Sık Kullanılanlara Ekle   Açılış Sayfası Yap   İletişim 21 Ekim 2004 / Perşembe  
Bugünkü Milliyet Gazetesi      Business      Otomobil      Cumartesi      Pazar      Ege      Vitrin  
   
 » Detaylı Arama

  SON DAKİKA
  ANA SAYFA
  YAZARLAR
  SİYASET
  EKONOMİ
  FİNANS
  DÜNYA
  SPOR
  GÜNCEL
  YAŞAM
  MAGAZİN
  ASTROLOJİ
  TEKNOLOJİ
  HAVA DURUMU
  OMBUDSMAN
  ÇİZERLER

Haber İndeksi Arşiv Haberci Üyelik
1 milyon 735 bin Gelir Vergisi mükellefi var


Bizde toplanabilen verginin yaklaşık yüzde 76'sı dolaylı vergi. Açık anlatımıyla Ayşe Hanım Teyzemin maydanoz alırken KDV, tüpgaz kullanırken ödediği ÖTV gibi vergiler.
Halbuki dolaylı verginin toplam vergi içindeki payı AB ülkelerinde ortalama yüzde 35 kadar... AB ülkelerinde verginin yüzde 65'i dolaysız vergi. Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi gibi vergi.
Bizde Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi gibi vergilerin toplam vergi gelirindeki payı ise 1980'lerde yüzde 63 iken, şimdilerde yüzde 24'lere düştü.
Dolaysız vergi, gelire göre alınır. Adil vergidir.
Basit olarak anlatayım.
Ticari kazancı olanlar, serbest meslek sahipleri (doktorlar, avukatlar, danışmanlar), zirai kazancı gerçek usulde vergilendirilen çiftçiler, her yıl kar etsinler, zarar etsinler Gelir Vergisi beyannamesi doldurmak zorundadır. Zarar etmişlerse, vergi vermezler. Kazançları varsa, o ölçüde (gerçek usulde) vergilendirilirler.
Bunlara ek olarak başkaları da, örneğin gayrimenkullerini kiraya verenlerden belli rakama ulaşanlar, borsada bir yıl içinde hisse senedi alım satımında belli sınırı geçenler de Gelir Vergisi beyannamesi verir.
Bakkal, berber, taksici gibi küçük esnaf ise "basit usul"de beyanname vererek Gelir Vergisi öder. Anonim ve limitet şirketler ise, kar etsinler, zarar etsinler "Kurumlar Vergisi" beyannamesi doldurur.
Maliye Bakanı'nın açıkladığı vergi rakamlarından anlaşıldığına göre, 2004 yılında 118.9 katrilyon lira vergi toplanacak. Bu toplam içinde beyana dayanan, "gerçek usul"de ödenecek Gelir Vergisi 1.0 katrilyon lira, "basit usul"de ödenecek
Gelir Vergisi 90 trilyon lira, Kurumlar Vergisi 8.8 katrilyon lira...
Nerede bizim "Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi mükelleflerimiz?"
Acaba bunların sayıları kaç? TÜRMOD'un (Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği'nin) 2004 yılı Vergi Raporu'na göre, 2004 yılında gerçek usuldeki Gelir Vergisi mükelleflerinin (zarar gösterenler dahil) sayıları 1 milyon 735 binden ibaret.
Türkiye şöyle böyle büyüyor. İnsanlar şöyle böyle zenginleşiyor. Acaba 70 milyonluk ülkede Gelir Vergisi beyannamesi verenlerin sayıları artıyor mu? Hayır... Azalıyor... 2000 yılında Gelir Vergisi beyannamesi verenlerin sayısı 2 milyon 80 bindi. 1990 yılında bile 1 milyon 859 bin kişi Gelir Vergisi beyannamesi doldurmuştu. İyi de acaba "basit usul"de Gelir Vergisi verenlerin sayısı artıyor mu? 820 bin esnaf basit usulde Gelir Vergisi veriyor. 1992 - 1993 yıllarında bunların sayıları da 1 milyonu aşmıştı.
Doğrudan vergilemenin temel direği başka ülkelerde gelir vergisi, gelir vergisinin temel direği ise başka ülkelerde gerçek ve basit usulde vergilendirilen mükelleflerdir.
Ama bizde Gelir Vergisi'nin ana kaynağı stopaj (kesinti) yoluyla alınan Gelir Vergisi'dir. İşveren ücretten kesinti yaparak Gelir Vergisi toplar. Bankacı mevduat faizinden kaynakta kesimi yaparak vergi toplar. Bizde stopaj (kaynakta kesinti) yapılarak toplanan Gelir Vergisi'nin toplam Gelir Vergisi içindeki payı yüzde 91'lere ulaştı.
Gelelim şirketlerin ödediği Kurumlar Vergisi'ne... Kamu sektöründe, özel sektörde bu kadar çok şirket var... Her gün yeni şirketler kuruluyor. Acaba kaç şirket Kurumlar Vergisi beyannamesi dolduruyor? Kurum sayısında devamlı bir artış var. 1990 yılında 142 bin Kurumlar Vergisi mükellefi varken bu sayı 2003 yılında 605 bine ulaşmış durumda.

