|
 |
|
|
Biz Antep'te nasıl eğleniyorduk?
Gonca Tokuz "20. Yüzyılda Gaziantep'te Eğlence Hayatı" adlı kitabında, 20'nci yüzyılın başından sonuna kadar Anteplilerin nasıl eğlendiğini, dönemin havasını yansıtan fotoğraflarla destekleyerek anlatıyor
1940'ların, 50'lerin Antep'i... Suburcu, Karagöz, Şehreküstü, Gaziler Caddesi, Arasa, Kalealtı, Bakırcılar Çarşısı, Çukurbostan kentin atardamarlarıysa, Kavaklık da toplardamarıydı.
Bir törendi Kavaklık'a gitmek. Aileler kararlaştırır, kadınlar anlaşır, evlerde bir şeyler hazırlanırdı. Pazar günü erkenden mangallar, tencereler, kilimler yüklenir, Hüseyin beylerle, Abdürrezzak beylerle, Humanızlılarla birlikte Kavaklık'ın yolu tutulurdu.
Biz çocuklar Alleben'in sularında çimerken ya da ağaçlara kurulmuş salıncaklarda "sallangaç sallanırken" erkekler mangal yakar, çiğköfte yoğrulur, bol bahtenizli (maydanozlu) soğan piyazı hazırlar, kebap yaparlardı. Fıstıklı kebap, soğanlı kebap, sarmısak kebabı, patlıcan kebabı, keme kebabı, cartlak kebabı, ciğer kebabı, yenidünya kebabı, elma kebabı, ayva kebabı. Mevsimine göre.
Pazar erkekler için kebap yapma günüydü. Sadece Kavaklık'a gidildiği zaman değil, evde kaldıkları zaman için de geçerliydi bu. Hangi gün olursa olsun, kebapları sadece erkekler yapardı. Künefeyi de. Lahmacun harcını yine onlar hazırlayıp fırına götürürdü.
Bazen sahre (piknik) için daha uzak yerlere gidilirdi. Nurgana'ya, Oğuzeli'ne, Dülük yakınlarındaki Karpuzatan'a.
O zaman bir kamyon tutulur, arkası halılarla, koltuklarla, iskemlelerle sanki misafir odası gibi döşenirdi. Bir buzdolabımız eksik olurdu. Yaşlılar koltuklara kurulur, biz "şoför mahalli"nde yer kapmaya çalışırdık. Şoförün yanında gitmek az onur değildi.
Kimi erkekler, özellikle bekarlar akşamları saza giderler, rakılarını müzik dinleyerek, sahnedeki hanendelere sarkıntılık etmeden, adam gibi içerler, masadan masaya içki yollarlardı.
Görünürde evlilik mi var, düğün gezme, söz kesme, beklik, yüzük takma, yatak biçme, çeyiz alma törenleri özenle tamamlanır, kına gecesinden sonra gelinciler gidip gelini getirir, düğün yapılırdı. Bunu geline bakma töreni izlerdi.
Akşamüstleri Maarif Kahvesi'nde, Kırkayak'ta, Halkevi Bahçesi'nde oturulurdu.
Kaç-göç yoktu. Kadın-erkek birlikte...
En büyük eğlence ise sinemadaydı elbet.
***
Gonca Tokuz'un "20. Yüzyılda Gaziantep'te Eğlence Hayatı" (Gaziantep Üniversitesi Vakfı Yayını) adlı kitabını
okurken hatırladım bunları.
Gonca Tokuz Gaziantep Üniversitesi genel sekreteri. Daha önce yayımlanmış yapıtları da var. "Gaziantep Yemekleri", "Gaziantep Tatlıları", "Gaziantep ve Kilis Mutfak Kültürü"nün yanı sıra bir de şiir kitabı: "Sevginin Usulca Kıyısında".
Ama bu kitabı bir başka. Dört dörtlük bir araştırma. 20'nci yüzyılın başından sonuna kadar Anteplilerin nasıl "eğlendiği" ayrıntılarla, dönemin havasını yansıtan fotoğraflarla desteklenerek anlatılıyor.
Hiçbir şey unutulmamış. Toplantı ve eğlenceler, hamam eğlenceleri, düğün, spor, geleneksel sözlü anlatımlar, tiyatro, müzik, sinema, radyo, televizyon... Hiçbir şey. Oynanan oyunların kuralları, türkülerin notaları bile verilmiş.
Büyük boy 375 sayfalık kitabın Gaziantep
Üniversitesi Basımevi tarafından gerçekleştirilen baskısı da şaşkınlık yarattı bende. Kuşe kağıda pırıl pırıl bir baskı, yalın, kusursuz bir sayfa düzeni... El dizgisiyle hazırlanıp pedalda basılan gazetelerin Antep'ini yaşamış olduğum için şaşırdım belki.
***
Aslında kitap sadece Antep'i yansıtmıyor.
O dönemlerin Anadolu'sunun da bir aynası. İnsan ilişkilerinin, davranışların, eğlenme kavramının, birlikte yaşama koşullarının da irdelenmesi...
Gonca Tokuz'un yapıtından ben yaştaki Antepliler inanılmaz keyif alacaklardır mutlaka. Daha gençler de, annelerini, babalarını daha
iyi anlayabilmek için kitabı ilgiyle okuyacaklardır.
Ama ben "20. Yüzyılda Gaziantep'te Eğlence Hayatı"nı sadece Anteplilerin değil, bütün okurlarımın dikkatine sunmak için yazıyorum bunları. Kitabı
okurken hem kendi anılarınıza dönecek hem de yakın geçmişimizin değer ölçülerini, gündelik yaşamını daha iyi kavrayacaksınız.
Yazık ki, kitabın dağıtımı sınırlı. Başka kentlerde bulmak kolay değil. Edinmek istiyorsanız "Gaziantep Üniversitesi Vakfı-Gaziantep" adresine, 0342 360 10 20 numaralı telefona ya da 0342 360 10 13 numaralı faksa başvurmanız gerekecek. E-posta da var: gensek@gantep.edu.tr
Çabanızın karşılığını mutlaka alacaksınız.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
