|
Gül: Türkiye'yi Kürtlerle korkutmak yanlış
LİZBON
İkinci kez ABD Başkanı seçilen George Bush, yeni dönemde nasıl bir Irak politikası izler? Felluce başta olmak üzere askeri operasyonları yoğunlaştırıp baskıyı artırır mı? Yoksa diplomatik seçeneği güçlendirip sorunu uluslararası zemine taşır mı?
İki seçenekten de söz ediliyor. Hatta ABD'nin Felluce'ye ağır bir bombardıman hazırlığı içinde olduğu konuşuluyor.
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül de Lizbon'da yaptığımız söyleşide bu iki seçeneğin de bulunduğunu belirtiyor ama ikinci seçeneği daha güçlü bir olasılık olarak gördüğünü kaydediyor. Gül, şu değerlendirmeyi yapıyor:
"Seçimden güçlenerek çıkmış olan Bush, kendini daha güvenli, başkalarına karşı bir kompleks duymadan sorunu uluslararası zeminde çözmeye yönelebilir. Yeni bir değerlendirmeye gidebilir. Yapılan hataları, yanlışları gözden geçirebilir. Ben bunu daha kuvvetli bir ihtimal olarak görüyorum. Nitekim, bunun işaretleri de var. Savaştan önce BM dahil kimseyi dinlemeyen ABD, son zamanlarda bizim daha o dönemde başlattığımız uluslararası girişimlere sıcak bakmaya, destek vermeye başladı. Örneğin Türkiye'nin girişimiyle gerçekleştirilen Irak'a komşu ülkeler toplantısına ilgi gösteriyor. Nitekim, 28 Kasım'da Mısır'da yapılması planlanan toplantıya G - 8'ler de katılacak. Bu önemli bir uluslararası zemindir. ABD'nin bu toplantıda yer alacak olması, ikinci seçeneği güçlendiriyor. Süreç Türkiye'nin girişimlerde ve yaptığı önerilerde ne kadar isabetli olduğunu gösterdi. ABD de bunu görüyor."
Korkutmak küçük iş
Gül, ABD'nin Kuzey Irak'ta bir Kürt devleti kurulmasına soğuk durmadığı, Türkiye'nin ise bu gelişmeden kaygı duyduğu yolundaki yorumlara karşılık ise, şöyle konuşuyor:
"Türkiye'yi, Türkleri bu yolla, Kürtlerle korkutmaya çalışmak, meselenin büyüklüğünü kavramamak demektir. Bu sığ bir yaklaşımdır. Küçük bir iştir. Türkiye böyle korkutulamaz. Bu basit bir yaklaşım olur. Türkiye'nin gücü ve büyüklüğü zaten biliniyor. Ama mesele bu değil. Böyle yaklaşılırsa, bölge ve dünya açısından sorun kavranılmamış demektir. Irak'ın bütünlüğünün, birliğinin korunması, bütün bölgenin huzuruyla ilgili olduğu kadar dünya barışıyla da ilgilidir. İşte Filistin - İsrail meselesi ortada. Bölge daha bu meseleyi kaldıramazken, bir de kökleşecek başka meseleler yaratmak bölge ve dünya barışı için çok tehlikeli olur. İran'ı, Kürtleri, Suudi Arabistan'ı diğer ülkeleri altüst edecek değişiklikler, bölgede huzur bırakmaz. Bu öyle Çek - Slovak işi gibi değil. Çok daha büyük problemler doğar. Biz bu konuda sürekli bölge ülkelerini ve ABD'yi uyarıyoruz. ABD de bunu görüyor, görmek zorunda."
Irak'ın geleceği...
Gül, Irak'ın geleceğiyle ilgili olarak da şu değerlendirmeyi yapıyor:
"Tabii belirsizlik var. Irak'ta yapılacak seçim çok önemli. Çünkü bu seçimle belirlenecek Meclis, Irak Anayasası'nı yapacak. Bu anayasa da kolay kolay değişmeyecek. Önemli olan, Sünni Arapların da bu seçime girip girmeyecekleridir. Bu seçim kısa zamanda yapılamayabilir, ertelenebilir, ancak yapıldığında mutlaka Irak'taki bütün kesimleri kapsamalıdır. Tam temsil için bu şarttır. Eğer Sünni Araplar seçime katılmazlarsa eksik bir sonuç doğar. Meşruiyet tartışmaları başlayabilir. Bu nedenle biz Sünni Arapların da bu seçime katılmaları için girişimlerde bulunuyoruz. Oradaki parti yöneticileriyle, diğer önde gelenlerle görüşüyoruz. Ankara'ya çağırıp konuşuyoruz. O kesimin bir kırgınlık ve kızgınlık içinde olduğu açık. İkna etmeye çalışıyoruz. Sünni Arapların seçime katılmamaları Irak'a büyük kötülük olur. ABD'nin de bunu görmesi, düşünmesi ve buna göre hareket etmesi gerekir. Ben Arap Ligi'ne de bu tavsiyeleri yapıyorum. İnisiyatif almalarını, somut projeler geliştirmelerini söylüyorum. Irak seçimlerinin eksik ve sakat olmaması gerekir."
Gül'ün tezi
Gül, ABD yönetiminin, hatalarını gözden geçirmesi gerektiğini belirtirken de şöyle konuşuyor:
"Benim bir tezim var. Eğer bu şekilde giderse demokratik olarak Irak'ın başına gelecek hükümet, sizin karşıtınız olur. ABD'ye bunu söylüyorum. Bu ülkedeki, bölgedeki geleneği bilmemek, halkı tanımamak iyilik yapıyorum derken size düşman yaratıyor."
Gül, Irak'ın bütünlüğü, birliği ve istikrarı için en fazla çaba gösteren ülkelerin başında Türkiye'nin geldiğini vurguluyor.
'Askeriniz lobi yapsın'
Brüksel'de dün başlayan ve bugün de devam edecek AB Zirvesi'ne katılmak için Portekiz'den ayrılmadan önce, AB süreci konusunda Lizbon'da yaptığı temaslar hakkında da bilgi veren Dışişleri Bakanı Gül, görüştüğü Portekizli siyasetçiler arasında Sosyalist Enternasyonel Başkanı ve Portekiz eski Başbakanı Antonio Guterez'in önerisine dikkat çekiyor. Guterez'in siyasetçilerin yanısıra Türk Ordusu'nun üst yönetiminin de Avrupa'daki meslektaşları, yani AB ülkelerinin komutanları nezdinde 17 Arılık'taki AB zirvesine kadar "lobi yapması"nın önemini vurguladığını kaydeden Gül, "Bize de ilginç geldi. Türkiye'ye dönünce kendi yetkililerimize bu görüşü aktaracağız" değerlendirmesini yaptı.
fbila@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
