.569 | 66.050 | 61,4 | | - Cari transferler | 18.240 | 27.464 | 66,4 | | Diğer giderler | 3.802 | 12.195 | 31,2 | | Gelirler | 70.871 | 104.109 | 68,1 | | - Vergi gelirleri | 57.164 | 88.893 | 64,3 | | - Vergi dışı gelirler | 11.876 | 13.913 | 85,4 | | - Diğer gelirler | 1.831 | 503 | 363,7 | | Bütçe dengesi | -18.000 | -45.836 | 39,3 | | Faiz dışı denge | 22.569 | 20.214 | 111,7 | |
|
|
|

|