|
Arafat sonrası...
YASER Arafat'ın ölüm döşeğinde yattığı günler boyunca, "Arafat sonrası"nın çeşitli çevrelerde tartışılması, Filistin'in, Arap - İsrail anlaşmazlığının ve Ortadoğu'nun yeni bir dönemin eşiğine geldiğinin işaretidir.
Arafat gibi, Filistin davasının sembolü olmuş, bölgedeki geniş halk kitlelerinin gözünde "efsanevi lider" mertebesine yükselmiş ve uluslararası arenada da ağırlığını hissettirmiş bir önderin varlığını yitirmesinden sonra, büyük bir boşluğun ortaya çıkması doğal.
Kuşkusuz Arafat'ın yerini alacak kimsenin, aynen onun güçlü kişiliğine, renkli karizmasına, yaygın popülaritesine ve birleştirici etkinliğine sahip olması mümkün değil. Tıpkı başka ülkelerde ulusal davaları için mücadele eden birçok ünlü liderden sonra görüldüğü gibi...
Bütün mesele, Arafat'tan sonra yönetimdeki geçişin sarsıntısız gerçekleşip gerçekleşmeyeceğidir. Bölgede çözüm ve barış şanslarının artıp artmayacağı da buna bağlı...
Şimdilik göründüğü kadarıyla yeni dönemde riskler de var, fırsatlar da. Dolayısıyla endişe kadar umut duyguları da hakim...
***
ARAFAT'tan sonra onun yerine kimin geçeceği bugün için sadece spekülasyon konusu. Tek liderden kolektif yönetime, Hamas gibi örgütlerin de yer alacağı bir post kavgasından kargaşaya kadar, her türlü olasılık var. Kuşkusuz ideal olan, iki aylık geçici dönemin ardından demokratik seçimlerin yapılması ve çeşitli Filistin gruplarının üzerinde mutabık kalacağı saygın, çözümden yana, gerçekçi bir liderin yönetimin başına geçmesidir. Bunun için şimdiden Mahmut Abbas, Ahmet Kurey, Muhammed Dahlan gibi isimler geçiyor.
Önemli olan, yönetim devrinin kavgasız gerçekleşmesidir. Zorlamalar, sürtüşmeler Filistin yönetiminde kriz yaratacak, bu da hem Filistin davasına zarar verecek, hem de çözüm olanaklarını uzaklaştıracaktır. Böyle bir durumdan İsrail'in de uzun vadede bir yarar beklememesi lazım.
Son dönemde Şaron hükümeti Arafat'ı dışladığı için, zaten kesilmiş olan "barış süreci"ni başlatmak bir türlü mümkün olmadı. Ancak şimdi İsrail Arafat'ın yerini alacak olan lideri muhatap kabul edip masaya tekrar oturmaya zorlanabilir. Yeni liderin daha önce görüşmelere katılan Mahmut Abbas'ın olması, işi kolaylaştırabilir...
***
BU konuda uluslararası platformdan da yeni girişim sinyalleri geliyor. İngiltere Başbakanı Tony Blair'in Başkan Bush'a yeniden seçilmesinden hemen sonra yaptığı çağrının, Washington'da iyi bir yankı bulduğu görülüyor. Nitekim ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın Washington'un yeni bir inisiyatif için hazır olduğunu söylemesi anlamlıdır. Aynı şekilde Fransa'dan ve Avrupa Birliği'nden olumlu işaretler geliyor. ABD, AB, Rusya ve BM'den oluşan "Quartet"in yeni Filistin yönetimi işbaşına geçtikten sonra yeniden devreye girmesi umudu var...
Bu arada Filistin yönetiminde konsensüs sağlandığı takdirde ateşkesin ilan edilmesi, İsrail'in Gazze'den çekilmeye başlaması, "duvar" gibi konularda "güven artırıcı" adımların atılması, bir uzlaşma için daha müsait bir hava yaratabilir...
Belki fazla iyimser bir tahmin bu; ama yeni dönemde böyle bir fırsatın doğması şansı da yok değil...
skohen@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
