|
 |
|
|
Bu yılın son üç ayındaki bütçe uygulamasına dikkat!
2005 yılının bütçe teklifinin TBMM'ye sunulması nedeniyle Maliye Bakanı tarafından yapılan açıklamada 2004 yılı bütçesine ilişkin tahminler de yer aldı. Bütçe performansını değerlendirirken başlangıç ödenekleri ile gerçekleşme tahminlerini karşılaştırmak gerekiyor. Ayrıca bu verilerden hükümetin yılın kalan üç ayında nasıl bir maliye politikası izleyeceğini de görmek mümkün. Buna ilişkin veriler aşağıdaki tabloda yer alıyor.
Tablonun son sütununda yıllık gerçekleşme tahmininin başlangıç ödeneğinden sapmaları yer alıyor. Bütçe açığında ortaya çıkan 11.8 katriyon liralık düşüş bütçe disiplininde başlangıçta öngörülene göre önemli bir iyileşmeyi ifade ediyor. Bunun 7.5 katrilyon lirası faiz giderlerindeki düşüşten 4.3 katrilyon lirası da faiz dışı fazladaki artıştan kaynaklanıyor. Faiz giderlerindeki düşme, borç yönetiminin başarısı kadar Hazine'nin başlangıç faiz ödeneklerinin tespitindeki geleneksel muhafazakarlığını yansıtıyor.
Faiz dışı dengedeki iyileşme ise gelirlerdeki artıştan kaynaklanıyor. Aslında başlangıçta yüzde 5 olarak belirlenen büyüme hızının yüzde 10'a çıkması nedeniyle bu normal karşılanabilir. Ancak 4.3 katrilyon liralık gelir artışının, vergi gelirlerinden gelen kısmının sadece 1.1 katrilyon olması şaşırtıcı. GSMH'ye oran olarak vergilerin payı 2003'le aynı yerde kalmış. Oysa hızlı büyüme ortamında ve özellikle ithalattaki artış da dikkate alındığında bu oran daha yüksek olmalıydı. Geri kalan artışlar bir defaya mahsus olma özelliği fazla olan vergi dışı gelirlerden kaynaklanmış. Yani önümüzdeki yıl aynı gelişme sürdürülemeyebilir.
Faiz dışı harcamalarda başlangıç ödeneğine göre az da olsa bir artış var. Ancak alt dağılıma girildiğinde personel ve sosyal güvenlik giderlerindeki yukarı doğru sapma dikkat çekici. Ayrıca yatırımlarda da bir artış var. Bu artışların kısmen yedek ödenekten karşılanması yanında, büyük ölçüde de borç verme ödeneklerinden sağlanan tasarrufla telafi edilmesi öngörülmekte. Yani aslında iç talebi körükleyen harcamalar başlangıçta öngörülenin çok üstüne çıkarken, iç talebe etkisi az olan risk hesabında ve Kıbrıs'a yardım kalemlerinde tasarrufa gidildiği ilk 9 aylık verilerin ışığında anlaşılıyor. Sonuç olarak bütçe performansında yıl içinde sağlanan iyileşmenin sürdürülebilirliğinin gelir ve giderlerin detayına girildiğinde çok fazla olmadığı görülüyor. Nitekim önümüzdeki yıl bütçesinde öngörülen yeni dolaylı vergi artışları bunun en iyi göstergesi.
Tabloda sondan bir evelki sütunda ise hükümetin yılın son üç ayı için harcama ve gelir öngörüleri yer alıyor. Yılın ilk 9 ayında 24 katrilyon lira faiz dışı fazla sağlayan hükümet son üç ayda bunu 455 trilyona düşürmeyi planlıyor. Geçen yıl bu dönemde sağlanan faiz dışı fazla ise 1.6 katrilyon idi. Bu son üç ayda maliye politikasının oldukça genişlemeci olacağını (yatırım ve mal ve hizmet kalemlerinde son üç ayda ilk dokuz aydan daha yüksek bir harcama öngörülüyor) ve zaten hızlı artan iç talebe baskı yapacağını gösteriyor. Bu ise zaten hızla bozulan dış dengeyi daha da bozabilecektir. Bu sene cari açık sorun değil, gelecek yıl tedbir almak gerekir söylemi son derece ihtiyatla karşılanmalı. Doğru olan, ilk dokuz ayda sağlanan performansı son üç ayda da sürdürmektir. Son üç aya ilişkin faiz dışı harcama öngörüleri mutlaka düşürülmelidir.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Ermeni meselesinde 'mukatele'
PARİS'TE Türk Başbakanı dünya TV'lerinin önün... | |  | Çetin ALTAN | | Komünizm, bir Kozmos düzenidir
AB üyeliği için, 17 Aralık'ta müzakerelerin b... | |  | Melih AŞIK | | Keçiörengücü T.A.Ş.
Farkında olmadan kazmayı madene vurmuşuz... "... | |  | Hasan CEMAL | | Azınlık, çoğunluk derken...
Anadolu'yu, Cumhuriyet devletini anlatmaya ça... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Aykırı acı
Çok aykırı gibi görünebilir ama "başörtüsü/tü... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Ne okuyacağız, ne dinleyeceğiz, ne izleyeceğiz?
Her hafta farklı bir üniversitede yüzlerce öğ... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | AB'ye girince Türkiye nüfusu ne olacak?
Türkiye'nin AB'ye tam üyeliği artık açıklığa ... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Sarıgül'ün yolu bu zinciri kırar mı?
Mustafa Sarıgül, geçtiğimiz yazın ortalarında... | |  | Faik ÖZTRAK | | Bu yılın son üç ayındaki bütçe uygulamasına dikkat!
2005 yılının bütçe teklifinin TBMM'ye sunulma... | |  | Hasan PULUR | | Karşılıklı yadırgama...
BİZİM gibiler, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı'... | |  | Derya SAZAK | | Kod adı: Atilla
Nedim Şener'in yeni kitabı, 'Kod Adı : Atilla... | |  | Meral TAMER | | Türkler daha az Türk, Kürtler daha az Kürt...
Son Avrupa Parlamentosu seçimlerinde işbirliğ... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Zincirleme kazayı önleyen kaza
7 Ocak 2004 günkü "Bir Bilmecem Var Çocuklar"... | |  | Güngör URAS | | 70 milyonun yarısı SSK hastanesine gidiyor (idi)
Nüfusumuz kabaca 70 milyon. Çalışan sayısı ka... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Bush kazanacak gibi görünüyor
Geçen hafta sonu Amerikanın eğitim başkenti s... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
