|
 |
|
|
'Bu koşullar değişmezse üyelik 2020'de bile zor'
AB Komisyonu'nun İlerleme Raporu'nda tam üyelik için açılması gereken fasıllarda Türkiye'ye özel şartlar getirilmesi tepki yarattı
Utku Çakırözer - Ankara
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu İlerleme Raporu'nda, ekonomi, enerji, sanayi, tarım, finans, telekomünikasyon gibi 15 alanda, Türkiye'nin tam üyelik müzakerelerinin yıllarca ertelenmesini sağlayacak üç gizli koşulun yer aldığı ortaya çıktı. Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, bu üç koşulun değiştirilmemesi durumunda, Türkiye'nin üyeliğinin 2020'ye kadar gerçekleşmesinin mümkün gözükmediği görüşünde.
Türkiye ile müzakerelerin "ucu açık" olduğu ve askıya alınabileceği yönündeki ifadelerin kamuoyunda büyük tepki topladığını anımsatan AB uzmanı yetkililer, şu değerlendirmelerde bulundu: "Asıl engel orada değil, müzakere fasıllarının (chapterlar) başlaması için koydukları ve başka hiçbir ülkeden istemedikleri koşullarda. Bu koşulları aralık zirvesinde değiştirmezlerse Türkiye'yi 2020'ye hatta sonrasına kadar bekletme fırsatını yakalayacaklar."
Müzakere tekniğine göre, bir ülkenin tam üye olabilmesi için, turizmden vergilendirmeye, dış politikadan tarıma 31 fasılda AB standardına erişmesi gerekiyor. AB, her seferinde iki ya da üçer faslı açıyor ve bunlar tamamlanmadan sonrakilere geçmiyor. Fasılların 31'i de bittikten sonra ise o ülkenin üyeliğinin diğer ülkelerce onaylanması için minimum iki yıl daha gerekiyor.
"Strateji Belgesi"nin "sonuç" bölümünde yer almayan, ancak "Müzakerelerin Yürütülmesi" (sayfa 7 - 8) bölümündeki paragraflara gizlenen ifadelerle üyelik için en önemli fasılların açılması için sadece Türkiye'ye özel şartlar getirildi.
Aralığa kadar pres
Başbakan Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, gizli koşullar ve işgücünün serbest dolaşımına kalıcı kısıtlamaya ilişkin ifadenin, 17 Aralık'ta yapılacak AB Zirvesi'nde kaldırılması için, AB liderleriyle görüşecek. Olumsuz ifadelerin ağırlıkla Fransız tarafından geldiğinin bilindiğini kaydeden kaynaklar, Paris üzerinde baskının artırılabileceğini belirtti
Rapordaki üç mayın
AB'nin, müzakerelerin tamamını oluşturan 31 faslın yarısını oluşturan 15 alanda görüşmelerin başlamasını yıllarca ertelemesine imkan sağlayacak ifadeler şöyle:
1 - 'İşleyen ekonomi' şartı
* "Ekonomik boyutu olan fasıllarda, müzakerelerin açılması için 'işleyen bir piyasa ekonomisinin' varlığı bir ön şarttır" (s.8):
* AB bu ifadeyle belli alanlarda müzakereleri "somut" kriterlere dayanmayan belirsiz bir geleceğe erteleme hakkı elde ediyor. Türkiye'de ekonominin bozulması durumunda, AB üyeliği de otomatik olarak ertelenecek.
* Hangi fasılları etkiler: Vergilendirme, ekonomik - parasal birlik, enerji, sanayi, telekomünikasyon, finansal kontrol.
2 - Et ve fikri mülkiyet pazarlığı
* "Ortaklık Anlaşması ve Gümrük Birliği'nden doğan mevcut yükümlülükler, bunlarla ilgili fasıllar müzakereye açılana kadar yerine getirilmelidir."(s.8):
* AB'den et ürünü ithaliyle ikinci el araç girişine 1996'dan bu yana izin vermeyen, başta ilaç sanayi olmak üzere fikri mülkiyet hakları alanında gerekli koşulları yerine getirmeyen Türkiye'ye, bu konular yerine getirilene kadar bazı alanlarda müzakerelerin başlayamayacağı koşulu konulmuş oluyor.
* Hangi fasılların başlangıcını etkiliyor: Malların serbest dolaşımı, sermayenin serbest dolaşımı, şirketler hukuku, rekabet politikası, tüketiciler ve sağlık koruması, gümrük birliği, dış ilişkiler.
3 - Finansal perspektif şartı
* "Bazı müzakere fasıllarının finansal etkilerinin üstesinden gelinmeden önce, AB, 2014 sonrasına ilişkin finansal perspektifini belirleme ihtiyacı duyacaktır" (s.8):
* Dışişleri kaynakları bu ifadeyi, mali yapıyı etkileyecek müzakere başlıklarının ancak 2014'ten itibaren açılabileceği şeklinde yorumluyor.
* Hangi fasılları etkileyecek: Finans ve bütçe düzenlemeleri, tarım.
|
|
|

|