|
 |
|
|
ABD, İran'ı vuracak mı?
Avrupa Konseyi İzleme Komitesi üyesi Fransız Senatör Josette Durrieu ile önceden saptanmış randevumuz sıcak gelişmelerin yaşandığı gün ve saatlere denk geldi.
ABD'deki temaslarını tamamlayarak Ankara'ya gelen ve dün Dışişleri'nde görüşmelerde bulunan Bayan Durrieu, bugün İran'da olacak...
ABD - Türkiye - İran hattında Irak, Filistin - İsrail, İran, Türkiye - AB konularında görüşmeler yapan Fransız sosyalist senatörün önemli gözlemleri var. Söyleşimizin ilk konusu Filistin lideri Arafat'ın ölümü ve muhtemel gelişmelerdi.
Arafat'tan sonra ne olur? ABD, Filistin - İsrail sorununu çözmek amacıyla yeni bir girişimde bulunabilir mi? İkinci kez seçilen Bush, "adil" bir çözüm için inisiyatif alır mı? Arafat sonrası İsrail'e baskı yaparak yeni bir dönem açabilir mi?
Bayan Durrieu'nün Washington'dan aktardığı taze izlenimler bu sorulara olumlu yanıt oluşturmuyor, doğrusu. Washington'un gündeminde Filistin - İsrail sorununa çözüm bulmak gibi öncelik bulunmadığını söylüyor. Ayrıca ABD yönetiminden tutum değiştireceklerine ilişkin bir izlenim de almamış, Fransız senatör, Başkan Bush'un kendine göre bir terör ve terörle mücadele anlayışı olduğunu ve bu konudaki yaklaşımının Filistin konusu da dahil pek değişecek gibi görünmediğini aktarıyor.
ABD, İran'ı vurabilir
Senatör Durrieu'nün üzerinde en çok durduğu konulardan biri de İran oldu. Tahran'ın nükleer programını durdurmaması, durdurmakla yetinmeyip bu konuda geçerli güvenceler vermemesi halinde, ABD'nin kısa süre içinde İran'ın nükleer tesislerini vurması Fransız senatöre göre de çok güçlü bir olasılık. Washington temaslarından aldığı izlenimin bu yönde olduğunu aktarırken, "İran'ın fazla zamanı yok" değerlendirmesini yaptı. ABD'nin İran'ın nükleer programını acil müdahale edilmesi gereken bir sorun olarak gördüğünü aktardıktan sonra, takvimle ilgili olarak da şöyle dedi:
"ABD, İran'ı uzun süre bekleyecek gibi görünmüyor. Aciliyetten kastım, günlerle sayılı bir sorundan söz ettiğimizdir. Beklenen iki tarih var. Birincisi, 12 Kasım'a kadar verilmiş olan sürede İran'ın ne yapacağını görmek. İkincisi de 25 Kasım'da yapılacak iki zirve. Şarm El Şeyh'te toplanacak olan Irak'a komşu ülkeler ve G - 8 zirvesi, yine aynı gün toplanması planlanan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Guvernörler toplantısı. ABD'liler Şarm El Şeyh'te mutlaka İranlılarla temas kuracaklardır. 25 Kasım'a kadar İran nükleer programını durdurmaya ve bunu garanti altına almaya yönelmezse, ABD'nin İran'a nokta vuruşlar yapması güçlü bir olasılıktır."
Türkiye ve 17 Aralık
Türkiye - AB ilişkileri ve 17 Aralık'ta yapılacak AB zirvesinde alınacak karar konusunda ise senatör Durrieu, iyimser mesajlar verdi.
Öncelikle, Fransa Cumhurbaşkanı Chirac'ın 17 Aralık zirvesinde Türkiye lehine oy kullanacağından emin olduğunu söylüyor. Chirac'ın, Türkiye'nin AB üyesi olması konusunda samimi olduğunu vurguluyor.
"Peki o zaman tereddüt ve sorun nedir?" sorusuna ise şu yanıtı veriyor:
"Fransız ve Avrupa kamuoyunda bir kafa karışıklığı yaratıldı. AB Anayasası ile Türkiye'nin üyeliği konuları birbirine karıştırıldı. Bu da kafa karışıklığına yol açtı. Bu bakımdan Chirac, bu kafa karışıklığının giderilmesinden sonra net ve daha sağlıklı bir ortamda daha iyi sonuç alınabileceğini düşünüyor. Bunun dışında bir sorun veya Türkiye'ye karşı özel bir karşı tutum söz konusu değil. Chirac, Türkiye'nin üyeliği aşamasında Fransa'da referandum yapılmasını önerdi ancak bu sadece Türkiye için yapılacak bir uygulama değil. İngiltere'nin üyeliği sırasında da Fransa referanduma gitmişti. Kaldı ki bundan sonra Birliğe alınacak tüm ülkeler için bu yöntemin uygulanması eğilimi var. Tabii, o aşamada koşullar değişeceği için de şimdiden bunu kesin bir engel olarak görmek yanlış olur. Fransa, AB'de, anayasasında 'laik' yazan tek ülke, Türkiye'nin üyeliğiyle bu ikiye çıkmış olacak. Fransa, bu nitelikleri itibariyle Türkiye'yi kendisine yakın hisseden bir ülkedir. Ben Türkiye'nin AB üyeliği konusunda iyimserim."
ABD gibi Avrupa'nın ilgisi Ortadoğu'da yoğunlaşmış durumda. Irak, İran, Arafat sonrası Filistin - İsrail sorunları ve Büyük Ortadoğu Projesi gündemin en üst sıralarındaki sorunlar...
Fransız senatörün, Irak sorununun yanı sıra yakın gelecekte sıcak gelişmelere aday gördüğü sorunların başında ise ABD'nin İran'ı vurma olasılığı geliyor...
fbila@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
