|
 |
|
|
Haklı tuvalet mücadelemiz engellenemez
Çalı diplerinden lazımlığa, iki taş bir delikten seramik hela taşlarına, sifonlu mifonlu klozetlerden Uzanların idrar toplayıp tahlile gönderen klozetlerine... Tuvalet!
Eski Roma'da gece eve geç dönme talihsizliğine uğrayanları dönüş yolunda pek çok tehlike bekliyordu. Bunlardan en önemlisi değilse de şüphesiz en pisi bir oturağın insanın kafasına boşaltılmasıydı. Yıllar boyu Romalılar oturaklarını pencerelerinden aşağı boşaltarak temizlediler.
Juvenal işte bu yüzden "Bilinmeyen tepelerden gümbür gümbür inen fırtına" diye yazdı:
"Dışarıda akşam yemeğini çok geç yemek cesaret ister
Bir an evvel evine gidip rahatlamadıkça
Adımlarınla karşılaşacak birçok felaket seni bekler
Vardır sokakta gürültülü pencereler
İyi tanrılara yalvar ve düşün şansın ne kadar azdır
Payına düşen yalnızca oturaklardır"...
Oturak ya da ördek, piskopos, papatya, beyaz baykuş, lazımlık... "Lazımlık" süper değil mi, "lazım"dan-lık'la, lazım-lık!
Çalı diplerinden lazımlığa, iki taş bir delikten seramik hela taşlarına, sifonlu mifonlu klozetlerden Uzanların idrar toplayıp tahlile gönderen klozetlerine... Tuvalet!
Niye "Türkün aklı tuvalette..."?
Dün Dünya Tuvalet Günü'ydü, kutladınız mı?
Tuvalet ki-hele de bizimkisi gibi yalnız kalma ihtiyacının bir tepki, bir tavır gibi algılandığı "birlikte yenecek, birlikte içilecek, birlikte oturulacak, birlikte sıkılınacak, illa birlikte, hep birlikte" aile düzenine sahip ülkelerde-çok mühim bir mevzu. Kimseyi kırmadan, üzmeden, incitmeden yalnız kalmanın yegane yolu.
O yüzden yani "Türkün aklı tuvalette gelir" başına!
Sadece orada, bir tek orada, hakikaten yalnız ve rahatsız edilmeden düşünebilir insan. Kitap ve dergi okumak için kütüphane kıvamında rahattır tuvalet. Çünkü kimse başını uzatıp okuduğunuzu okumaya, sohbet açmak için "Aaa, ne okuyorsun, bize de anlatsana" demeye kalkmaz.
Tuvalet yani, ben hakikaten anlamıyorum, tuvalete bu kadar muhtaç insanların yaşadığı bir memlekette neden hala evin en ışık alan, en geniş odasına yapılmaz da, kenara köşeye tıkıştırılır? Ayıp!
"Tuvalet hareketi yayılıyor. Dünya daha iyilerini istiyor"
Ayrıca da klozet tasarımına dünyada neredeyse sandalye tasarımı kadar önem verilirken, ergonomi vesaire ince ince hesap edilirken; neredeyse her gün saatlerini helada geçiren bir halk neden şöyle kanepe fiyatına bile olsa en rahatından bir klozet simidi edinmez kendine. Hâlâ alaturkada ısrar edenler var, ki onlar apayrı bir mesele.
Dünya Tuvalet Günü vesilesiyle Pekin'de yapılan 4. Dünya Tuvalet Zirvesi'nde Dünya Tuvalet Örgütü'nün (WTO) kurucusu Jack Sim herkesi mücadeleye çağırdı: "Tuvalet hareketi dünyaya yayılıyor. İnsanlar 'Daha iyi tuvaletler istiyoruz' diyorlar. Dünya daha iyi tuvaletleri hak ediyor."
Tabii onun derdi öncelikle sağlık mağlık, hijyen; sonra rahatlık, huzur ama... Dediği doğru. Dünya ve özellikle de biz Türkler daha iyi tuvaletleri hak ediyoruz.
- Haklı tuvalet mücadelemiz engellenemez. Daha iyi tuvaletler istiyoruz!
"Tuvalette rahat ver bari!" İmza: WTO
Bu arada zirve "100 numaraya sahip olmak bir insan hakkıdır" diye açıldı. Abartıyorlar mı ne, dememe kalmadı, Uzanların tuvalete giren misafirlerinin idrarını tahlil ettiriyor olma ihtimallerini duyunca...
