|
|
|
 |
|
|
Petrol freni olmasa, büyüme hızlanacak
Dünya ekonomisi, yaklaşık son 30 yılın en hızlı büyüme performansını gösteriyor. Beklentiler, 2004'te yüzde 5 büyümeyi işaret ediyor. Bununla birlikte, ilkbahar aylarından bu yana istikrarlı bir şekilde artan ve ekim sonunda ABD'deki varil fiyatı 55.67 dolara kadar çıkarak rekor kıran petrol, dünya ekonomilerini tehdit ediyor
MURAT ÖĞÜTÇEN
Dünya ekonomisinin bu yıl yüzde 5 büyüyeceği tahmin ediliyor. Bu oran, son otuz yılın en yüksek seviyesi. Global anlamda görülen güçlü performansa rağmen başta petrol fiyatları olmak üzere riskler de varlığını sürdürüyor.
Global büyümenin iki önemli motoru var: ABD ve Çin. Büyümenin yarısını bu iki ülke oluşturuyor. ABD ekonomisi yılın ikinci çeyreğindeki yüzde 3.3'lük büyümenin ardından üçüncü çeyrekte yüzde 3.7 büyüdü.
ABD Merkez Bankası'nın (FED) son raporunda, enerji maliyetlerinin tüketici ve iş harcamalarını kısıtlamasına rağmen ülke ekonomisinin büyümeye devam ettiği, ancak çeşitli risklerin de bulunduğu ifade ediliyor.
ABD'de faizler artacak
FED, yıl sonuna kadar iki kez daha toplanacak. Halen yüzde 1.75 olan faiz oranlarının yıl sonuna kadar yüzde 2'ye çıkartılabileceği tahmin ediliyor. Bu oranın büyümeyi kesmeyeceği ifade ediliyor. FED, faiz artırarak ortaya çıkabilecek enflasyon tehlikesini de önlemek istiyor. FED, ekonomik aktiviteleri harekete geçirebilmek için faiz oranlarını uzun süre düşük düzeyde tuttu. Uyguladığı gevşek para politikasının da yardımı ile ekonomi geçen yılın ikinci yarısından itibaren büyümeye başladı. FED kısa vadeli faiz oranlarını dip seviyelerinde tutarak ekonomiyi derin bir durgunluğun içine girmekten kurtardı.
Ancak bazı göstergeler sıkıntılı. Clinton döneminde fazla veren bütçe, 412.55 milyar dolar açık verdi. ABD ekonomisi, hem cari açık hem de bütçe açığı ile karşı karşıya. ABD cari açığı GSYİH'nin yüzde 5'inin üzerinde bir seviyeye ulaşmış durumda. Bu oran risk sınırı olarak kabul ediliyor.
Bu yılın şubat ayında 1.2930'a kadar ulaşan euro - dolar paritesi bu seviyeleri tekrar zorlamaya başladı. Doların son dönemdeki değer kaybının sebepleri arasında artan petrol fiyatlarının ABD ekonomisini olumsuz etkileyeceğinden duyulan endişeler yatıyor. ABD Kongresi'nin Başkan'a vergi indirimleri ve Irak konusunda daha fazla harcama yapabilmesi için yetki verebilecek olması endişe yaratıyor.
Çin ekonomiyi soğutmaya çalışıyor
Çin, 1978 yılından beri yıllık yüzde 9.5 ortalamayla büyüyor. Hükümet, ısınan ekonomiyi soğutma tedbirleri uyguluyor. Bunun sonucunda bazı başarı sinyalleri gelmekle beraber, ülke ekonomisi yıl içinde de yüzde 9'un üzerindeki ekonomik performansını devam ettirdi. Çin yönetimi, kredi faiz oranlarını 0.27 puan artırarak, yüzde 5.31'den 5.58'e çıkarttı. Hedef ekonomide yumuşak iniş sağlamak. Çin'de enflasyon yüzde 5.2 ile son yedi yılın zirvesine yakın seyrediyor.