Yıllara göre vergi mükellefleri
YıllarGelir VergisiKurumlar VergisiBasit usul
19901.859.324142.955908.892
19951.829.995319.698911.811
20002.080.877581.574758.751
20011.768.653565.556808.787
20021.729.260585.981810.167
20031.735.722605.020820.621

guras@milliyet.com.tr








Taha AKYOL
Yine azınlık meselesi
AB İlerleme Raporu'nda Kürtlerden etnik, Alev...
Çetin ALTAN
Akla gelmedik konuların lezzeti...
TANZİMAT şairlerinden Abdülhak Hamit'in, 82 y...
Melih AŞIK
Şeker gibi kura...
Fenerbahçe, Manchester United'dan sonra Olymp...
Hasan CEMAL
Baykal yazısı!
Zoraki bir yazı. Evet öyle. Artık Baykal'la i...
Yılmaz ÇETİNER
Akaryakıta zam, salgın hastalık gibidir!
MALİYE Bakanımız önce "Şimdilik zam yok" buyu...
Güneri CIVAOĞLU
Aynada Cumhurbaşkanı
TV röportajı... Soru: "Aynaya baktığınızda, k...
Can DÜNDAR
Aşkın Değişim Yılları
Altan Öymen'in "Değişim Yılları"nı (Doğan, 20...
Hurşit GÜNEŞ
Memurlara verilecek zam ne olmalıydı?
Memurlar toplumun en dar gelirli kesimi. Ve b...
Doğan HEPER
Avrupa akort tutmuyor...
TÜRKİYE AB için atağa kalktı. Başbakan, Dışiş...
Sami KOHEN
KKTC'de belirsizlik dönemi...
KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ın, başında b...
Mehmet Y. YILMAZ
Ramazan üzerinden siyaset yapmak
Ramazan, İslam dininin kutsal ayı.. Bütün İsl...
Hasan PULUR
Cam kırmak, devleti soymak...
HABERİ okuyunca aklımıza Yunus Emre geldi; ...
Derya SAZAK
Azınlık tartışması
SBF öğretim üyesi Prof. Baskın Oran'la dün Ba...
Meral TAMER
Yeşiller İstanbul'da, yeşil Bursa AB'de
Milliyet Business'in Bursa'da yayınlanması ne...
Güngör URAS
1 milyon 735 bin Gelir Vergisi mükellefi var
Bizde toplanabilen verginin yaklaşık yüzde 76...
M. Ali BİRAND
2005'te bir tarih yeterli
17 Aralık tarihi yakınlaştıkça, AB başkentler...

© 2004 Milliyet