|
Arafat'tan sonra ne?
Belki soruyu önce "Arafat'tan sonra kim?" şeklinde sormak daha doğru. Çünkü Arafat'tan sonra ne olabileceği, Filistin liderinin yerine kimin geleceğine de bağlı.
75 yıllık yaşamının 50'sini Filistin'in bağımsızlığı için mücadeleyle geçiren, bu davayı uluslararası camianın gündeminde tutan, kendi halkı ve Arap dünyası tarafından bir kahraman, bir sembol olarak kabul edilen Yaser Arafat'ın bırakacağı boşluğu doldurmak hiç de kolay olmayacak. Kaldı ki, Arafat'ın bir varis yetiştirmemiş olması liderliğin "yumuşak bir geçişle" devredilmesine olanak vermiyor.
Bu durumda bazılarının öngördüğü gibi Filistin yönetimi içinde veya çeşitli Filistin örgütleri arasında bir "post kavgası" mı olacak? Yoksa "ulusal önder"in yokluğunda, çeşitli güçler bir araya gelip yeni bir lider üzerinde mutabık kalabilecek mi?
* * *
Şimdilik iki isim öne çıkmış görünüyor. Bunlardan biri eski Başbakan ve halen Filistin Kurtuluş Örgütü'nün genel sekreteri olan Mahmut Abbas, diğeri ise şimdiki Başbakan Ahmet Kurey. Şu anda 69 yaşındaki Abbas (Abu Mazen) FKÖ, 66 yaşındaki Kurey (Abu Ala) da hükümetle ilgili işleri üstlenmiş durumdalar.
Tabii ideal olan çözüm, Filistinlilerin sandık başına gidip Arafat'ın yerine yeni bir lider seçmeleridir. Filistin aydınlarının arzusu ve eğilimi bu yöndedir.
En kötü senaryo ise, Arafat'ın yerine geçmek isteyen kişilerin birbirine girmesi ve bu kargaşa içinde örneğin Hamas gibi (Gazze'de büyük etkinliği olan) aşırı bir örgütün yönetime el koymasıdır.
Umarız Filistin halkı birinci şıkkı seçer ve zor geçiş dönemini sarsıntısız geçirir...
* * *
Bu varsayımla esas sorumuza dönelim: Arafat'tan sonra ne olur? Çözüm ve barış şansları artar mı?
Bu da bazı şartların yerine gelmesine bağlı.
Her şeyden önce Arafat'ın cenazesi sorununun ivedilikle çözümlenmesi lazım. Filistin liderinin nereye defnedileceği konusunda karşılıklı inatlaşma sürer ve hele bu Filistinlilerle İsrail askerleri arasında kanlı çatışmalara yol açarsa, çok tehlikeli yeni bir şiddet dönemine girilmiş olacaktır.
Tabii bu noktaya gelinmemesi, Arafat'ın yokluğunun bu tür çatışmalara ve gerginliklere değil, yeni bir uzlaşma sürecinin başlamasına vesile olması temenni edilir.
Aslında Arafat'tan sonra etraf yatışırsa, Filistin'de istikrarlı bir yönetim kurulursa, İsrail de yeni bi muhatapla tekrar masaya oturmayı kabul ederse, "Yol Haritası" veya benzeri çözüm planları tekrar gündeme gelebilir.
* * *
Aslında bunun için de nispeten müsait sayılabilecek bir ortam oluşuyor.
Başkan Bush, ikinci dönemin başında, Filistin sorunuyla ilgili bazı girişimlerde bulunacağının işaretini verdi. İngiltere Başbakanı Blair, İsrail - Arap anlaşmazlığının ortadan kaldırılmasına öncelik verileceğini söyledi. Fransa Cumhurbaşkanı Chirac'ın ve AB'nin de devreye girmesiyle, yeni bir barış süreci başlatılabilir.
İsrail'de olası bir hükümet değişikliği ve koalisyona Peres'in İşçi Partisi'nin girmesi de, bu ortama katkıda bulunabilir.
Yaser Arafat'ın ölümü muhakkak ki bir trajedi ve de büyük kayıp. Ancak bu, uzun yıllardır süregelen bir sorunun çözümü için bir dönüm noktası ve tarihi bir fırsat da olabilir...
skohen@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
