|
 |
|
|
ABD ne kadar dinler?
Mısır'ın güneşli tatil beldesi Şarm el Şeyh'te düzenlenen Irak Konferansı'nın önemli yanı, bu sayede komşu ülkenin geleceğiyle ilgili ilk kez "genişletilmiş" uluslararası bir toplantının gerçekleşmiş olmasıdır.
Nitekim bu konferansa Türkiye dahil, Irak'ın yakın komşuları, Rusya'sından Japonya'sına kadar G - 8'ler, ayrıca Çin, BM, AB, İKÖ ve Arap Birliği temsilcileri (toplam 20 ülke ve kuruluş) katılıyor. ABD'nin şimdiye kadar Irak politikasını, "başkaları"na kulak asmadan bildiği gibi yürütmeyi yeğlediği hatırlanırsa, bu kez öylesine geniş bir platformda yer almaya razı olmasının önemi daha iyi anlaşılır.
Ancak bu, ABD'nin Irak politikasını ne kadar etkileyecek? Bush yönetimi Şarm el Şeyh'ten gelecek sese ne kadar kulak verecek?
Her ne kadar Başkan Bush izlediği stratejiden şaşmak niyetinde olmadığını söylüyorsa da, bu konferans en azından uluslararası camianın genel eğilimini sergilemesi ve Washington üzerinde belirli bir baskı yapması açısından yararlı bir egzersiz olacaktır.
* * *
Konferansın sonunda yayımlanacak bildirinin ana hatları şimdiden belli.
Bildiri daha çok Irak'taki siyasal geçiş süreci üzerinde duruyor ve bunun başarılı olması için atılması öngörülen adımlara destek veriyor. Seçimler 30 Ocak'ta yapılacak, yeni hükümet kurulacak, seçilecek meclis anayasaya son şeklini verecek... Bildiri, seçimlerin demokratik olması için katılımın geniş olması (yani çeşitli muhalif grupların da buna dahil olması) gerektiğini savunuyor.
Kuşkusuz arzu edilen de budur. Ancak çatışmaların sürdüğü bölgelerde halk sandık başına gidebilecek mi? Sünni liderler seçimleri boykottan vazgeçecek mi? Uluslararası camia seçimlerin gerçekten geniş katılımlı, özgür olması ve meşru sayılabilmesi için ne yapabilir?
Bildirinin bir de ABD'ye seslenen bir bölümü var. O da işgalin süresiyle ilgili: Amerikan askeri varlığının "ucu açık", belirsiz bir süreç olmaması isteniyor. Bu da açıkçası "lastikli" bir ifade. Oysa Fransa baştan ABD'nin belirli bir "takvim" açıklamasını istiyordu. Ancak Bush kesin bir çekilme tarihi vermek niyetinde değil.
Dolayısıyla bildiride konu "ucu açık" ifadesiyle yer alıyor. Bunun Washington'un askeri planları üzerinde ne kadar etkili olacağı, sorulmaya değer...
* * *
Türkiye açısından Şarm el Şeyh konferansının yapılması özel bir anlam taşıyor.
Türk diplomasisi henüz ABD'nin Irak'a karşı saldırısından önce "komşu ülkeleri" bir araya getirmeyi başarmıştı. Amaç, bölgenin ağırlığını Washington'a hissettirmekti. Ne yazık ki uyarmalar işe yaramadı...
Savaştan sonra Ankara gene inisiyatifini kullandı ve komşu ülkelerin yeni durum karşısında görüşlerini iletmesini sağladı. Dün akşam üstü Şarm el Şeyh'te bir araya gelen komşu ülke dışişleri bakanları ortak kaygılarını ve isteklerini ortaya koymak fırsatını buldular.
Türkiye bugünkü genel toplantıda özellikle Kuzey Irak'taki gelişmeler, Türkmenlerin durumu, Kerkük, PKK gibi konulardaki hassasiyetlerini bütün ilgililere duyurmak olanağını bulacaktır. Üst düzey bir Türk yetkilisinin bize dediği gibi, öylesine geniş bir platformda Türkiye'nin sesini duyurması önemli bir fırsat... Tabii yeter ki ABD ve Iraklı ilgililer de, stratejilerine yön vermek için bunu fırsat bilsinler...
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
