|
 |
|
|
İrlanda gerçeği
Satır Arası / Deniz Sipahi
Belki İrlanda nüfusu az, sorunları bizden çok küçük bir ülke ama Avrupa Birliği sürecinde Türkiye'nin örnek alması gereken bir model.
Neden mi?
Kamuoyu Fransa, Almanya ve Avusturya'dan gelen olumsuz tepkilere daha duyarlıyken; İrlanda Başbakanı Bertie Ahern'in sözleri dikkatlerden kaçmış olabilir.
"Bazı ülkeler Türkiye'nin üyeliğinden endişe duyuyorlar. Olumlu kararı destekliyoruz. İrlanda Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyeliğini en az Türkler kadar istemektedir..."
İrlanda'nın AB'ye üyeliği tam 12 yıl sürdü ve birçok sorundan dolayı süreç kesilme tehlikesiyle karşı karşıla kalındı. Yani bugün kopartılan kuru gürültülerin benzerini İrlandalılar da yaşamıştı.
* * *
Peki İrlanda nereden nereye geldi, gerçekten de Türkiye burayı örnek olarak almalı mı?
Ekonomisi AB'ye girmeden önce tarıma dayalı olan İrlanda için hemen yanı başındaki Britanya Adası'nın zenginliğine ulaşmak hayal bile edilemezdi. İrlanda'yı 1990'lara kadar sadece İngiltere'yle değil diğer gelişmiş Avrupa ülkeleriyle de kıyaslamak kimsenin haddi değildi.
İrlanda, 1973'te İngiltere'yle birlikte o günkü adıyla AET'ye girerken aynı zamanda AET'nin en yoksul ülkesi sıfatını taşıyordu. 1980'li yılları ise İspanya, Portekiz ve Yunanistan'la birlikte "Avrupa'nın dört yoksulundan biri" olarak geçirdi. 1980'lerin ortalarında İrlanda ekonomisi darboğaza girdiğinde ne İrlandalılar ne de yabancılar çok değil 15 yıl sonra bu ülkenin "Kelt Kaplanı" sıfatıyla ekonomik mucizeler yaratacağını tahmin edemiyordu. Günümüzde ise İrlanda Türkiye gibi ekonomik sorunlarla boğuşan gelişmekte olan ülkeler için örnek bir model. İrlanda'ya bakan Türkiye gibi ülkeler artık 10 yıl sonrası için hayal kurabiliyor.
* * *
Bunun sırrı nedir?
İrlanda'nın yatırım politikasında dört önemli husus etken olmuş.
Kurumlar vergisinde tek oran uygulaması.
Haberleşme sektörünün hızla serbestleşmesi. İleri teknolojiyi özümsemiş üniversite mezunları ve teknisyenlerin sağlanması ve bu alanda AR-GE ve eğitim imkanlarının iyileştirilmesi için ilave kaynak tahsis edilmesi.
Doğrudan yabancı sermaye yatırımı üzerinde IDA Ireland ve İrlandalı yerli yatırımcı üzerinde de Enterprice Ireland adlı kuruluşlar aracılığı ile ayrı teşvik programlarında, her bir sektörün farklı özellikleri ve teşvik gereksinimlerini yansıtacak şekilde odaklanılması.
* * *
Sonuç...
Bugün Avrupa'da satılan PC'lerin üçte biri İrlanda'da üretiliyor. 1980'den beri Avrupa'da yapılan Amerikan yatırımlarının yüzde 40'ı İrlanda'ya oldu. İrlanda'da yabancı sermayeli firmaların ciroları, toplam ekonominin yüzde 30'unu oluşturuyor ve ihracatın yaklaşık yüzde 40'ı yine bu firmalar tarafından yapılıyor.
Yabancı sermaye yatırımları açısından, İrlanda'nın AB içinde bilgisayar programları yazılımı sektöründe yüzde 41, eczacılık - tıp teknolojilerinde yüzde 31, tüketici danışma hatları merkezlerinde yüzde 25, bilgi ve haberleşme teknolojilerinde yüzde 12 ve imalat sanayiinde yüzde 9 pay aldığını gösteriyor.
Türkiye'nin Avrupa Birliği sürecini İrlanda'dan daha iyi anlayabilen kim olabilir ki...
dsipahi@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
