|
|
|
 |
|
|
ÖTV'de tahsilat iyi ama gelir hedefinin yüzde 30 gerisindeyiz
ÖTV'de tahsilat oranı yüzde 96.69 olmuş. Verginin özelliği dikkate alındığında bu normal. Ancak hedefin ancak yüzde 70.21'inin gerçekleştirilmiş olması, yıl sonuna kadar bazı mallarda ÖTV artışına devam edileceğini veya fiyatlara zam yapılacağını gösteriyor. Binek otolarda artırıldı. Şimdi içki, sigara, dayanıklı tüketim malları ve diğer ürünlerin ÖTV oranlarında artış olabilir
VERGİCİ GÖZLÜĞÜ / ERDOĞAN SAĞLAM
Vergi gelirlerinde dokuz aylık tahakkuk rakamı 73 katrilyon 797 trilyon 232 milyar TL olarak gerçekleşti. Bu rakamın 64 katrilyon 850 trilyon 910 milyar lirası tahsil edilebildi. Tahsilatın tahakkuka oranı yüzde 87.88. Buradan hareketle vergi idaresinin tahsilat performansının iyi olduğunu söylenebilir.
2004 bütçe hedefi 88 katrilyon 892 trilyon 821 milyar TL. olduğuna göre dokuz aylık gerçekleşmenin (tahsilatın) hedefe oranı ise yüzde 72.95 olarak gerçekleşti. Şimdi vergi türleri itibariyle duruma bakalım. Gelir vergisinde hedefin yüzde 76.92 si gerçekleştirilmiş, yıl sonuna kadar hedefin gerçekleştirilebilmesi zor gözüküyor. Kurumlar vergisinde tahsilatın hedefe oranı yüzde 69.66. Enflasyon düzeltmesini yıl sonunda tüm mükelleflerin uygulayacağı göz önünde bulundurulursa, hedefin gerçekleştirilmesi mümkün değil.
Dahilde alınan KDV'de tahsilat oranının yüzde 74.47 olarak genel ortalamanın altında gerçekleşmesi ve dokuz aylık dönemde hedefin ancak yüzde 65.79 unun gerçekleştirilebilmesi ilginç. İlan edilen büyüme oranları bizi, KDV'de daha iyi bir performans sağlanacağı beklentisine sokmuştu. Maalesef bu açıdan iyi bir performans sergilenemedi. Şimdi vergi dairelerinin yıl sonuna kadar yoğun bir tahsilat çabasına girecekleri anlaşılıyor. Bu ortam içinde, bazı mallarda oran değişiklikleri hariç, KDV oranlarının genel olarak indirilmesinin tartışılması bile söz konusu olamaz.
Özel tüketim vergisinde tahsilat oranının yüzde 96.69 olarak gerçekleşmesi, bu verginin özelliği dikkate alındığında normal. Ancak hedefin ancak yüzde 70.21'inin gerçekleştirilmiş olması, yıl sonuna kadar bazı mallarda ÖTV artışına devam edileceğini veya fiyatlara zam yapılacağını gösteriyor. Hafta içinde binek otoların ÖTV'si 7-9 puan arasında artırıldı. Şimdi içki, sigara, dayanıklı tüketim malları ve diğer ürünlerin ÖTV oranlarında artış yapılması bekleniyor.
Özel iletişim vergisi gibi vergilerde tahsilatın hedefe oranı yüzde 63.24 olarak gerçekleşti. Bu oranın düşüklüğü sizleri yanıltmasın. Bu vergide hedefin gerçekleştirilmesi mümkün. Çünkü Ağustos başından geçerli olmak üzere, internet hizmetleri ile Türk Telekom tarafından verilen sabit telefon hizmetleri de özel iletişim vergisinin kapsamına alındı. Ağustostan itibaren söz konusu hizmetlerin ücretleri üzerinden yüzde 15 oranında özel işlem vergisi tahsil ediliyor. Eskiden bu vergi sadece cep telefonu ücretlerinden alınıyordu.
2004 yılının dokuz aylık gerçekleşmesinin 2003 yılının aynı dönemi ile sağlıklı bir şekilde karşılaştırılabilmesi yayımlanan mevcut veriler çerçevesinde mümkün değil. Çünkü 2004 yılında bütçe sistemi değiştirildi ve analitik bütçe sistemine geçildi. Bu nedenledir ki, 2004 yılında ilan edilen vergi rakamları red ve iadeler düşülmüş net rakamlar, oysa 2003 yılına ilişkin veriler brüt rakamlardan oluşuyor. Bu iki rakam aynı bazda ilan edilmediği sürece mevcut haliyle mukayese sağlıksız.
Vergi cezaları tahsil edilemiyor
Para cezalarında 2004 bütçe hedefi 1 katrilyon 507 trilyon 10 milyar lira iken, ilk dokuz ayda 6 katrilyon 791 trilyon 156 milyar tahakkuk gerçekleştirildi. Yani beklenenin çok üstünde bir tahakkuka sağlandı. Ancak bu tahakkuk tahsilata dönüştürülmedi. Dokuz aylık tahsilat tutarı 1 katrilyon 601 trilyon 870 milyar TL olarak gerçekleşti. Tahsilat rakamının bütçe hedefine oranı yüzde 106.29. Bu açıdan çok başarılı bir dönem geçirildiği anlaşılıyor. Ancak tahsilatın tahakkuka oranının çok düşük gerçekleşmesi bu başarıya gölge düşürüyor. Detaya inildiğinde bunun sebebinin vergi cezalarının tahsil edilememiş olmasından kaynaklandığı anlaşılıyor. Gerçekten, vergi cezalarında dokuz aylık tahakkuk rakamı 4 katrilyon 738 trilyon 155 milyar lira olarak gerçekleştiği halde, tahsilat 115 trilyon 36 milyar lira ile sınırlı kalmış. Tahsilat oranın yüzde 2.43 olarak gerçekleşmesinin nedeni ne olabilir? Bu konuda kesin bir şey söylemek mümkün değil, ancak tahsilat şansı olmayan vergi tarhiyatları buna sebebiyet vermiş olabilir. Sebebi ne olursa olsun vergi cezalarının tahsil edilemediği ortada. Bu konunun Maliye Bakanlığı'nca bir an önce irdelenmesinde ve tedbir alınmasında yarar var.
Taşınmaz satış hedefinde sapma var
2004 bütçesinde 498 trilyon 648 milyar TL taşınmaz varlık satışı hedeflenmişti. Ancak ilk dokuz ayda topu topu 24 trilyon 713 milyar liralık satış gerçekleştirildi. Bunun da 23 trilyon 154 milyar lirası tahsil edilebildi. Yani hedefin sadece yüzde 4.64'ü gerçekleştirilebildi. Bu durum kamuda gayrimenkul satışının öyle sanıldığı kadar kolay olmadığını gösteriyor. Sebebi ne olursa olsun bu düşüklüğün izahı bize göre pek mümkün değil. Ya gerçekçi olmayan tahminler yapılıyor ya da konunun üzerine yeterince düşülmüyor demek ki.
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