Tüketici fiyatlarındaki artışta yüksek petrol ve hammadde fiyatları etkili oldu. Çin'in ithalatı geçen yıl yüzde 40 arttı. Son üç yıl içinde dünya da meydana gelen ithalat artışının üçte biri Çin'den kaynaklanıyor. Çin, aynı zamanda da doğu Asya ekonomilerinin de lokomotifi durumunda bulunuyor. Geçen yıl Doğu Asya ihracatında meydana gelen büyümenin yarısı Çin'den kaynaklandı. Japon ekonomisinde meydana gelen toparlanmada Çin'e yapılan ihracatın önemli etkisi olduğu düşünülüyor. Dünya genelinde meydana gelen emtia fiyatlarındaki artışta Çin'den gelen yoğun talebin de büyük etkisi oldu.
Çin, dünyanın atölyesi konumunda. Dünyada mikrodalga fırınların, DVD oynatıcıların üçte ikisi, dijital kameraların yarısından fazlası, kişisel bilgisayarların beşte ikisi bu ülkede üretiliyor.
Çin'in son 25 yıldaki ekonomik başarısını sadece ülkedeki düşük işgücü maliyetlerine bağlayamayız. Çin'in başarısında yüksek seviyedeki yatırım oranlarının ve çalışanlarının tarım sektöründen sanayi alanlarına kaydırmasındaki başarı yatıyor.
Görece eğitimli işgücü, iyi durumda olan altyapısı ve herşeyden önemlisi açık ekonomisi, Çin'in ilerlemesinde önemli rol oynuyor. Çin, 1992 yılındaki yüzde 42 olan ortalama tarifeleri Dünya Ticaret Örgütüne girdiği Aralık 2001'den sonra yüzde 6'ya indirmiş durumda. Gelişmekte olan ülkeler açısından bakıldığında en düşük tarifeyi uyguyan ülke olarak biliniyor.
Avrupa'da en hızlı büyüme İngiltere'de
Euro bölgesinin bu yıl yüzde 2'nin üzerinde büyüyeceği düşünülüyor. Artan petrol fiyatlarının da etkisi ile enflasyon oranları yüzde 2.5'e gelmiş durumda. Euro bölgesinin en büyük ekonomisi olan Almanya, ekonomik büyümesini sürdürüyor ancak yüksek petrol fiyatları ve ihracattaki yavaşlamanın ekonomiye güç kaybettireceği belirtiliyor.
Fransa'nın, IMF'nin son raporuna göre yüzde 2.4 büyüyeceği tahmin ediliyor. Ülkede ekim ayı'nda tüketici harcamaları beklenmedik şekilde düştü. Finans Bakanı Sarkozy yüksek petrol fiyatlarının ekonomik büyüme üzerinde bir tehdit oluşturduğunu ifade ediyor. Fransa'nın en büyük problemi işsizlik. Şirketler yüksek petrol fiyatları karşısında kâr marjlarını koruyabilmek için istihdam sağlama hususunda isteksiz davranıyorlar.
İngiltere ise ekonomi büyümesini sürdüyor. Petrol fiyatlarına rağmen özel tüketim harcamaları güçlü kalmaya devam ediyor. Özel yatırımlarda da artış söz konusu. Buna karşın ekonomi üçüncü çeyrekte ikinci çeyrekte görülen yüzde 3.6'nın altında bir performans göstererek yüzde 3 büyüdü. Bu yılki büyüme beklentileri ise yüzde 3.5 düzeyinde. İngiltere'nin işsizlik oranı diğer büyük ekonomilere göre daha iyi bir orana sahip. Ülkedeki işsizlik yüzde 4.7 düzeyinde bulunuyor.
Japonya, IMF'nin raporuna göre bu yıl yüzde 4.4 büyüyecek. Asya ülkelerine artan ihracat artışı büyümeyi etkiledi. Tüketici güveninde meydana gelen yükselişle birlikte özel tüketim harcamaları arttı. İkinci çeyrekte beklentilerin altında bir performans göstermesine karşın Japon ekonomisinde iç ve dış talep güçlü kalmaya devam ediyor.
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
