|
 |
|
|
Dolar dolar boşalır
Doların yeniden değer kaybetmeye başlaması herkesi tedirgin etti. Değer kaybı % 2'den az ama bu kaybın devam edeceği endişesi piyasalarda tedirginlik yaratıyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) fazla bir tedirginlik gözlenmiyor. Ancak, doların dünya parası olma özelliğini yitirme tehlikesi konuşuluyor. Öte yandan, dolar değer kaybettikçe ABD'nin dış borçları karşılaştırmalı olarak azalıyor. Başta Japonya olmak üzere birçok devlet,
ABD'nin hazine bonolarını alarak, ABD'ye borç vermiş durumdalar. Çin, parasının ABD dolarına olan paritesini değiştirmedikçe, olan euro kullanan ülke ekonomilerine oluyor. Euro bölgesi ülkelerinin ithalatı gittikçe yükseliyor. Bizim ihracatçılarımız da euro bölgesine ihracat yaptıkları için, Türk lirası kuru düşük olsa bile dayanabiliyorlar.
Doların düşmesinin nedenleri şunlar:
a) ABD'nin gittikçe büyüyen bütçe ve dış ticaret açıkları,
b) ABD'de faiz oranlarının hala olması gerekenden düşük olması ve Federal Reserve'in seçim nedeniyle faiz artışlarında gecikmesi,
c) Bush'un seçilmesinden sonra daha da artan, ABD'den dışarıya sermaye kaçışı ve içeriye sermaye girişinin durması,
d) Başkan Bush'un uluslararası arenada daha da sertleşeceği ve dünyada savaşların daha da yayılacağı kuşkusu,
e) Rusya'nın atom bombasından daha güçlü bir silah geliştirme olasılığı ve bunun sonucunda İran ve Kore gibi nükleer silah üretme hazırlığında olan ülkelerin cesaretlenmesiyle barış sürecinin bozulabileceği kuşkusu,
f) Atom bombası bile yapılabilecek uranyum kaynaklarının çalınmış olması ve ABD'nin bir yerine veya İsrail'e bunlardan birinin atılmasıyla barış sürecinin daha da kolay bozulabileceği kuşkusu,
g) Uluslararası banka yöneticilerinin bir süreden beri doların düşeceği yönündeki ortak beklentileri nedeniyle, bankaların dolar satmaya başlamaları,
h) Mevsimsel olarak yıl sonlarında yaşanan ve uluslararası bankalarca bilanço düzeltmesi olarak yapılan kendi paralarına dönüp kar - zarar durumu belirlemeleri.
Bundan sonra olabilecekler şunlar:
a) ABD'de faizler daha hızlı veya daha yüksek oranda yükseltilirse, doların düşüşü yavaşlar.
b) Avrupa Merkez Bankası faiz oranlarında bir indirime giderse, doların düşüşü yavaşlar.
c) Dünyada savaş rüzgarları daha hızlı esmeye başlarsa, doların değeri düşmeye devam eder. Bu durumda, altın yükselir.
d) Uluslararası banka yöneticileri, şartlar değişmezse, doların 1.40 seviyelerine kadar düşeceği görüşündeler.
e) Amerikan para yöneticileri diğer para birimlerine geçerek dolar bazında iyi kar yapıyorlar. Doların bu durumu sürdükçe, bizimki gibi gelişmekte olan borsalara para girişi olur ve gelişmekte olan borsalar yükselir.
Bush, ABD dolarının dünya parası olma özelliğini yitirmesine seyirci kalabilir mi dersiniz?
Yoksa, ABD için bundan daha önemli şeyler mi var?
ytoruner@milliyet.com.tr
|
|
|

|