Adamlar bilse Türkiye'de böyle bir hadisenin cereyan ettiğini, tahminen Pekin'den İstanbul'a yürüyüşe geçerlerdi. Ya da en azından zirveden Uzanları kınama kararı çıkardı oy birliğiyle: "Hadi yatakları dikizledin. Onu Dünya Yatak Odası Örgütü düşünsün. Ama tuvalette rahat verseydin bari!" İmza: Dünya Tuvalet Örgütü.
"Su içtim, çişliymiş meğer / Çiş kokuyor tüm dereler"
Bir de zirvenin açılışında organizatörler tuvalet mevzuunun bir tabu olduğunu, bu tabu kırılamadığı için problemin çözülemediğini söylediler.
Doğrudur. Türkiye'de mesela kimse tuvalete gitmez; "lavaboya" kadar bir gidip gelirler, katiyen kaka bir şey yapmadan.
Juvenal'in şiirini okuduğum bir arkadaş, "Niye ta Roma'ya gidiyorsun, 70'lerde Şişli'de benim kafama da lazımlık boşaltmıştı biri" dedi.
Yazsaydın sen de bir şiir güzel kardeşim. Ben ne bileyim 70'lerin İstanbul'unda gece eve geç dönenleri bekleyen tehlikeleri. Kayıt yok!
Tosun dışında, tuvaletle ilgili edebi bir eser veren, diyelim şiir yazan birini de ben şahsen bilmiyorum. "Tabancamı unuttum helada" var ama o heladan ziyade tabancayla ilgili bir eser.
Türkiye'de hâlâ bazı yerlerde içme suyuna lağım karışıyor, neredeyse her yerde lağımlar denize dökülüyor, bazı yerlerde sokaklarda akıyor.
Umumi helaların durumu da ortada, kokuyorlar, çok feci kokuyorlar. Bugün hâlâ "Denize girdim, çişte yüzdüm / Su içtim, çişliymiş meğer / Çiş kokuyor tüm dereler" diye bir Türk şiiri var mı? O da yok.
Tabu işte!
Oysa birileri de bu işle uğraşsa, Doğu'nun anlı şanlı tuvalet kültürü giderayak Batı'nın ayakyolunda heder olmasa...
* * *
Neyse işte, özetle şudur:
- Bitti benimki.
- Oh dünya varmış.
- Hadi gidelim.
- Elini yıkadın mı o'lum.
- Yıkadım, yıkadım.
Sifonu çekelim, ellerimizi yıkayalım... Dünya Tuvalet Günü'nüz kutlu olsun.
"Tuvaletperverler uygarlığın yazıyla değil, tuvaletle başladığını ileri sürerler. Dışkı denetimi insanların kendi pisliklerinden kaçmak için dünyayı dolaşmaktan kurtulup sonunda yerleşmelerini sağlayan bir gelişme oldu." (Tuvaletin Sosyal Tarihi-Julie L. Horan)
"Geçmişte kadın hakları, cinsel özgürlük, AIDS gibi tabular vardı. Tüm bu tabular zaman içinde kırıldı. Tuvalet belki de son tabu." Jack Sim-Dünya Tuvalet Örgütü (WTO)
"Olimpiyatlar için gelecek ama tuvaletler için kalacaksınız"
Pekin Turizm Bürosu'ndan Yu Debin "Tuvaletler bir ülkenin gelişmişliğini, bölgenin uygarlık düzeyini gösterir" dedi. Ki en az Türkiye kadar, kokulu tuvaletleriyle ünlü Çin de. Yu Debin de zaten Çin'deki tuvaletlerin pisliğini itiraf ediyor. Fakat mühim olan mücadele azmi! Nitekim 2008 Olimpiyatları'na ev sahipliği yapacak olan Pekin hazırlıklara tuvaletlerin ıslahı ile başlamaya kararlı.
Pekin'in 2008'de sloganı şu bile olabilir pekala: "Pekin'e olimpiyatlar için geleceksiniz; temiz, geniş, ferah, rahat, huzurlu, girince çıkmak istemeyeceğiniz tuvaletleri için kalacaksınız."
Hela üzerinden turistik tanıtım. Olur mu olur; büyük ihtimalle de tutar.
tubakyol@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
